Bebekte Fışkırır Gibi Kusma: Pilor Stenozu Belirtileri

Pilor, midenin ince bağırsağa açılan çıkış kapısıdır. Bazı bebeklerde bu bölgedeki kas kalınlaşır ve kanalı daraltır. Süt mideden bağırsağa geçemez ve güçlü bir kusmayla geri gelir. Tıpta bu duruma hipertrofik pilor stenozu denir.

Bebek doğduğunda pilor çoğu zaman normal görünür. Kas, ilk haftalarda yavaş yavaş kalınlaşır. Bu yüzden kusma önce hafif başlar, sonra giderek artar. Kalınlaşmanın kesin nedeni tam olarak bilinmez.

Amerikan Pediatri Akademisi, sorunun yaklaşık 500 bebekten birinde görüldüğünü bildirir. Erkek bebeklerde kızlara göre yaklaşık dört kat daha sık olur. İlk doğan erkek bebeklerde risk daha yüksek olabilir. Ailede benzer öykü de riski artırabilir. Yaşamın ilk haftalarında eritromisin gibi bazı antibiyotiklerin kullanımı da riski artırabilir.

Bebeklerin beslendikten sonra biraz süt çıkarması çok sık görülür. Bu gulp ya da reflü genellikle ağızdan akar ve bebek kilo almaya devam eder.

Pilor stenozunda ise kusma günler içinde giderek şiddetlenir. Süt ağızdan uzağa fışkırır. İlk günlerde kusma hafif olduğu için gözden kaçabilir. Belirtiler nadiren beşinci aya kadar gecikebilir.

Şu farklar sizi uyarmalı.

• Kusma hemen her beslenmeden sonra, çoğu zaman yarım ile bir saat içinde olur.
• Kusmuk kesilmiş süt gibi görünebilir.
• Bebek kustuktan hemen sonra yine emmek ister.
• Kakası azalır ve tartıda kilo kaybı görülür.
• Karnın üst kısmında dalga gibi kasılmalar görülebilir.

Reflüsü olan bebekler bazen beslenmekten kaçınır. Pilor stenozu olan bebek ise çoğu zaman aç gibi davranır. Bu fark, hekimin tanıya yaklaşmasına yardım eder.

Sürekli kusan bebek sıvı ve tuz kaybeder. Bebeklerin vücudu küçük olduğu için bu kayba büyüklerden daha az dayanır. Aşağıdaki belirtilerden birini görürseniz bebeğinizi hemen acile götürün.

• Islak bez sayısının belirgin azalması
• Bıngıldağın (başın üstündeki yumuşak nokta) çökük görünmesi
• Halsizlik, uyuşukluk ya da zor uyanma
• Ağız içinin kuruması
• Hızlı kilo kaybı

Susuz kalan bebekte kandaki potasyum ve sodyum gibi tuzlar da azalabilir. Bu dengesizlik düzeltilmeden ameliyat yapılmaz. Erken başvurmak, bebeğin daha çabuk toparlanmasına yardım eder.

Sarı ya da yeşil kusma (safralı kusma), bağırsakta tıkanıklık olabileceğini gösterir. Pilor stenozunda kusmuk genellikle süt rengindedir ve safra içermez. Midede kesilen süt hafif sarımsı görünebilir. Renkten emin değilseniz durumu acil sayın. Yeşil kusma ise bağırsağın dönmesi (volvulus) gibi acil bir sorunun işareti olabilir. Karın şişliği ya da kanlı kaka da varsa hiç zaman kaybetmeyin.

Bu durumda bebeğinizi hemen acile götürün ya da 112'yi arayın. Kusmuğun fotoğrafını çekmek hekime yardımcı olabilir.

Hekim önce bebeği muayene eder ve beslenmesini izler. Bazen karnın sağ üst tarafında zeytin büyüklüğünde sert bir kitle hissedilir. Tanıyı doğrulamak için karın ultrasonu yapılır. Ultrason, kalınlaşmış pilor kasını açıkça gösterir.

Kan tahlili ise bebeğin sıvı ve tuz dengesini ortaya koyar. Bazı durumlarda ilaçlı mide filmi de çekilebilir. Hangi testin gerekeceğine hekiminiz karar verir. Muayeneye giderken bebeğin doğum kilosunu ve son tartı sonuçlarını yanınıza alın.

Kesin çözüm pilorotomi adlı ameliyattır. Önce bebeğe damardan sıvı verilir ve kandaki tuz dengesi düzeltilir. Ardından cerrah kalınlaşmış kası keserek mide çıkışını genişletir. Çoğu merkezde işlem birkaç küçük kesiyle, kapalı yöntemle yapılır.

Ameliyat genellikle bir saatten kısa sürer. Bebekler çoğunlukla bir ile üç gün içinde taburcu olur. Beslenme, hekimin planına göre kısa sürede yeniden başlar. İlk beslenmelerde biraz kusma olabilir, genellikle birkaç öğünde azalır. Başarılı ameliyattan sonra çocukların çoğunda uzun vadeli bir sorun kalmaz.

Pilor stenozundan şüpheleniyorsanız evde beklemeyin. Kusmayı durdurmak için ilaç ya da bitki çayı vermeyin. Mamayı sulandırmak veya beslemeyi uzun süre kesmek de doğru olmaz. Kusma sırasında bebeğinizi dik tutun ya da yan çevirin.

Bebeğin kaç kez kustuğunu ve kaç ıslak bez yaptığını not edin. Kusmanın rengini ve ne kadar uzağa gittiğini de yazın. Bu bilgiler hekimin işini kolaylaştırır.