چرا پس از اقدام زیبایی کبودی و تورم ایجاد می‌شود؟
سوزن هنگام عبور از پوست ممکن است به رگ‌های خونی بسیار کوچک برخورد کند. خونی که از رگ نشت می‌کند زیر پوست جمع می‌شود و به‌صورت کبودی دیده می‌شود. تورم، پاسخ طبیعی بافت به اقدام است: مایع و سلول‌های ایمنی به ناحیه می‌آیند. در تزریق فیلر، خود محصول هم ممکن است تا مدتی حجم اضافه و ادم ایجاد کند.
به همین دلیل کبودی و تورم بیشتر وقت‌ها عارضه نیستند، بلکه پیامد قابل انتظار اقدام‌اند. مهم این است که سیر قابل انتظار را بدانید و علائمی را که از آن فاصله می‌گیرند بشناسید.
کبودی چقدر طول می‌کشد؟ آیا تغییر رنگ طبیعی است؟
کبودی معمولاً در فاصلهٔ چند روز تا دو هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود. این مدت بر اساس اندازهٔ کبودی، ناحیه و فرد فرق می‌کند. در نواحی‌ای که پوست نازک است، مانند زیر چشم و لب، کبودی ممکن است آشکارتر باشد و بیشتر طول بکشد.
رنگ کبودی با گذشت زمان تغییر می‌کند: نخست قرمز-بنفش، سپس مایل به آبی و بعد به رنگ‌های سبز و زرد-قهوه‌ای درمی‌آید و کم‌رنگ می‌شود. این تغییر رنگ نشان می‌دهد که بدن خون نشت‌کرده را پاک می‌کند و طبیعی است. کبودی‌ای که حاشیهٔ مشخص دارد، در اطراف نقطهٔ تزریق می‌ماند و با گذشت زمان کم‌رنگ می‌شود، معمولاً نگران‌کننده نیست.
تورم چقدر طول می‌کشد؟
تورم بیشتر وقت‌ها در روزهای نخست بیشتر می‌شود و سپس شروع به کاهش می‌کند. در تزریق‌های لب و اطراف چشم، تورم ممکن است آشکارتر باشد؛ صبح‌ها، به‌ویژه پس از بیدار شدن، ممکن است بیشتر دیده شود. تورم روزهای نخست ممکن است دربارهٔ اینکه نتیجه چگونه به نظر خواهد رسید گمراه‌کننده باشد؛ به همین دلیل برای ارزیابی ظاهر نهایی مدتی را که پزشک شما توصیه کرده صبر کنید.
برای اثرهای قابل انتظار دیگر پس از فیلر و توکسین بوتولینوم (در زبان عامه 'بوتاکس') می‌توانید مقاله‌های «عوارض فیلرها» و «عوارض جانبی پس از توکسین بوتولینوم» را بخوانید.
پس از کدام اقدامات کبودی و تورم بیشتر دیده می‌شود؟
پس از تقریباً هر اقدامی که در آن سوزن وارد پوست می‌شود، ممکن است مقداری کبودی و تورم پیش آید. اما میزان بروز و آشکار بودن آن بر اساس نوع اقدام فرق می‌کند:
- تزریق فیلر: به‌ویژه در لب و زیر چشم، تورم و کبودی شایع است. خود محصول هم ممکن است تا مدتی حجم اضافه ایجاد کند.
- توکسین بوتولینوم: معمولاً کبودی‌های کوچک در نقاط تزریق و تورم خفیف و کوتاه‌مدت دیده می‌شود.
- مزوتراپی و تزریق‌های چندنقطه‌ای مشابه: چون نقاط تزریق زیادند، ممکن است کبودی‌ها و برجستگی‌های کوچک و پراکنده دیده شوند.
- لیفت با نخ: چون نخ زیر پوست قرار داده می‌شود، تورم، کبودی و احساس کشیدگی ممکن است آشکارتر باشد و بیشتر طول بکشد.
- لیزر و دستگاه‌های مبتنی بر انرژی: در برخی درمان‌ها تورم و قرمزی و در برخی لیزرهای عروقی لکه‌های موقت مایل به بنفش ممکن است اثری قابل انتظار باشند.
