30 Saniyede Özet
Varis, genişleyip kıvrılan yüzeysel bacak damarlarıdır. Çoğu kişide sadece görünüş sorunu olarak kalır. Ancak bazen bacakta ağrı, şişme ve altta yatan dolaşım sorununun (venöz yetmezlik) işareti olabilir. Ani bacak şişmesi ve ağrı ise pıhtı belirtisi olabilir ve acildir. Uyarı belirtilerini tanımak önemlidir.
Acil: Tek bacakta ani şişme, ısı artışı ve şiddetli ağrı varsa pıhtı olabilir. Vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Varis neden oluşur?
Bacak damarlarındaki küçük kapakçıklar kanı yukarı, kalbe doğru yönlendirir. Bu kapakçıklar zayıflarsa kan geriye kaçar ve damarda birikir. Damar genişler ve varis oluşur.
Riski artıran etkenler arasında ailede varis öyküsü, uzun süre ayakta durmak, kilo fazlalığı, gebelik ve yaş bulunur.
Ne zaman sadece görünüş sorunu?
Birçok varis ağrısızdır ve tehlike taşımaz. Bacaklarda mor-mavi damarlar görünse de şikayet yoksa acil bir durum yoktur.
Yine de zamanla ilerleyebilir. Bu yüzden belirtileri izlemek yararlıdır.
Uyarı belirtileri
Şu bulgular bir hekim değerlendirmesi gerektirir:
- Gün sonunda artan bacak ağrısı ve ağırlık hissi.
- Ayak bileği çevresinde şişme.
- Cilt renginde koyulaşma ya da sertleşme.
- Kaşıntı, egzama benzeri döküntü.
- İyileşmeyen bacak yarası.
Bu belirtiler kronik venöz yetmezliğe işaret edebilir.
Rahatlatmak için
Basit önlemler şikayetleri azaltır.
- Fırsat buldukça bacaklarınızı kalp seviyesinin üstüne kaldırın.
- Uzun süre aynı pozisyonda durmayın; sık sık yürüyün.
- Hekiminiz önerirse varis çorabı kullanın.
- Kilonuzu dengede tutun ve düzenli hareket edin.
Tedavi seçenekleri
Tedavi şiddete göre değişir. Seçenekler arasında varis çorabı, lazer ya da köpük tedavileri ve cerrahi yöntemler vardır. Uygun yöntemi bir damar cerrahisi uzmanı belirler.
Kaynaklar
- National Heart, Lung, and Blood Institute — Varicose Veins: https://www.nhlbi.nih.gov/health/varicose-veins
- Society for Vascular Surgery — Varicose veins: https://vascular.org/patients-and-referring-physicians/conditions/varicose-veins
- NHS — Varicose veins: https://www.nhs.uk/conditions/varicose-veins/
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
Varisler çoğu zaman görünüş sorunudur, ama bazen altta yatan damar hastalığını gösterir. Uyarı belirtileri, rahatlatma yolları ve tedavi.
