Columbia Üniversitesi Mailman Halk Sağlığı Okulu ve Columbia Butler Yaşlanma Merkezi'nden yeni bir çalışma, Alzheimer hastalığına ilişkin risk faktörleri ve biyobelirteçlerin, daha önce düşünülenden çok daha erken yaşlarda bilişsel işlevle ilişkili olduğunu öne sürüyor. Çalışma, 24 ila 44 yaş arasındaki genç yetişkinlerde biliş ve Alzheimer hastalığı risk faktörleri arasında önemli bağlantılar olduğunu vurguluyor ve erken önlemenin öneminin altını çiziyor. Bu, ABD'de genel olarak sağlıklı orta yaşlı bireylerden oluşan geniş bir grupta bilişsel bozulmayla ilgili biyobelirteçler de dahil olmak üzere Alzheimer hastalığı risk faktörlerini sistematik olarak inceleyen ilk çalışma niteliğinde. Bulgular, The Lancet-Regional Health Americas dergisinde yayınlandı.
Butler Yaşlanma Merkezi ve Columbia Mailman Okulu'nda epidemiyoloji profesörü Dr. Allison Aiello, “Önceden, Alzheimer hastalığı risk faktörleri üzerine yapılan araştırmalar 50 yaş ve üstü bireylere odaklanmıştı. Bulgularımızın potansiyel etkisi önemli olup, klinisyenlere ve sağlık araştırmacılarına Alzheimer hastalığı risk faktörlerinin erken ortaya çıkışı ve orta yaş öncesinde bilişle olan ilişkisi hakkında daha net bir anlayış sunmaktadır.” dedi. Aiello'ya göre, sonuçlar iyi bilinen çeşitli risk faktörlerinin ve kan biyobelirteçlerinin orta yaştan önce bile bilişsel işlevle bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Bu erken yaş bağlantıları, uzun vadeli bilişsel gerileme yörüngelerini tahmin etmek için bir temel sağlıyor. Aiello: “Ek olarak, kardiyovasküler sağlık, ATN (amiloid, tau, nörodejenerasyon) ve immün biyobelirteçler gibi belirli Alzheimer risk faktörlerinin kırklı yaşlarındaki ve hatta daha genç bireylerde mevcut olduğunu ve bilişle ilişkili olduğunu öğrendik.”
Aiello ve meslektaşları, yaş, eğitim, cinsiyet, sistolik kan basıncı, vücut kitle indeksi, kolesterol, fiziksel aktivite ve Alzheimer hastalığı için genetik bir risk faktörü olan apolipoprotein E ε4 aleli (APOE ε4) gibi faktörleri içeren Kardiyovasküler Risk Faktörleri, Yaşlanma ve Demans İnsidansı (CAIDE) skorunu kullandı. Ergenlikten Yetişkinliğe Ulusal Uzunlamasına Sağlık Çalışması'nın (Add Health) IV ve V dalgalarından elde edilen veriler analiz edildi. Bu çalışma, 1994-1995'ten bu yana çoklu takip dalgaları aracılığıyla ulusal olarak temsili bir ergen kohortunu izledi. IV. Dalga'daki katılımcıların yaklaşık yarısı kadındı (%48,4–52,1) ve %70'in biraz üzerinde (%71,4–72,5) beyazdı. Özellikle, IV. Dalga, 24-34 yaş arasındaki 11.449 kişiye kadar olan verilerden oluşuyordu. Araştırmacılar evde görüşmeler, bilişsel testler, fiziksel muayeneler yaptı ve 4.507 katılımcıdan kan örnekleri topladı. V. Dalga'da ise 34-44 yaş arasındaki katılımcılara hem yüz yüze hem de web/posta anketleri uygulandı. Evde görüşme yapılan toplam 1.112 katılımcıya, anında kelime hatırlama, gecikmeli kelime hatırlama ve geriye doğru sayı dizisi gibi bilişsel görevler verildi ve genetik test için örnek sağladılar. Bilişsel görevlerdeki skorlar, V. Dalga'daki 529 bireyde genel CAIDE skoruyla ilişkilendirildi.
Aiello, “ABD'de genç yetişkinlik ve erken orta yaşta CAIDE skoru ile bilişsel işlev arasındaki ilişkiyi araştırmak, kardiyovasküler risk faktörleriyle önemli ilişkilerin 50 yaşından çok önce gözlemlenebileceğini gösterdi.” diye açıkladı. Dahası, genetik, nörolojik, immün ve inflamatuvar biyobelirteçler biyolojik olarak Alzheimer hastalığı riskinde rol oynuyor. Amiloid (A), tau (T) ve nörodejenerasyon (N) biyobelirteçleri - topluca ATN olarak bilinir - yaşlı popülasyonlarda Alzheimer hastalığı riskini tahmin etmek için giderek daha umut verici göstergeler olarak görülüyor. ATN biyobelirteci ve çeşitli immün belirteçler orta yaştan önce bilişsel işlevle ilişkiler gösterdi. Bununla birlikte, önemli bir genetik risk faktörü olan APOE, bu orta yaş yıllarındaki katılımcıları etkilemiyor gibiydi ve yaşamın ilerleyen dönemlerine kadar da belirginleşmeyebilir. Aiello, “Genel bulgularımız, Alzheimer hastalığıyla ilişkili kan bazlı biyobelirteçlerin, klinik semptomlar ve bozulmalar ortaya çıkmadan on yıllar önce bilişsel işlevdeki farklılıklarla bağlantılı olduğunu ve yaşam boyu erken önleme stratejilerinin önemini vurguladığını göstermektedir. Yaşlılık öncesinde Alzheimer hastalığına ve bilişsel bozulmaya giden erken yolların belirlenmesi, önümüzdeki on yıllarda beklenen Alzheimer hastalığı artışını yavaşlatmak için kritik öneme sahiptir.” dedi.
