Böbrekte Kist Çıktı: Endişelenmeli misiniz?

Böbrek kisti, böbreğin içinde ya da yüzeyinde oluşan sıvı dolu bir kesedir. ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (NIDDK) verilerine göre yaklaşık her 10 kişiden 1'inde basit kist vardır. 50 yaş ve üstünde bu oran neredeyse her 5 kişiden 1'e çıkar. Erkeklerde kadınlara göre iki kat daha sık görülür.

Basit kistlerin neden oluştuğu tam olarak bilinmez. Yaş ilerledikçe kistlerin boyutu ve sayısı artabilir. NIDDK'ye göre basit kistler böbreğin yapısını bozmaz ve işlevini azaltmaz.

Çoğu basit kist hiçbir belirti vermez. Kişi, kisti yıllarca fark etmeden yaşayabilir. NIDDK'ye göre bu kistler genellikle başka bir nedenle çekilen ultrason, BT ya da MR sırasında görülür.

Kist büyürse çevre dokulara baskı yapabilir. Bu durumda şunlar görülebilir:

• Sırtta, yan tarafta ya da karnın üst kısmında künt ağrı
• Kist enfekte olursa ateş, ağrı ve hassasiyet
• Kist yırtılırsa ani ağrı ve idrarda kan
• İdrar ya da kan akışının engellenmesi
• Nadiren tansiyon yükselmesi

Bu sorunlar seyrek görülür. Yine de böyle bir yakınmanız varsa beklemeden hekiminize başvurun.

Radyologlar, kistin görünümünü Bosniak sınıflamasıyla derecelendirir. Bu sınıflama esas olarak BT ve MR görüntülerine dayanır. Bu sistem, kistin iyi huylu mu yoksa şüpheli mi olduğunu ayırmaya yardım eder. Güncel 2019 sürümünde kategoriler kabaca şöyledir:

• Bosniak I: İnce duvarlı basit kist, iyi huylu, takip gerekmez.
• Bosniak II: Birkaç ince bölmesi olan kist, iyi huylu, takip gerekmez.
• Bosniak IIF: Biraz daha karmaşık, büyük çoğunluğu iyi huylu, düzenli görüntülemeyle izlenir.
• Bosniak III: Kalın ya da düzensiz duvarlı, kanser olasılığı orta düzeydedir, üroloji görüşü gerekir.
• Bosniak IV: Katı çıkıntılar içerir, büyük kısmı kötü huyludur, genellikle tedavi edilir.

Raporunuzda kategori yazmıyorsa bunu hekiminize sorabilirsiniz. Karmaşık görünen kistlerde BT veya MR ile ek değerlendirme istenebilir. Bu tetkikler, kistin içini ve duvarını daha net gösterir.

Polikistik böbrek hastalığı (PKD), genlerle aileden geçen bir hastalıktır. NIDDK'ye göre bu hastalıkta böbreklerde çok sayıda kist gelişir. Kistler böbreği büyütür ve zamanla böbrek işlevini azaltabilir. Tablo, böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebilir.

Basit kist ise çoğunlukla ileri yaşta ortaya çıkar ve genellikle tek ya da birkaç tanedir. PKD'de ise yüksek tansiyon ve karaciğer kistleri gibi başka sorunlar da eşlik edebilir. Ailenizde polikistik böbrek hastalığı varsa bunu mutlaka hekiminize söyleyin.

Belirti vermeyen basit kistlerde genellikle tedavi gerekmez. Kistin varlığı tek başına ameliyat nedeni sayılmaz. National Kidney Foundation'a göre hekiminiz kisti zaman zaman kontrol etmekle yetinebilir. Kan ve idrar testleriyle böbrek işlevine de bakılabilir.

Ağrı ya da başka sorun yapan büyük kistlerde iki seçenek öne çıkar:

• Skleroterapi: Kist iğneyle boşaltılır, tekrar dolmaması için içine alkollü sıvı verilir.
• Laparoskopik cerrahi: Kapalı yöntemle kist boşaltılır, duvarı çıkarılır ya da yakılır.

NIDDK'ye göre skleroterapi lokal anestezi ile ve genellikle hastanede yatmadan yapılır. Cerrahi ise genel anestezi ve 1-2 gün hastanede kalış gerektirebilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna üroloji uzmanınızla birlikte karar verin.

Raporunuzda kist yazıyorsa sonucu mutlaka bir hekimle birlikte değerlendirin. Şu durumlarda ise nefroloji ya da üroloji uzmanına başvurun:

• Raporda "karmaşık kist" ya da Bosniak IIF, III veya IV yazıyorsa
• Yan ağrısı, ateş ya da idrarda kan varsa
• Tansiyonunuz yeni yükseldiyse
• Ailenizde polikistik böbrek hastalığı varsa
• Kontrollerde kistin büyüdüğü ya da görünümünün değiştiği söylendiyse

Randevuya eski görüntüleme raporlarınızı ve CD'lerinizi de götürün. Önceki sonuçlarla karşılaştırma, kistin durağan olup olmadığını anlamayı kolaylaştırır.