اگر پس از اقدام زیبایی عارضهای پیش آمد، نخست چه باید کرد؟
بیشتر اقدامات پزشکی زیبایی بدون مشکل می‌گذرند؛ اما هرچند به‌ندرت، ممکن است عارضه (پیامد ناخواسته یا عارضهٔ جانبی) پیش بیاید. در این وضعیت مهم‌ترین کار، ارزیابی درست میزان فوریت علامت و از دست ندادن وقت است. در برخی عوارض دقیقه‌ها و ساعت‌ها اهمیت دارند؛ در برخی دیگر پیگیری آرام اما منظم کافی است.
گام‌های زیر، صرف‌نظر از اینکه چه اقدامی انجام داده‌اید، نقشهٔ راه کلی ارائه می‌دهند. برای علائم ویژهٔ هر اقدام می‌توانید صفحه‌های مربوط را ببینید؛ برای نمونه برای مشکلات گردش خون پس از فیلر صفحهٔ «پس از فیلر چه زمانی اورژانسی است»، برای عفونت صفحهٔ «عفونت پس از اقدامات زیبایی» و برای آلرژی صفحهٔ «واکنش آلرژیک در اقدامات زیبایی».
گامبهگام: وقتی به عارضه مشکوک‌اید چه باید بکنید؟
- تشخیص دهید که آیا اورژانسی است. اگر یکی از علائم کادر قرمز زیر وجود دارد، بدون انتظار برای هیچ گام دیگری با 112 تماس بگیرید.
- اگر اورژانسی نیست، فوراً با پزشک یا کلینیکی که اقدام را انجام داده تماس بگیرید. علائم خود، زمان آغاز آن‌ها، تاریخ و ناحیهٔ اقدام را به‌روشنی شرح دهید.
- اگر در زمانی معقول به پزشک دسترسی پیدا نکردید، به نزدیک‌ترین اورژانس یا پزشک دیگری مراجعه کنید. بگویید چه اقدامی، چه زمانی و در صورت امکان با چه محصولی انجام داده‌اید.
- مستند کنید: از ناحیه عکس‌های تاریخ‌دار بگیرید؛ اطلاعات محصول، شمارهٔ سری ساخت (لات)، برچسب محصول و مدارک اقدام و پرداخت را نگه دارید؛ روند علائم را یادداشت کنید.
- مدارک خود را درخواست کنید: رونوشتی از پروندهٔ اقدام، اطلاعات محصول به‌کاررفته و فرم رضایتی که به شما داده شده بخواهید.
- در صورت نیاز نظر دوم بگیرید: اگر شکایتتان برطرف نمی‌شود یا خیالتان راحت نیست، به پزشک باتجربهٔ دیگری در همان زمینه مراجعه کنید و مدارکتان را همراه ببرید.
- اگر مشکل حل نشد، راه‌های شکایت را بررسی کنید: ابتدا به خود مرکز و در صورت نیاز به مراجع بهداشتی؛ در مشکلات مربوط به محصول، به نهاد مربوط گزارش دهید.
گام 1: چه زمانی اورژانسی است؟ علائمی که به 112 نیاز دارند
بدون معطلی با 112 تماس بگیرید
- تاری دید، از دست رفتن بینایی، دوبینی یا درد شدید چشم
- کج شدن صورت، اختلال گفتار، ضعف یا بی‌حسی دست یا پا
- تنگی نفس، خس‌خس سینه، تورم لب، زبان یا گلو که به‌سرعت بیشتر می‌شود، دشواری بلع
- کهیر گسترده همراه با سرگیجه، غش یا کاهش هوشیاری
- تب بالا، لرز، قرمزی که به‌سرعت گسترش می‌یابد و بدتر شدن حال عمومی
- دشواری بلع، گفتار یا تنفس، یا ضعف آشکار عضلات پس از تزریق توکسین بوتولینوم (در زبان عامه 'بوتاکس')
فوراً به پزشکی که اقدام را انجام داده مراجعه کنید
- سفید شدن پوست، رنگ بنفش‌مایلی که مانند تور پخش می‌شود، سردی یا درد شدید و رو به افزایش پس از فیلر
- قرمزی، گرما، درد یا ترشح رو به افزایش، یا برجستگی دردناک
- تاول‌های پر از آب، سوختگی، ناحیه‌ای از پوست که دلمه می‌بندد یا تیره می‌شود
- تغییر آشکار تازه در چشم، پلک یا حالت چهره
برخی علائم پوستی مانند تغییر رنگ پس از فیلر باید نه در اورژانس، بلکه فوراً توسط پزشک ارزیابی شوند؛ اما اگر نمی‌توانید به‌سرعت به پزشک دسترسی پیدا کنید، به جای صبر کردن به اورژانس بروید. اگر مطمئن نیستید، تماس بگیرید؛ یک تماس تلفنی غیرضروری همیشه بهتر از یک مداخلهٔ دیرهنگام است.