پیش از اقدام از پزشک خود بپرسید پس از اقدام شما چه چیزی قابل انتظار است. به این ترتیب نه بیهوده نگران یک تورم طبیعی می‌شوید و نه علامتی غیرطبیعی را از نظر دور می‌دارید.
چه عواملی خطر کبودی را بیشتر می‌کنند؟
- داروهای ضدانعقاد و برخی داروهایی که بر لخته شدن خون اثر می‌گذارند.
- آسپیرین و برخی داروهای مسکن-ضدالتهاب.
- برخی مکمل‌ها: گزارش شده است که فراورده‌هایی مانند ویتامین E با مقدار بالا و مکمل‌های جینکو و سیر ممکن است کبودی را بیشتر کنند.
- الکل.
- سابقهٔ اختلال خونریزی یا انعقاد.
- نواحی‌ای که پوست در آن‌ها نازک و پررگ است (زیر چشم، لب).
داروی ضدانعقاد یا هر داروی دیگری را که پزشکتان تجویز کرده، برای اینکه کبود نشوید خودسرانه قطع نکنید. این داروها برای پیشگیری از مشکلات جدی مانند حملهٔ قلبی، سکته یا لخته به کار می‌روند؛ قطع آن‌ها ممکن است بسیار خطرناک‌تر از کبودی باشد. داروها و مکمل‌های خود را پیش از اقدام به پزشکتان بگویید؛ در صورت لزوم، تصمیم همراه با پزشکی که دارو را تجویز کرده گرفته می‌شود.
کبودی و تورم چگونه کم میشوند؟
تدابیر زیر اصولی کلی‌اند که به دستورالعمل پزشک شما افزوده میشوند. دستورالعملی که پزشک به شما داده همیشه در اولویت است.
- سرما گذاشتن: اگر پزشک شما توصیه کرده، یخ یا کمپرس سرد را در پارچه‌ای تمیز بپیچید و در فاصله‌های کوتاه بگذارید. یخ را مستقیم روی پوست نگذارید و به ناحیه فشار نیاورید.
- بالا نگه داشتن سر: در شب‌های نخست، کمی بالا نگه داشتن سر با یک بالش ممکن است در برخی افراد به کاهش تورم کمک کند.
- در روزهای نخست، در مدتی که پزشک شما توصیه کرده، از ورزش سنگین، سونا، حمام بخار و محیط‌های بسیار گرم پرهیز کنید.
- ممکن است توصیه شود در روزهای نخست از الکل پرهیز کنید.
- اگر برای پوشاندن کبودی به آرایش نیاز دارید، پس از مدتی که پزشک شما توصیه کرده و با ملایمت آن را به کار ببرید.
داده‌های محدودی وجود دارد که برخی کرم‌ها یا مکمل‌های گیاهی ممکن است کبودی را کم کنند؛ اما شواهد محدود است و به‌طور معمول توصیه نمی‌شوند. بدون مشورت با پزشک خود، مصرف مکمل یا دارویی را شروع نکنید. در کبودی‌های طولانی، پزشک شما ممکن است برخی درمان‌های مبتنی بر نور را ارزیابی کند؛ این هم به معاینه نیاز دارد.
پس از هر اقدامی که با سوزن انجام می‌شود ممکن است کبودی و تورم دیده شود؛ این به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که اقدام بد انجام شده است. اما اگر درد رفته‌رفته بیشتر می‌شود یا رنگ پوست تغییر کرده است، آن را کبودی نپندارید و صبر نکنید.
Dr. Hamza Gemiciمدیر پزشکی Doktorclub · پزشک زیبایی
چه کارهایی نباید بکنید؟
- روی ناحیه گرما نگذارید؛ ممکن است در روزهای نخست تورم را بیشتر کند.
- مگر اینکه پزشک شما به‌طور خاص توصیه کرده باشد، ماساژ ندهید، نمالید و فشار ندهید.
- نکوشید کبودی را با سوزن یا روش دیگری تخلیه کنید.
- اگر به مسکن نیاز دارید، از پزشک خود بپرسید کدام را می‌توانید مصرف کنید؛ برخی مسکن‌ها ممکن است کبودی را بیشتر کنند. اما داروهای نسخه‌ای خود را خودسرانه قطع نکنید.
