Bilim insanları, kolesterolün sadece miktarının değil, geçirdiği kimyasal değişimlerin de hayati önem taşıdığını ortaya koyan çarpıcı bir uyarı yayınladı. Yeni bir araştırmaya göre, kolesterolün oksijenle tepkimeye girmesi sonucu oluşan "7-ketokolesterol" (7-KC), vücudun en zehirli atıklarından biri olarak kabul ediliyor. Uzmanlar, bu bileşiğin damar sertliğinden Alzheimer’a, kanserden görme kaybına kadar pek çok yaşlılık hastalığının merkezinde yer aldığını ve hücresel düzeyde ciddi hasarlara yol açtığını saptadı.
7-KC, kolesterolün oksidasyonu sonucu oluşan ve vücut tarafından kolayca parçalanamayan bir moleküldür. Araştırmacılar, bu molekülün hücre içine girdiğinde adeta bir "truva atı" gibi davrandığını belirtiyor. Hücrenin enerji santralleri olan mitokondrilere saldıran 7-KC, hücrenin kendi kendini yok etme sürecini (apoptoz) tetikliyor. Bu durum, dokuların onarılma kapasitesini düşürerek organların vaktinden önce yaşlanmasına ve işlev kaybına uğramasına neden oluyor.
Çalışmada, 7-KC’nin bağışıklık sistemi üzerindeki felç edici etkisi üzerinde de duruldu. Damar duvarlarındaki temizlikçi hücreler (makrofajlar), bu zehirli bileşiği yok etmeye çalışırken aşırı yüklenerek "köpük hücrelerine" dönüşüyor. Bu hücreler damar duvarına yapışıp kalarak plak oluşumunu, yani damar sertliğini başlatıyor. Bilim insanları, 7-KC birikiminin sadece kalp sağlığını değil, beyindeki kan akışını da bozarak bilişsel gerilemeyi hızlandırdığını vurguluyor.
Araştırmada, bu tehlikeli bileşiğin oluşumunu tetikleyen dış faktörlere de değiniliyor. Özellikle yüksek ısıda pişirilmiş hayvansal yağlar, sigara dumanı ve kronik enflamasyonun vücuttaki 7-KC seviyelerini artırdığı ifade ediliyor. Araştırmacılar, antioksidan bakımından zengin beslenmenin ve oksidatif stresi azaltan yaşam tarzı değişikliklerinin, bu zehirli yan ürünün oluşumunu sınırlayabileceğini, ancak biriken 7-KC’yi temizlemek için yeni nesil tıbbi müdahalelerin şart olduğunu belirtiyor.
Araştırma ekibi, bu molekülü hedef alan enzim tedavileri veya moleküler temizleyiciler üzerinde çalışmaya devam ediyor. Eğer 7-KC’nin vücuttan atılması başarılabilirse, kalp krizinden nörodejenerasyona kadar pek çok hastalığın önlenmesinde tıp tarihinde yeni bir milat yaşanabilir.