گام 2 و 3: اگر به پزشک خود دسترسی نداشتید چه باید کرد؟
بهتر است پیش از اقدام بدانید که اگر مشکلی پیش آمد، در شب و آخر هفته چگونه می‌توانید به پزشک خود دسترسی داشته باشید. اگر با این حال به او دسترسی پیدا نکردید، از مراجعه به اورژانس دریغ نکنید. برای اینکه پزشک اورژانس بتواند درست تصمیم بگیرد، اقدامی را که انجام داده‌اید پنهان نکنید و با جزئیات شرح دهید.
- چه اقدامی انجام شد (فیلر، توکسین بوتولینوم، لیزر، لایه‌برداری، نخ، مزوتراپی و غیره)؟
- چه زمانی و روی کدام ناحیهٔ صورت یا بدن انجام شد؟
- اگر می‌دانید، چه نوع محصولی به کار رفت (برای نمونه آیا فیلر از نوع هیالورونیک اسید بود یا نه)؟
- علائم کی آغاز شدند و چگونه تغییر کردند؟
- چه داروهایی مصرف می‌کنید و چه آلرژی‌ها و بیماری‌های مزمنی دارید؟
گام 4: کدام مدارک را باید نگه دارید؟ چرا عکس و شمارهٔ سری ساخت مهم است؟
ثبت خوب هم تصمیم‌گیری درست پزشکی را که از شما مراقبت می‌کند آسان‌تر می‌کند و هم اگر بعدها ارزیابی‌ای لازم شود، مهم‌ترین سند در دست شماست. بکوشید عکس‌ها را هر روز در نور یکسان و از زاویهٔ یکسان، همراه با تاریخ بگیرید.
- عکس‌های تاریخ‌دار از ناحیه و در صورت نیاز ویدیوهای کوتاه
- جعبهٔ محصول، برچسب محصول (برچسب چسب‌داری که در برخی محصولات به بیمار داده می‌شود) و شمارهٔ سری ساخت
- تاریخ و ساعت اقدام و نواحی درمان‌شده
- فرم رضایت آگاهانه و دستورهای مراقبتی که به شما داده شده
- فاکتور یا رسید پرداخت، سوابق نوبت و مکاتبات
- یادداشت‌های کوتاهی که روند علائم، تب و درمان‌های دریافتی شما را نشان دهند
شمارهٔ سری ساخت (لات) نشان می‌دهد محصول از کدام سری تولید است. وقتی پای یک عارضهٔ جانبی یا هشدار ایمنی مربوط به محصول در میان باشد، امکان ردیابی محصولی را که برای شما به کار رفته فراهم می‌کند.
گام 5: آیا می‌توانید پروندهٔ پزشکی خود را درخواست کنید؟
بیماران به‌طور کلی حق دارند به پرونده‌های سلامت مربوط به خود دسترسی داشته باشند و رونوشتی از آن‌ها بخواهند. می‌توانید از مرکزی که اقدام را انجام داده، رونوشتی از پروندهٔ اقدام، اطلاعات محصول به‌کاررفته و فرم رضایت را درخواست کنید. کتبی بودن درخواست ممکن است برای اینکه بعدها نشان دهید چه چیزی و چه زمانی خواسته‌اید مفید باشد.
اگر نام محصول به‌کاررفته، مقدار آن، نواحی درمان‌شده و تاریخ در پروندهٔ شما ثبت شده باشد، پزشکی که بعداً به او مراجعه می‌کنید می‌تواند سریع‌تر و درست‌تر تصمیم بگیرد. مدارک خود را به‌صورت کاغذی یا دیجیتال در پرونده‌ای منظم نگه دارید.
اگر فکر می‌کنید دچار مشکلی شده‌اید، نخستین کاری که باید بکنید تماس فوری با پزشکی است که اقدام را انجام داده است. گرفتن عکس‌های تاریخ‌دار و نگه داشتن اطلاعات محصول، هم درمان شما و هم گام‌های بعدی را آسان‌تر می‌کند.