- روش‌هایی را که در شبکه‌های اجتماعی پیشنهاد میشوند امتحان نکنید.
برای اصول کلی مراقبت، مقالهٔ «مراقبت پس از اقدامات پزشکی زیبایی» ممکن است راهنما باشد.
کدام کبودی و تورم طبیعی نیست؟
علائم زیر ممکن است کبودی یا تورم معمولی نباشند. به‌ویژه پس از تزریق فیلر، تغییر رنگ‌هایی که همراه با درد دیده میشوند ممکن است نشانهٔ انسداد عروقی (بسته شدن رگ) باشند. برای اطلاعات بیشتر مقالهٔ «پس از فیلر چه زمانی اورژانسی است» را بخوانید.
بی‌درنگ با 112 تماس بگیرید
- تنگی نفس، خس‌خس سینه یا دشواری در بلعیدن
- تورمی که در صورت، لب‌ها، زبان یا گلو به‌سرعت افزایش می‌یابد، کهیر گسترده
- تاری دید، از دست رفتن بینایی، دوبینی یا درد شدید چشم
- اختلال در گفتار، کج شدن صورت، ضعف در دست یا پا
فوراً به پزشک خود مراجعه کنید (اگر به او دسترسی ندارید، به اورژانس)
- دردی بسیار شدیدتر از انتظار، نامتناسب یا رو به افزایش
- سفید شدن یا سردی پوست، یا رنگ بنفش-آبی‌ای که مانند تور یا طرح توری پخش می‌شود
- تورم سفت و دردناکی که در مدتی کوتاه به‌سرعت بزرگ می‌شود
- ناحیه‌ای از پوست که تیره می‌شود، تاول یا دلمه بستن
علائم عفونت معمولاً چند روز پس از اقدام پدیدار میشوند: قرمزی رو به افزایش، گرما، درد، ترشح یا تب. در این علائم بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید؛ برای جزئیات می‌توانید مقالهٔ «عفونت پس از اقدامات زیبایی» را بخوانید. برای علائم آلرژی نیز مقالهٔ «واکنش آلرژیک در اقدامات زیبایی» راهنماست.
کبودی معمولی را چگونه از انسداد عروقی تشخیص دهیم؟
این یکی از پرسش‌هایی است که پس از فیلر بیش از همه مطرح می‌شود. کبودی معمولی معمولاً لکه‌ای با حاشیهٔ مشخص در اطراف نقطهٔ تزریق است؛ جز حساسیت خفیف، درد آشکاری ایجاد نمی‌کند و طی چند روز با تغییر رنگ کم‌رنگ می‌شود.
اما در انسداد عروقی، تغییر رنگ ممکن است فراتر از نقطهٔ تزریق، مانند تور یا طرح توری پخش شود؛ ناحیه ممکن است رنگ‌پریده، مایل به سفید یا سرد باشد و درد به‌طور آشکار بیشتر از انتظار است. همیشه ممکن نیست این تمایز را در خانه با قطعیت انجام داد. به محض اینکه شک کردید صبر نکنید و با پزشک خود تماس بگیرید؛ اگر به او دسترسی ندارید، به اورژانس بروید.
پزشک شما چه کارهایی می‌تواند بکند؟
اگر کبودی یا تورم سیری متفاوت از انتظار دارد، پزشک شما نخست شما را معاینه می‌کند و علت را ارزیابی می‌کند. بسته به وضعیت، ممکن است پیگیری را توصیه کند، اگر به عفونت یا آلرژی فکر می‌کند درمان مناسب را برنامه‌ریزی کند، اگر به مشکلی مرتبط با فیلر شک دارد مداخلهٔ لازم را انجام دهد یا شما را به رشتهٔ تخصصی مربوط ارجاع دهد. اگر خون زیادی زیر پوست جمع شده باشد، اینکه آیا باید تخلیه شود یا نه را نیز پزشک تعیین می‌کند.
