Kaynak
Bu rehber yardımcı oldu mu?
DoktorClub’da Keşfet
Demans için Önleyici Bir Tedavi Olarak Lityum
İngiliz bilim insanlarından oluşan bir ekip, lityumun demans için potansiyel olarak etkili bir önleyici tedavi olabileceğini keşfetti. Cambridge Üniversitesi'ndeki uzmanlardan oluşan ekip, Cambridgeshire ve Peterborough…
İngiliz bilim insanlarından oluşan bir ekip, lityumun demans için potansiyel olarak etkili bir önleyici tedavi olabileceğini keşfetti. Cambridge Üniversitesi'ndeki uzmanlardan oluşan ekip, Cambridgeshire ve Peterborough NHS Foundation Trust'tan yaklaşık 30.000 hastanın sağlık kaydını geriye dönük olarak inceledi. Hastaların tamamı 50 yaşın üzerindeydi ve 2005 ile 2019 yılları arasında NHS ruh sağlığı hizmetlerini kullanmışlardı. Sonuçlar, lityum uygulanan hastaların, uygulanmayanlara göre demans geliştirme olasılığının daha düşük olduğunu gösterdi ve bunun demans için etkili bir önleyici tedavi olabileceğini düşündürdü.
Küresel Sağlığa Tehdit
İstatistikler, yalnızca Birleşik Krallık'ta yaklaşık bir milyon insanın demanstan etkilendiğini, dünya çapında 55 milyondan fazla insanın bu duruma sahip olduğunu ve Alzheimer hastalığının en yaygın biçim olduğunu gösteriyor. Hastalık, yaşlı Batı popülasyonlarında önde gelen ölüm nedeni olmasına rağmen, şu anda demans için koruyucu bir tedavi mevcut değil.
Cambridge Psikiyatri Departmanından Dr. Shanquan Chen şunları söyledi: “Demans hastalarının sayısı artmaya devam ediyor ve bu da sağlık sistemleri üzerinde büyük baskı oluşturuyor. Demansın başlangıcını sadece beş yıl geciktirmenin, yaygınlığını ve ekonomik etkisini %40'a kadar azaltabileceği tahmin ediliyor.”
Daha önceki çalışmalar, lityumun demans veya erken bilişsel bozukluk tanısı almış bireyler için bir tedavi olarak kullanılabileceğini öne sürmüştü, ancak çalışmaların sınırlı olması nedeniyle demans gelişimini geciktirip, önleyemeyeceği açık değil. Bununla birlikte, lityum, depresyon ve bipolar afektif bozukluk gibi durumlar için bir duygudurum düzenleyici olarak zaten kullanılıyor.
Chen şu yorumu yaptı: “Bipolar bozukluk ve depresyonun insanlarda demans riskini artırdığı düşünülüyor, bu yüzden analizimizde bunu hesaba katmamız gerekiyordu.”
Demans için Önleyici Bir Tedaviye Öncülük
Bir demans tedavisi olarak lityumun potansiyelini analiz etmek için Cambridge ekibi, 548'i lityum ile tedavi edilen ve 29.070'i bu tedaviyi almayan 29.618 hastanın sağlık kayıtlarını analiz etti. Kohortun ortalama yaşı 74'ün biraz altındaydı ve %40'ı erkekti. Tüm katılımcılar en az bir yıllık takip randevusu aldı. Lityum verilen grupta 53 (%9,7) demans; lityum almayan gruba ise 3.244 (%11.2) demans tanısı konuldu. Ekip, sigara, diğer ilaçlar, diğer fiziksel ve zihinsel hastalıklar gibi faktörleri kontrol etti ve lityumun hem kısa hem de uzun süreli kullanıcılar için daha düşük bunama riski ile ilişkili olduğunu buldu.
Bununla birlikte, lityum alan toplam hasta sayısının az olması ve bunun gözlemsel bir çalışma olması nedeniyle, araştırmacılar, lityumun demans için önleyici bir tedavi olarak belirlenmesinde daha büyük klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirttiler. Ayrıca, çalışmanın ek bir sınırlaması, daha önce demans riskinin artmasıyla ilişkili bir durum olan bipolar bozukluk tanısı almış olan katılımcıların sayısıydı.
Küresel Sağlığa Tehdit
İstatistikler, yalnızca Birleşik Krallık'ta yaklaşık bir milyon insanın demanstan etkilendiğini, dünya çapında 55 milyondan fazla insanın bu duruma sahip olduğunu ve Alzheimer hastalığının en yaygın biçim olduğunu gösteriyor. Hastalık, yaşlı Batı popülasyonlarında önde gelen ölüm nedeni olmasına rağmen, şu anda demans için koruyucu bir tedavi mevcut değil.
Cambridge Psikiyatri Departmanından Dr. Shanquan Chen şunları söyledi: “Demans hastalarının sayısı artmaya devam ediyor ve bu da sağlık sistemleri üzerinde büyük baskı oluşturuyor. Demansın başlangıcını sadece beş yıl geciktirmenin, yaygınlığını ve ekonomik etkisini %40'a kadar azaltabileceği tahmin ediliyor.”
Daha önceki çalışmalar, lityumun demans veya erken bilişsel bozukluk tanısı almış bireyler için bir tedavi olarak kullanılabileceğini öne sürmüştü, ancak çalışmaların sınırlı olması nedeniyle demans gelişimini geciktirip, önleyemeyeceği açık değil. Bununla birlikte, lityum, depresyon ve bipolar afektif bozukluk gibi durumlar için bir duygudurum düzenleyici olarak zaten kullanılıyor.
Chen şu yorumu yaptı: “Bipolar bozukluk ve depresyonun insanlarda demans riskini artırdığı düşünülüyor, bu yüzden analizimizde bunu hesaba katmamız gerekiyordu.”
Demans için Önleyici Bir Tedaviye Öncülük
Bir demans tedavisi olarak lityumun potansiyelini analiz etmek için Cambridge ekibi, 548'i lityum ile tedavi edilen ve 29.070'i bu tedaviyi almayan 29.618 hastanın sağlık kayıtlarını analiz etti. Kohortun ortalama yaşı 74'ün biraz altındaydı ve %40'ı erkekti. Tüm katılımcılar en az bir yıllık takip randevusu aldı. Lityum verilen grupta 53 (%9,7) demans; lityum almayan gruba ise 3.244 (%11.2) demans tanısı konuldu. Ekip, sigara, diğer ilaçlar, diğer fiziksel ve zihinsel hastalıklar gibi faktörleri kontrol etti ve lityumun hem kısa hem de uzun süreli kullanıcılar için daha düşük bunama riski ile ilişkili olduğunu buldu.
Bununla birlikte, lityum alan toplam hasta sayısının az olması ve bunun gözlemsel bir çalışma olması nedeniyle, araştırmacılar, lityumun demans için önleyici bir tedavi olarak belirlenmesinde daha büyük klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirttiler. Ayrıca, çalışmanın ek bir sınırlaması, daha önce demans riskinin artmasıyla ilişkili bir durum olan bipolar bozukluk tanısı almış olan katılımcıların sayısıydı.