Dr. Hamza Gemiciمدیر پزشکی Doktorclub · پزشک زیبایی
گام 6: چه زمانی باید نظر دوم گرفت؟
اگر شکایتتان در مدت مورد انتظار برطرف نمی‌شود، توضیحی که به شما داده شده خیالتان را راحت نمی‌کند یا از پیشنهاد درمانی مطمئن نیستید، گرفتن نظر دوم از پزشک دیگر گامی معقول است. این لزوماً به معنای بی‌اعتمادی به پزشک نخست نیست؛ در وضعیت‌های پیچیده دیدگاهی متفاوت می‌تواند کمک کند.
برای نظر دوم پزشکی را انتخاب کنید که در همان زمینه باتجربه است و بتواند عوارض آن اقدام را مدیریت کند. عکس‌ها و مدارکتان را همراه ببرید. دربارهٔ اینکه چه کسانی مجازند اقدام را انجام دهند، صفحهٔ «چه کسانی مجازند اقدامات پزشکی زیبایی را انجام دهند» می‌تواند راهنما باشد.
گام 7: در ترکیه برای شکایت و گزارش به کجا باید مراجعه کرد؟
در ابتدا، گفت‌وگوی مستقیم دربارهٔ مشکل با مرکزی که اقدام را انجام داده اغلب سریع‌ترین راه است. در بیمارستان‌ها و بسیاری از مراکز درمانی واحدهای حقوق بیمار یا ارتباط با بیمار وجود دارد. اگر مشکل حل نشد، می‌توانید به مراجع دولتی ناظر بر خدمات بهداشتی مراجعه کنید.
- مرکز درمانی که اقدام را انجام داده: مدیریت مرکز یا در صورت وجود واحد حقوق بیمار.
- İl Sağlık Müdürlüğü (ادارهٔ کل بهداشت استان در ترکیه) در استان محل اقامت شما: برای شکایت‌های مربوط به نظارت بر مراکز درمانی.
- Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM، مرکز ارتباطات وزارت بهداشت ترکیه)، خط 184: برای درخواست‌ها، پیشنهادها و شکایت‌های مربوط به خدمات بهداشتی.
- مشکلات مربوط به محصول (عارضهٔ جانبی مشکوک، محصول مشکوک به تقلبی یا بی‌کیفیت بودن): TİTCK (سازمان دارو و تجهیزات پزشکی ترکیه). عوارض جانبی مشکوک داروها را بیماران نیز می‌توانند به TÜFAM (مرکز فارماکوویژیلانس ترکیه) زیر نظر TİTCK گزارش دهند.
- اقداماتی که خارج از مراکز درمانی و توسط افراد غیرمجاز انجام می‌شوند: می‌توان آن‌ها را از طریق İl Sağlık Müdürlüğü یا SABİM گزارش داد.
این بخش اطلاعات کلی ارائه می‌دهد و مشاورهٔ حقوقی نیست. راه‌های شکایت و روندها ممکن است با گذشت زمان تغییر کنند؛ برای اطلاعات به‌روز منابع رسمی نهادهای مربوط را بررسی کنید. دربارهٔ حقوق قانونی خود می‌توانید از یک حقوق‌دان اطلاعات بگیرید.
برای جزئیات دربارهٔ محصولات با منشأ نامعلوم و اقدامات خارج از مراکز درمانی، صفحهٔ «محصولات تقلبی و تزریق‌های زیرپله‌ای» را ببینید.
پزشک شما چه کاری می‌تواند بکند؟
پزشک شما ابتدا با معاینه می‌کوشد علت مشکل را دریابد. بسته به نوع عارضه، ممکن است فقط پیگیری، درمان موضعی ناحیه، درمان دارویی، در فیلرهای هیالورونیک اسید در صورت نیاز آنزیم هیالورونیداز که فیلر را حل می‌کند، نمونه‌برداری در عفونت یا ارجاع به رشتهٔ تخصصی مربوط مطرح شود. اما در علائم بینایی یا دستگاه عصبی، ارجاع سریع به بیمارستان اصل است.
برخی عوارض در مدت کوتاهی بهبود می‌یابند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به پیگیری چند هفته‌ای یا چند ماهه نیاز داشته باشند. از پزشک خود بخواهید به‌روشنی توضیح دهد که وضعیت شما از چه ناشی شده، روند مورد انتظار چیست و در صورت بروز کدام علائم باید دوباره مراجعه کنید.
تجربهٔ عارضه از نظر عاطفی هم ممکن است دشوار باشد
بروز مشکل پس از اقدامی که برای بهتر کردن ظاهرتان انجام داده‌اید، ممکن است به نگرانی، شرم، خشم یا اندوه بینجامد. این احساسات قابل درک و رایج‌اند. اگر به جای سرزنش خود بر دنبال کردن گام‌ها به ترتیب تمرکز کنید، روند قابل مدیریت‌تر می‌شود.