طبیعی است، باید با پزشک مشورت کرد یا اورژانسی است؟
ابزار مرتبط با این مقالهآیا این طبیعی است؟ بررسی 30 ثانیه‌ای
ممکن است طبیعی باشد (پیگیری کنید)
هیچ‌یک از علائم فهرست‌شده را علامت نزده‌اید. در مقاله، این موارد به‌عنوان یافته‌های مورد انتظار آمده‌اند:
- کبودی‌ای با حاشیهٔ مشخص در اطراف نقطهٔ تزریق که با تغییر رنگ کم‌رنگ می‌شود
- تورمی که در روزهای نخست بیشتر می‌شود و سپس کاهش می‌یابد
- حساسیت خفیف و قرمزی خفیف
- تورمی که صبح‌ها آشکارتر است و در طول روز کم می‌شود
اگر علائم شما بدتر شد یا علامت تازه‌ای پیدا شد، با پزشک خود مشورت کنید.
| ممکن است طبیعی باشد (پیگیری کنید) | با پزشک خود مشورت کنید | اورژانسی |
|---|---|---|
| کبودی‌ای با حاشیهٔ مشخص در اطراف نقطهٔ تزریق که با تغییر رنگ کم‌رنگ می‌شود | کبودی‌ای که بیش از دو هفته طول بکشد یا رفته‌رفته بزرگ شود | رنگ بنفش توری‌شکل، سفید شدن پوست، درد شدید: فوراً پزشک یا اورژانس |
| تورمی که در روزهای نخست بیشتر می‌شود و سپس کاهش می‌یابد | تورمی که با گذشت روزها کم نمی‌شود یا دوباره بیشتر می‌شود | تورم سفت و بسیار دردناکی که به‌سرعت بزرگ می‌شود: فوراً پزشک یا اورژانس |
| حساسیت خفیف و قرمزی خفیف | گرما، ترشح، تب، قرمزی رو به گسترش | تنگی نفس، تورمی که در صورت یا زبان به‌سرعت افزایش می‌یابد: 112 |
| تورمی که صبح‌ها آشکارتر است و در طول روز کم می‌شود | عدم تقارن آشکار و ماندگار در یک طرف | اختلال بینایی یا گفتار، از دست رفتن قدرت: 112 |
در هر وضعیتی که مطمئن نیستید، با پزشکی که اقدام را انجام داده تماس بگیرید. در وضعیت اورژانسی به تیمی که به آن مراجعه می‌کنید بگویید چه اقدامی را، کی و اگر می‌دانید با چه محصولی انجام داده‌اید.
پیش از اقدام برای کاهش خطر کبودی و تورم چه می‌توان کرد؟
برای کاهش خطر:
- همهٔ داروها، ویتامین‌ها و مکمل‌های گیاهی که مصرف می‌کنید را پیش از اقدام به پزشک خود بگویید.
- وقفه در مصرف مسکن‌ها و مکمل‌هایی را که بدون نسخه مصرف می‌کنید با پزشک خود برنامه‌ریزی کنید؛ برای داروهای نسخه‌ای نظر پزشکی را که دارو را تجویز کرده بگیرید.
- اگر سابقهٔ کبود شدن آسان یا خونریزی دارید، آن را بگویید.
- دربارهٔ محدود کردن الکل در روزهای پیش و پس از اقدام از پزشک خود بپرسید.
- اگر رویداد مهمی در پیش دارید، اقدام را به اندازهٔ کافی زودتر برنامه‌ریزی کنید.
- اقدام را به پزشکی باتجربه و در یک مرکز درمانی دارای مجوز بسپارید.
یادداشتی صادقانه دربارهٔ محدودیت‌های دانش
مدت کبودی و تورم بر اساس نوع اقدام، ناحیه، محصول به‌کاررفته و فرد فرق می‌کند. بخشی از روش‌هایی که گفته می‌شود کبودی را کم می‌کنند، با مطالعات خوب طراحی‌شده اثبات نشده‌اند. به همین دلیل مدت‌های قطعی یا نرخ اثربخشی ارائه نمی‌کنیم؛ درست‌ترین اطلاعات برای شما، ارزیابی پزشکی است که اقدام را انجام می‌دهد.
