D Vitamini Gribi Önler mi? 2017 Analizi ve Güncel Kanıt

D vitamini takviyesi grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarını güvenilir biçimde önlemiyor. 2017'deki 11.321 kişilik analizde enfeksiyon geçirenlerin oranı D vitamini alanlarda yüzde 40,3, plasebo alanlarda yüzde 42,2'ydi. 2025'teki güncel analizde ise bu küçük yarar istatistiksel olarak anlamlı değildi. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre gripten korunmanın en iyi yolu aşıdır.

Çalışma türü: randomize kontrollü çalışmaların meta-analizi (bireysel hasta verisi).

2017 haberi, Queen Mary Üniversitesi ekibinin BMJ'de yayımlanan analizine dayanıyordu. Analiz 25 randomize çalışmayı ve 11.321 kişiyi kapsadı. Katılımcılar 0 ile 95 yaş arasındaydı.

D vitamini alanlarda akut solunum yolu enfeksiyonu riski biraz düşüktü (olasılık oranı 0,88). Yazarların hesabına göre bu, yaklaşık 33 kişiye D vitamini verildiğinde 1 kişinin enfeksiyondan korunması demekti. Yarar, günlük veya haftalık alımda görüldü. Tek seferlik yüksek "bolus" dozlarda yarar görülmedi. Başlangıçta düzeyi 25 nmol/L'nin (10 ng/mL) altında olanlarda etki daha belirgindi.

• Analiz tüm akut solunum yolu enfeksiyonlarını ölçtü. Grip özelinde ayrı bir sonuç vermedi.
• D vitamini grip aşısının yerine geçmez.
• 2017 analizinde yarar en çok belirgin eksikliği olanlarda görüldü. 2025 analizi bu farkı doğrulamadı.
• Fazlası zararlıdır. TEMD 2025 kılavuzuna göre toksisite riski 100 ng/mL üzerinde artar. 150 ng/mL üzerinde yüksek kalsiyum belirtileri görülür.
• Yüksek dozu kendi başınıza "kış önlemi" olarak kullanmayın.

Aynı ekip veriyi iki kez güncelledi. 2021 analizi 43 çalışmada 48.488 kişiyi inceledi ve küçük bir yarar buldu (olasılık oranı 0,92).

2025 analizi 40 çalışmada 61.589 kişiyi kapsadı. Olasılık oranı 0,94 oldu ve güven aralığı 1'i içerdi. Yani koruyucu etki artık istatistiksel olarak anlamlı değildi. Yaş, başlangıç düzeyi ve doz şekli sonucu değiştirmedi. Ayrıca olumlu sonuçlu küçük çalışmaların analizde öne çıkmış olabileceğine dair bir işaret vardı.

Endocrine Society 2024 kılavuzu, 1–18 yaş çocuk ve gençlerde test yapmadan takviyeyi öneriyor. Gerekçeleri raşitizmi önlemek ve solunum yolu enfeksiyonu riskini azaltma olasılığı. Kılavuz, uygun dozun belirsiz olduğunu da yazıyor. Aynı kılavuz, 75 yaş altı sağlıklı yetişkinlerde referans alımın üzerinde takviye önermiyor. Genel toplumda rutin 25(OH)D testini de önermiyor.

TEMD 2025 kılavuzu 20 ng/mL altındaki 25(OH)D düzeyini yetmezlik (eksiklik) olarak tanımlıyor. Kılavuz, düzeyi 10 ng/mL altında olanlarda akut solunum yolu enfeksiyonlarında küçük ama anlamlı azalma bildiren meta-analiz verisine de yer veriyor. Takviyeye başlamadan önce hekiminize danışın; aşı için de aile hekiminizle konuşun.

• Vitamin ve Mineral Rehberi
• D vitamini eksikliği rehberi
• Grip aşısı: yeni sezon ve kimler olmalı?
• C vitamini gribi önler mi?
• D vitamini fazlalığı ve zehirlenmesi