همراه بردن فردی مورد اعتماد به ملاقات با پزشک، نوشتن پرسش‌ها از پیش و یادداشت کردن پاسخ‌ها می‌تواند کمک کند. اگر نگرانی، مشکل خواب یا اشتغال ذهنی مداوم با ظاهرتان طولانی شد، این را هم با پزشک خود در میان بگذارید؛ در صورت نیاز، گرفتن کمک در حوزهٔ سلامت روان می‌تواند بخشی از روند بهبودی باشد.
هرچند خواندن تجربه‌های دیگران در شبکه‌های اجتماعی گاهی حمایتگر است، مقایسهٔ مو‌به‌موی وضعیت خودتان با آن‌ها ممکن است گمراه‌کننده باشد. هر عارضه بسته به فرد، اقدام و محصول روند متفاوتی دارد.
پس از عارضه چه کارهایی را نباید انجام دهید؟
- به امید اینکه خودش خوب می‌شود صبر نکنید؛ به‌ویژه در تغییر رنگ، مشکل بینایی یا تنگی نفس زمان بسیار مهم است.
- خودسرانه آنتی‌بیوتیک، کورتون یا داروی تجویزی دیگری شروع نکنید.
- تا زمانی که پزشک توصیه نکرده، ماساژ یا کمپرس گرم یا سرد انجام ندهید.
- روش‌هایی را که در شبکه‌های اجتماعی یا انجمن‌های اینترنتی پیشنهاد می‌شوند امتحان نکنید.
- پیش از حل شدن مشکل، روی همان ناحیه در جای دیگری اقدام تازه انجام ندهید.
- مدارک، اطلاعات محصول و عکس‌هایتان را دور نیندازید.
دفعهٔ بعد چگونه می‌توانید خطر را کاهش دهید؟
- اقدام را توسط پزشک و در مرکز درمانی دارای مجوز انجام دهید.
- بستهٔ دربسته، برچسب و شمارهٔ سری ساخت محصول را ببینید؛ بخواهید در پرونده‌تان ثبت شود.
- پیش از اقدام بپرسید که اگر مشکلی پیش آمد چگونه به پزشک دسترسی خواهید داشت.
- بپرسید که آیا کلینیک برای وضعیت‌های اورژانسی آماده است.
- همهٔ سابقهٔ پزشکی، داروها و آلرژی‌های خود را کامل بگویید.
برای تدابیر دقیق‌تر صفحهٔ «کاهش خطر عوارض» را ببینید.
این صفحه برای آگاهی‌رسانی کلی است و جای معاینه، ارزیابی پزشکی فردی یا مشاورهٔ حقوقی را نمی‌گیرد. در صورت بروز هر علامت اورژانسی با 112 تماس بگیرید.
ابزار مرتبط با این مقالهکارت درمان
اگر یکی از علائم اورژانسی را دارید، برای پر کردن کارت منتظر نمانید: فوراً با 112 (یا شمارهٔ اورژانس محل زندگی خود) تماس بگیرید.
کارت درمان من
- درمان
- —
- تاریخ درمان
- —
- کلینیک، شهر و کشور
- —
- پزشک درمان‌کننده
- —
- محصول به‌کاررفته و شمارهٔ سری ساخت (لات)
- —
- ناحیهٔ درمان‌شده
- —
- یادداشت‌ها (داروهایی که مصرف می‌کنید، آلرژی‌ها، توصیه‌های پزشک)
- —
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- اگر پس از اقدام مشکلی پیش آمد، در شب و آخر هفته چگونه می‌توانم به شما دسترسی داشته باشم؟
- در کدام علائم باید با شما تماس بگیرم و در کدام‌ها مستقیماً با 112؟
- آیا می‌توانم نام محصول به‌کاررفته، شمارهٔ سری ساخت و پروندهٔ اقدامم را کتبی دریافت کنم؟
- آیا در کلینیک دارو و تجهیزات برای وضعیت‌های اورژانسی وجود دارد؟
- این عارضه چرا پیش آمد و روند مورد انتظار آن چیست؟
- در کدام علائم باید دوباره مراجعه کنم؛ معاینهٔ پیگیری من کی است؟
- آیا پیشنهاد می‌کنید از متخصص دیگری نظر دوم بگیرم؟
- آیا می‌توانم رونوشتی از فرم رضایت و پروندهٔ پزشکی‌ام بگیرم؟
پرسش‌های متداول
پس از اقدام زیبایی به پزشکم دسترسی ندارم، چه کنم؟
اگر مشکل بینایی، گفتار، تنفس یا علائم آلرژی شدید دارید، بدون معطلی با 112 تماس بگیرید. در موارد دیگر به نزدیک‌ترین اورژانس یا پزشک دیگری مراجعه کنید. حتماً بگویید چه اقدامی، چه زمانی و با چه محصولی انجام داده‌اید.