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- پس از این اقدام، کبودی و تورم ممکن است چقدر طول بکشد؟
- آیا داروها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنم خطر کبودی را بیشتر می‌کنند؟ آیا باید مصرف هیچ‌کدام را متوقف کنم؟
- آیا می‌توانم سرما بگذارم، چگونه و تا چه مدت؟
- اگر درد داشتم، کدام مسکن را می‌توانم مصرف کنم؟
- برای ورزش، سونا و الکل چه مدت باید صبر کنم؟
- در کدام علائم باید فوراً با شما تماس بگیرم؟
- اگر خارج از ساعات کاری مشکلی پیش آمد، چگونه می‌توانم با شما تماس بگیرم؟
پرسش‌های متداول
کبودی پس از فیلر چقدر طول می‌کشد؟
کبودی معمولاً در فاصلهٔ چند روز تا دو هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود. در نواحی‌ای با پوست نازک، مانند زیر چشم و لب، ممکن است آشکارتر باشد. اگر بیش از دو هفته طول کشید یا بزرگ شد، با پزشک خود مشورت کنید.
آیا گذاشتن یخ روی کبودی مفید است؟
اگر پزشک شما توصیه کرده، گذاشتن یخِ پیچیده در پارچه یا کمپرس سرد در فاصله‌های کوتاه ممکن است آرامش‌بخش باشد. یخ را مستقیم روی پوست نگذارید و فشار ندهید. اگر درد و تغییر رنگ با هم وجود دارند، پیش از سرما گذاشتن فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.
داروی ضدانعقاد مصرف می‌کنم؛ آیا باید آن را قطع کنم؟
خیر، خودسرانه قطع نکنید. این داروها برای پیشگیری از مشکلات جدی سلامت به کار می‌روند. دربارهٔ وضعیت خود هم با پزشکی که اقدام را انجام می‌دهد و هم با پزشکی که دارو را تجویز کرده مشورت کنید.
چرا تورم صبح‌ها بیشتر است؟
ماندن در حالت درازکش در طول شب ممکن است به جمع شدن مایع در صورت بینجامد. به همین دلیل تورم ممکن است صبح‌ها آشکارتر باشد و در طول روز کم شود. کمی بالا نگه داشتن سر ممکن است در برخی افراد کمک کند.
کبودی در چه وضعیتی خطرناک است؟
رنگ بنفشی که مانند تور یا طرح توری پخش می‌شود، سفید شدن پوست، سردی و درد شدیدتر از انتظار طبیعی نیستند؛ به‌ویژه پس از فیلر ممکن است نشانهٔ انسداد عروقی باشند. در این صورت فوراً به پزشک خود و اگر به او دسترسی ندارید به اورژانس مراجعه کنید. اگر اختلال بینایی دارید، با 112 تماس بگیرید.
آیا کرم یا مکملی وجود دارد که کبودی را کم کند؟
با اینکه برای برخی فراورده‌های گیاهی داده‌های محدودی وجود دارد، شواهد ناکافی است و به‌طور معمول توصیه نمی‌شوند. بدون مشورت با پزشک خود محصولی مصرف نکنید. در کبودی‌های طولانی، پزشک شما ممکن است گزینه‌های دیگری را ارزیابی کند.
اگر تورم برطرف نشد چه کنم؟
تورمی که با گذشت روزها کم نمی‌شود یا دوباره بیشتر می‌شود به ارزیابی نیاز دارد. اگر قرمزی، گرما، ترشح یا تب همراه آن است، ممکن است عفونت باشد. به پزشکی که اقدام را انجام داده مراجعه کنید؛ خودسرانه آنتی‌بیوتیک یا داروی دیگری مصرف نکنید.
منابع
- Minimizing bruising following fillers and other cosmetic injectables (Hamman MS, Goldman MP). J Clin Aesthet Dermatol 6(8):16–18 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2013
- Dermal fillers in aesthetics: an overview of adverse events and treatment approaches (Funt D, Pavicic T). Clin Cosmet Investig Dermatol 6:295–316 — Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 2013
- Dermal Filler Do’s and Don’ts for Wrinkles, Lips and More — U.S. Food and Drug Administration (FDA), 2023
- Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers) — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Botulinum toxin therapy: FAQs — American Academy of Dermatology (AAD)
هیئت متخصصان پزشکی زیبایی
متن اصلی ترکی این مقاله توسط هیئت متخصصان پزشکی زیبایی Doktorclub بررسی شده است. این صفحه ترجمه‌ای است که با متن اصلی مقایسه شده و هنوز توسط پزشکی فارسی‌زبان بررسی نشده است.
