30 Saniyede Özet
Bir lokma ya da küçük cisim nefes yolunu tıkadığında her saniye önemlidir. Kişi konuşamaz, öksüremez ve boğazını tutarsa bu acil bir durumdur. Doğru manevra hayat kurtarır. Bu yazıda tıkanmayı nasıl tanıyacağınızı ve adım adım ne yapacağınızı sade anlatıyoruz. Panik yerine net adımlar atın.
Acil: Kişi nefes alamıyorsa hemen 112'yi arayın ya da birinden aratın; siz manevraya başlayın.
Tıkanmayı Nasıl Tanırsınız?
Önce durumun ciddiyetini ayırt edin. İki düzey vardır. Kısmi tıkanmada kişi öksürebilir; tam tıkanmada öksüremez.
Tam tıkanmanın klasik işareti, ellerin boğaza götürülmesidir. Kişi konuşamaz, ses çıkaramaz ve hızla morarır.
Kısmi Tıkanmada Ne Yapmalı?
Kişi güçlü öksürüyorsa müdahale etmeyin. Öksürük, cismi çıkarmanın en etkili yoludur.
- Öksürmeye devam etmesini söyleyin
- Sırtına vurarak öksürüğü bozmayın
- Yanında kalın ve durumu izleyin
Öksürük zayıflar ve ses kesilirse tam tıkanmaya geçilmiş demektir. Hemen harekete geçin.
Heimlich Manevrası: Yetişkinde Adımlar
Tam tıkanmada zaman dardır. Şu adımları sırayla uygulayın:
- Kişinin arkasına geçin ve belini kavrayın
- Bir yumruğunuzu göbekle göğüs kemiği arası ortaya koyun
- Diğer elinizle yumruğu kavrayıp içe ve yukarı bastırın
- Cisim çıkana kadar bu baskıyı hızlı tekrarlayın
Kişi bayılırsa yere yatırın ve hemen kalp masajına geçin. 112 yola çıkmış olmalı.
Bebeklerde Yöntem Farklıdır
Bir yaş altı bebekte Heimlich uygulanmaz. Bunun yerine farklı bir yöntem gerekir.
- Bebeği yüzüstü, başı aşağıda kolunuza yatırın
- İki kürek kemiği arasına beş kez sırt vuruşu yapın
- Sonra sırtüstü çevirip göğse beş bası uygulayın
- Cisim çıkana ya da yardım gelene kadar sürdürün
Sık Sorulan Sorular
Kişi öksürebiliyorsa Heimlich yapmalı mıyım? Hayır. Etkili öksürük en iyi çözümdür. Manevra yalnız kişi konuşamaz ve nefes alamaz hale gelirse uygulanır.
Manevra sonrası kişi iyiyse yine de hekime gitmeli mi? Evet. Baskı sonrası iç organlarda zorlanma olabilir. Cisim çıkmış olsa da bir hekim kontrolü önerilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Yabancı cisim nefes yolunu tıkadığında saniyeler önemlidir. Heimlich manevrasını ve adım adım ilk yardımı hekim onaylı anlatıyoruz.