30 Saniyede Özet
Dirseğin dış çıkıntısında, bardak kaldırırken ya da kapı açarken artan ağrı çoğu zaman lateral epikondilittir. Halk arasındaki adı tenisçi dirseği. Adına rağmen hastaların büyük çoğunluğu tenis oynamaz; bilgisayar faresi, tornavida, ağır poşet ve bebek taşıma aynı tendonu yorar. Erişkinlerin %1-3'ünde görülür ve 35-55 yaş arasında sıktır. Çoğu olgu 6-12 ayda kendiliğinden düzelir. Kortizon iğnesi kısa vadede rahatlatır; uzun vadede nüksü artırabilir.
Sorun tam olarak nerede?
El bileğini yukarı kaldıran kaslar, dirseğin dış kemik çıkıntısına tek bir tendonla tutunur. Tekrarlayan kavrama ve bilek hareketi bu tutunma noktasında mikro yırtıklar yapar. Bu, klasik anlamda bir iltihap değil; yıpranma ve onarım bozukluğudur.
Bu yüzden ağrı kavrama ile artar. Bardak, çaydanlık ve el sıkışma tipik tetikleyicilerdir.
Evde iki basit test
Kesin tanı hekime aittir; şu iki test yönü gösterir:
- Kolunuzu öne uzatın, avuç aşağı baksın. Biri elinizin üstünden bastırırken bileğinizi yukarı kaldırmaya çalışın. Dirsek dışında keskin ağrı olması anlamlıdır.
- Dirseğin dış kemik çıkıntısının 1-2 cm altına parmakla bastırın. Belirgin nokta hassasiyeti tipiktir.
Ağrı boyuna, omza ya da parmaklara yayılıyorsa ve uyuşma varsa sorun boyun ya da sinir kaynaklı olabilir.
Kim risk altında?
- Günde saatlerce fare ve klavye kullananlar.
- Tesisatçı, marangoz, aşçı, kasap gibi tekrarlı kavrama yapan meslekler.
- Küçük çocuğu sık kucağa alan ebeveynler.
- Raket ve kürek sporlarıyla yeni başlayanlar.
- Sigara içenler ve obezitesi olanlar.
İyileşme süresi
Çoğu kişi 6-12 ayda iyileşir; bazılarında 18 aya uzayabilir. Bu uzun süre insanları hızlı çözüm aramaya iter. Ancak doğal seyir iyidir; sabır çoğu zaman kazandırır.
Ne işe yarıyor?
Kanıtı en güçlü yaklaşımlar şunlar:
- Yükü azaltmak: tetikleyen hareketi azaltın; tamamen dinlenmek gerekmez.
- Eksantrik egzersiz: ağırlıkla bileği yavaşça aşağı indirme hareketi, günde 3 set, 10-15 tekrar. Tendonu yeniden yapılandırır.
- Ön kol bandı: kavramada yükü tendonun uzağına kaydırır.
- Ergonomi: fare yerine dikey fare, tornavida yerine akülü alet.
Ağrı kesici jel ve kısa süreli ibuprofen rahatlatır ama iyileştirmez.
Kortizon iğnesinin gizli bedeli
Kortizon enjeksiyonu birkaç hafta içinde belirgin rahatlama sağlar. Ancak rastgele atamalı çalışmalar bir yıl sonunda tabloyu tersine çeviriyor. Kortizon alanlarda nüks ve kalıcı yakınma, bekleyenlerden ve egzersiz yapanlardan daha fazla bulundu.
Bu yüzden kılavuzlar kortizonu ilk seçenek olarak önermez. Trombositten zengin plazma (PRP) enjeksiyonu için kanıt karışık. Cerrahi, 12 ayı aşan ve hayatı kısıtlayan olgularda gündeme gelir.
Ne zaman hekime?
Şu durumlarda başvurun:
- Ağrı 6 haftalık ev programına rağmen geçmiyorsa.
- Dirsek şiş, sıcak ya da kızarıksa.
- Dirseği tam açıp bükemiyorsanız.
- Uyuşma, karıncalanma ya da güçsüzlük varsa.
Sık Sorulan Sorular
Buz mu sıcak mı?
Akut ağrılı dönemde günde birkaç kez 10 dakika buz rahatlatır. Kronik dönemde sıcak, egzersiz öncesi kasları gevşetir. İkisi de iyileştirmez; egzersiz iyileştirir.
Dirsek bandı sürekli takılmalı mı?
Yalnızca kavrama gerektiren işler sırasında. Sürekli kullanım kasları zayıflatabilir.
Golfçü dirseğiyle farkı ne?
Golfçü dirseğinde ağrı iç taraftadır ve bileği aşağı büken kaslarla ilgilidir. Tedavi ilkeleri benzerdir.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