برای عارضه کدام مدارک را باید نگه دارم؟
عکس‌های تاریخ‌دار از ناحیه، جعبه یا برچسب محصول، شمارهٔ سری ساخت، فرم رضایت، دستورهای مراقبتی و مدارک پرداخت را نگه دارید. ثبت روند علائم با یادداشت‌های کوتاه نیز مفید است.
شمارهٔ سری ساخت (لات) چیست و چرا باید آن را بخواهم؟
شمارهٔ سری ساخت کدی است که نشان می‌دهد محصول از کدام سری تولید است. وقتی عارضهٔ جانبی یا هشدار ایمنی مربوط به محصول وجود داشته باشد، امکان ردیابی محصولی را که برای شما به کار رفته فراهم می‌کند. به همین دلیل درخواست ثبت آن در پرونده‌تان بجاست.
آیا می‌توانم رونوشتی از پروندهٔ پزشکی‌ام بخواهم؟
بیماران به‌طور کلی حق دارند به پروندهٔ سلامت خود دسترسی داشته باشند و رونوشت آن را بخواهند. می‌توانید پروندهٔ اقدام، اطلاعات محصول و فرم رضایت خود را از مرکزی که اقدام را انجام داده درخواست کنید؛ کتبی بودن درخواست ممکن است مفید باشد.
شکایت مربوط به اقدام زیبایی را کجا می‌توانم ثبت کنم؟
ابتدا می‌توانید به مرکزی که اقدام را انجام داده و در صورت وجود به واحد حقوق بیمار آن مراجعه کنید. اگر مشکل حل نشد، می‌توان از راه‌هایی مانند İl Sağlık Müdürlüğü (ادارهٔ کل بهداشت استان در ترکیه) یا SABİM (مرکز ارتباطات وزارت بهداشت ترکیه، 184) استفاده کرد. این اطلاعات کلی است؛ در مسائل حقوقی می‌توانید با یک حقوق‌دان مشورت کنید.
به محصول به‌کاررفته مشکوکم، به چه کسی می‌توانم گزارش دهم؟
عوارض جانبی مشکوک یا موارد مشکوک به محصول تقلبی را می‌توان به TİTCK (سازمان دارو و تجهیزات پزشکی ترکیه) گزارش داد. عوارض جانبی مشکوک داروها را بیماران نیز می‌توانند به TÜFAM (مرکز فارماکوویژیلانس ترکیه) زیر نظر TİTCK گزارش دهند. اطلاعات محصول و شمارهٔ سری ساخت در دست شما گزارش را آسان‌تر می‌کند.
آیا گرفتن نظر دوم پزشک نخست را می‌رنجاند؟
گرفتن نظر دوم گامی معقول و رایج برای بیمار است. به‌ویژه اگر شکایت برطرف نمی‌شود یا از پیشنهاد درمانی مطمئن نیستید، دیدگاهی متفاوت می‌تواند کمک کند. مدارک و عکس‌هایتان را همراه ببرید.
منابع
- Before you have a cosmetic procedure — NHS
- Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers) — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- A 10-point plan for avoiding hyaluronic acid dermal filler-related complications during facial aesthetic procedures and algorithms for management (Heydenrych I و همکاران). Clin Cosmet Investig Dermatol 11:603–611 — Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 2018
- Guideline for the Management of Hyaluronic Acid Filler-induced Vascular Occlusion (Murray G, Convery C, Walker L, Davies E). J Clin Aesthet Dermatol 14(5):E61–E69 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2021
- Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM) — مرکز ارتباطات وزارت بهداشت ترکیه — T.C. Sağlık Bakanlığı (وزارت بهداشت ترکیه)
- Farmakovijilans (Türkiye Farmakovijilans Merkezi – TÜFAM) — فارماکوویژیلانس (مرکز فارماکوویژیلانس ترکیه) — Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) — سازمان دارو و تجهیزات پزشکی ترکیه
هیئت متخصصان پزشکی زیبایی
متن اصلی ترکی این مقاله توسط هیئت متخصصان پزشکی زیبایی Doktorclub بررسی شده است. این صفحه ترجمه‌ای است که با متن اصلی مقایسه شده و هنوز توسط پزشکی فارسی‌زبان بررسی نشده است.
