Bebeğiniz ağlamadığı hâlde gözü sürekli yaşlıysa gözyaşı kanalı tıkanmış olabilir. Kirpiklerde kabuklanma ve yapışkan akıntı görülür, ama gözün beyazı çoğu zaman kızarmaz. Tıkanıklıkların yaklaşık onda dokuzu ilk yaş…
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Bebekte sürekli sulanan ve çapaklanan göz, gözyaşı kanalı tıkanıklığı olabilir. Masaj, temizlik, sondalama ve acil uyarı işaretlerini bu rehberde bulun.
Bebeğiniz ağlamadığı hâlde gözü sürekli yaşlıysa gözyaşı kanalı tıkanmış olabilir. Kirpiklerde kabuklanma ve yapışkan akıntı görülür, ama gözün beyazı çoğu zaman kızarmaz. Tıkanıklıkların yaklaşık onda dokuzu ilk yaş içinde kendiliğinden açılır. Burun yanında kızarık şişlik, ateş, ışıktan kaçma ya da bulanık ve iri göz varsa hemen hekime başvurun.
Acil: Burun kenarında hızla büyüyen kızarık şişlikle birlikte ateş, uyuşukluk ya da beslenmeme varsa 112'yi arayın veya acile gidin.
Gözyaşı, gözün iç köşesindeki küçük deliklerden buruna uzanan bir kanalla akar. Tıpta bu sorunun adı nazolakrimal kanal tıkanıklığıdır (gözden buruna giden kanalın kapalı olması). Bazı bebeklerde kanalın ucundaki ince zar doğumda açılmamış olur. Gözyaşı dışarı akamaz ve göz sürekli sulanır.
Bu sorun bebeklerde sık görülür. Amerikan Çocuk Göz Hastalıkları ve Şaşılık Derneği, bebeklerin yüzde 5'inden fazlasında belirti olduğunu bildirir. Hull Üniversite Hastaneleri (NHS), doğumda kanalın her 5 bebekten 1'inde tam açık olmadığını belirtir. Bu bebeklerin çoğunda kanal ilk haftalarda ya da aylarda kendiliğinden açılır. Belirtiler genellikle doğumdan sonraki ilk 12 hafta içinde fark edilir. Sorun tek gözde ya da iki gözde birden görülebilir.
Anne babaların en sık fark ettiği değişiklikler şunlardır.
Gözün beyazı çoğu zaman temiz ve beyaz kalır. Gözün kendisi belirgin kızarırsa başka bir sorun olabilir. Bu durumda bebeğinizi aynı gün hekime gösterin.
Çoğu zaman evet. Tıkanıklıkların yaklaşık yüzde 90'ı yaşamın ilk yılında kendiliğinden açılır. Bu sürede gözü temiz tutmak ve hekimin önerdiği masajı yapmak genellikle yeterli olur. Basit tıkanıklık görme gelişimini etkilemez.
Bazı çocuklarda kanal bir yaşından sonra da açılabilir. Ancak sulanma sürüyorsa bir göz hekimi değerlendirmesi gerekir.
Gözü temizlemeden önce ellerinizi iyice yıkayın. Kaynatılıp soğutulmuş suya temiz bir pamuk ya da yumuşak bez batırın. Gözü iç köşeden dışa doğru nazikçe silin. Her göz ve her silme için ayrı bir pamuk kullanın.
Kirpiklerdeki kabukları zorla koparmayın. Önce ıslak pamuğu birkaç saniye bekleterek yumuşatın, sonra nazikçe silin.
Hekiminiz gözyaşı kesesi masajı (burun yanındaki keseye yapılan hafif basınç) önerebilir. Tekniği mutlaka hekiminizden öğrenin ve onun tarifine uyun. Genel adımlar aşağıdaki gibidir.
Masajı bez değiştirme gibi düzenli anlara bağlamak unutmamanıza yardım eder. Masaj sırasında akıntı gelirse temiz bir pamukla silin.
Hekim önce gözleri ve göz çevresini dikkatle muayene eder. Gözyaşı kesesine hafifçe bastırarak akıntı gelip gelmediğine bakabilir. Gözün büyüklüğünü, ön yüzeyin berraklığını ve ışığa tepkisini de kontrol eder. Amaç, sulanmanın başka nedenlerini gözden kaçırmamaktır.
Göz iltihabı (konjonktivit), göze kaçan bir cisim ya da batan kirpik de gözü sulandırabilir. Nadir de olsa doğuştan göz tansiyonu sulanmayla başlayabilir. Gerekirse hekim bebeğinizi çocuk göz hastalıkları uzmanına yönlendirir.
Bir yaşından sonra sulanma sürerse göz hekimi sondalama (probing) önerebilir. Bu işlemde ince bir tel kanaldan geçirilir ve tıkanıklık açılır. Kanal ayrıca serum fizyolojikle yıkanabilir. İşlem genellikle çok başarılıdır.
Belirtiler ağırsa ya da sık enfeksiyon oluyorsa işlem daha erken planlanabilir. Gerekirse kanala ince bir tüp ya da balon yerleştirme gibi yöntemler de kullanılır. Antibiyotikli damla akıntıyı azaltabilir, ama tıkanıklığı açmaz. Damlayı yalnızca hekim önerirse kullanın.
Bazı belirtiler basit bir tıkanıklığın ötesine işaret eder. Şu durumlarda bebeğinizi hemen hekime götürün.
İlk belirti, gözyaşı kesesinin iltihaplanması (dakriyosistit) olabilir. Bu ciddi bir enfeksiyondur ve hızlı tedavi, bazen de hastane yatışı gerektirir. Mavimsi şişlik ise kesede sıvı birikmesi (dakriyosel) olabilir ve hızla göz hekimine gösterilmelidir. Son iki belirti ise doğuştan göz tansiyonunun (konjenital glokom) işareti olabilir. Bu hastalık tedavi edilmezse körlüğe yol açabilir, erken tedaviyle görme korunabilir.
Bu belirtilerde beklemek doğru olmaz. Gece ya da hafta sonu olsa bile acil servise başvurun.
Basit gözyaşı kanalı tıkanıklığı görme gelişimini etkilemez. Ancak sulanmaya ışık hassasiyeti ya da bulanık göz eşlik ediyorsa göz hekimi değerlendirmesi gerekir.
Hekimler masajı çoğu zaman birkaç ay boyunca önerir. Çok sert bastırmayın, nazik ama kararlı bir basınç yeterlidir. Sulanma ve akıntı tamamen geçerse hekiminize danışarak bırakabilirsiniz.
Tıkanık kanalda biraz yapışkan akıntı sık görülür. Akıntı sarı-yeşile döner, göz kızarır ve kapak şişerse enfeksiyon olabilir. Bu durumda aynı gün hekime görünün.
Çoğu bebekte damlaya gerek yoktur. Antibiyotikli damla akıntıyı azaltabilir, ama tıkanıklığı açmaz. Damlayı yalnızca hekim önerirse ve önerdiği süre kadar kullanın.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler: