Bağışıklık Hücreleri Uyku Esnasında Beyni Onarıyor

Yapılan güncel bir araştırmaya göre, mikroglia denilen önemli bağışıklık hücreleri en çok uyurken aktifleşiyor. Mikroglia, sinir hücreleri arasındaki bağlantıları yeniden düzenlemek, enfeksiyonlarla savaşmak ve var olan hasarları onarmak gibi önemli bir role sahip. Araştırma fareler üzerinde yürütüldü.

Mikroglia: Beynin İlk Müdahale Ekibi

Rochester Üniversitesi Tıp Merkezi'ndeki Del Monte Sinirbilim Enstitüsü'nden Profesör Ania Majewska, “Mikrogliyal işlemlerin dinamik hareketinin hayvanın davranış durumuna duyarlı olmadığı varsayıldı. Bu araştırma, beynimizdeki uyku ve uyanıklığı modüle eden sinyallerin, bağışıklık sistemini kapatıp açan bir anahtar olarak da hareket ettiğini gösteriyor.” dedi.

Mikroglia, beynin ilk müdahalecisi olarak hizmet ediyor, beyin ve omurilikte devriye gezerek enfeksiyonları ortadan kaldırmak, ölü hücre dokusundaki kalıntıları temizlemek için hareket ediyor. Yapılan son çalışmalarla Majewska ve çalışma ekibinin diğer üyeleri, bu hücrelerin aynı zamanda plastisitede önemli bir rol oynadığını; öğrenmeyi, hafıza işlemlerini, kognisyonu ve motor becerileri etkilediğini gösterdiler.

Daha önceki çalışmalarda, Majewska’nın laboratuvarı, mikroglianın sinapslarla nasıl etkileşime girdiğini göstermişti. Mikroglia sinapsların sağlığını ve işlevini korumaya da yardımcı oluyor ve beyin fonksiyonu için artık gerekli olmadıklarında sinir hücreleri arasındaki bağlantıları kısaltıyor.

Kış Uykusuna Yatan Bağışıklık Hücreleri

Bu çalışma ile merkezi sinir sistemindeki uyarılmayı ve stresi işaret eden bir nörotransmiter olan norepinefrinin rolünün altı çizilmiş oldu. Bu kimyasal, uyurken beyinde düşük seviyelerde bulunuyor, ancak üretimi arttığında sinir hücrelerimizi harekete geçiriyor, uyanmamızı ve tetikte olmamızı sağlıyor. Çalışma norepinefrinin, mikrogliada yüksek seviyelerde eksprese edilen beta2 adrenerjik reseptörüne etki ettiğini de gösterdi. Bu kimyasal beyinde bulunduğunda, mikroglia bir tür kış uykusu moduna geçiyor.

Araştırmacıların canlı beyindeki aktiviteyi gözlemlemelerine izin veren gelişmiş bir görüntüleme teknolojisi kullanan çalışma, farelerin yüksek seviyelerde norepinefrine maruz kaldıklarında mikroglianın aktif olmadığını, lokal yaralanmalara cevap veremediğini ve beyin ağlarını yeniden oluşturma rolünden geri çekilemediklerini gösterdi.

Çalışma ekibinden Rianne Stowell araştırma sonuçlarını, “Bu araştırma mikroglianın beyin fonksiyonunu modüle eden sinyallere karşı son derece hassas olduğunu ve mikroglial dinamiklerin ve fonksiyonların hayvanın davranışsal durumuyla modüle edildiğini gösteriyor.” diye özetledi.

Nature Neuroscience dergisinde yayınlanan araştırma, uyku ve beyin sağlığı arasındaki önemli ilişkiyi pekiştiriyor. Ayrıca araştırma sonuçlarının, uyku bozuklukları ile Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif koşulların başlangıcı arasındaki ilişkiyi açıklamaya yardımcı olabileceği düşünülüyor.