Dilinizi kaplayan beyaz örtü çoğu zaman zararsızdır. Sık nedenler yetersiz ağız temizliği, ağız kuruluğu, sigara ve az su içmektir. Kazınınca kalkan, altında kızarıklık bırakan ve lor peynirine benzeyen lekeler ağız…
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Dilinizdeki beyaz tabaka çoğu zaman zararsızdır. Pamukçuk, lökoplaki ve diğer nedenleri, evde bakımı ve ne zaman hekime gitmeniz gerektiğini öğrenin.
Dilinizi kaplayan beyaz örtü çoğu zaman zararsızdır. Sık nedenler yetersiz ağız temizliği, ağız kuruluğu, sigara ve az su içmektir. Kazınınca kalkan, altında kızarıklık bırakan ve lor peynirine benzeyen lekeler ağız pamukçuğu (mantar enfeksiyonu) olabilir. Kazınınca çıkmayan ya da iki haftadan uzun süren beyazlık ise muayene gerektirir. Silinmeyen beyaz yamalar (lökoplaki) bazen kanser öncüsü olabileceği için mutlaka değerlendirilmelidir.
Dilin yüzeyinde papilla denen çok küçük tümsekler vardır. Bu tümsekler şişince aralarında yemek artığı, bakteri ve ölü hücre birikir. Sonuçta dil beyaz ya da gri bir örtüyle kaplı gibi görünür. Bu durum çoğu kişide geçicidir ve ciddi bir hastalık anlamına gelmez.
Dil beyazlığı kendi başına bir hastalık değil, bir belirtidir. Nedenini bulmak doğru bakımı seçmeyi kolaylaştırır.
Sık görülen nedenler şöyle sıralanabilir.
Ağız pamukçuğu (oral kandidiyazis), Candida adlı mantarın ağızda aşırı çoğalmasıyla olur. Dilde ve yanak içinde krem rengi, lor peynirine benzeyen lekeler görülür. Bu lekeler silinebilir, ama altında kızarıklık kalır ve hafif kanama olabilir. Yanma, yutkunurken acı, dudak köşesinde çatlak ve tat kaybı da eşlik edebilir.
Mantarın çoğalmasını kolaylaştıran bazı durumlar vardır.
Sağlıklı yetişkinlerde bu enfeksiyon pek sık görülmez. Bu yüzden altta yatan bir neden olup olmadığını hekiminiz araştırmalıdır. Tedavide hekim uygun bir mantar ilacı seçer. İlaca kendi başınıza başlamayın.
Bebeklerde pamukçuk beslenmeyi zorlaştırabilir. Bebek huzursuz olabilir ve emmekte güçlük çekebilir. Emziren annenin meme ucunda da kızarıklık ve ağrı görülebilir. Bu durumda anne ile bebeğin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Lökoplaki (ağız içinde kalınlaşmış beyaz yama), kazınarak çıkarılamaz. En sık nedenleri sigara, dumansız tütün ve uzun süreli yoğun alkol kullanımıdır. Kırık bir diş ya da uymayan protez de sürekli tahrişle yama yapabilir. Yamaların çoğu kanser değildir, ama bazıları erken kanser belirtisi taşıyabilir.
Beyaz alanın içinde kırmızı noktalar varsa risk daha yüksek olabilir. Bu nedenle silinmeyen her lekeyi bir hekime gösterin. Hekim gerekirse küçük bir doku parçası alıp inceletebilir (biyopsi).
Oral liken planus (ağız içinde uzun süren bir iltihap), dantel gibi beyaz çizgiler ya da yamalar yapar. Bazen yanma ve hassasiyet eşlik eder. Coğrafik dil ise dilde harita gibi kırmızı alanlar ve beyaz kenarlar oluşturur. Bu durum iyi huyludur ve yerini değiştirerek gelip gidebilir.
Daha seyrek nedenler de vardır. Frengi (sifiliz), bağışıklığı baskılayan hastalıklar ve nadiren ağız kanseri beyaz lekeye yol açabilir. Bu yüzden geçmeyen değişiklikleri önemseyin.
Basit birikinti çoğu zaman birkaç hafta içinde iyi bakımla geçer. Şu alışkanlıklar yardımcı olur.
Takma diş kullanıyorsanız protezinizi geceleri çıkarın ve her gün temizleyin. Diyabetiniz varsa kan şekerinizi iyi kontrol etmek pamukçuk riskini azaltır. Asitli ve çok baharatlı yiyecekler ağzınızı yakıyorsa bir süre azaltın.
Hekim ya da diş hekimi önce ağzınızı dikkatle muayene eder. Beyaz tabakanın silinip silinmediğine bakar. Kullandığınız ilaçları, sigara ve alkol alışkanlığınızı sorar. Kronik hastalıklarınızı da öğrenmek ister.
Pamukçuktan şüphelenirse lekeden örnek alıp mikroskopta inceletebilir. Silinmeyen ya da şüpheli görünen yamalarda biyopsi gerekebilir. Diyabet veya bağışıklık sorunu düşünülürse kan tahlili istenebilir. Tedavi, bulunan nedene göre planlanır.
Beyazlık iki haftadan uzun sürüyorsa beklemeyin. Şu durumlarda da muayene olun.
Muayeneye giderken beyazlığın ne zamandır sürdüğünü ve kullandığınız ilaçları not edin. Dilde veya boğazda hızla artan şişlik ve nefes darlığı olursa hemen 112'yi arayın.
Temizlik eksikliğine bağlı birikinti genellikle düzenli diş ve dil fırçalamayla azalır. Birkaç hafta içinde düzelme olmazsa başka bir neden olabilir. Bu durumda bir hekime görünün.
Süt artığı genellikle yalnızca dilde olur ve nemli bir bezle kolayca silinir. Pamukçuk lekeleri ise kolay silinmez, yanak içine ve damağa da yayılabilir. Lekeleri zorla kazımaya çalışmayın, bebeğinizi hekime götürün.
Lökoplaki yamalarının çoğu kanser değildir. Ancak bazıları erken değişiklikler taşıyabilir. Bu yüzden hekim yamayı yakından izler ya da biyopsi önerebilir.
Nazik kullanıldığında dil kazıyıcı ya da yumuşak fırça birikintiyi azaltır. Dili kanatacak kadar sert bastırmayın. Ağrı veya kanama olursa bırakın ve hekime danışın.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler: