30 Saniyede Özet
Elde ya da ayakta uyuşma çoğu zaman bir sinire kısa süre baskı yapılmasından olur. Kolunuzu yanlış pozisyonda tuttuğunuzda gelen "iğnelenme" buna örnektir ve birkaç dakikada geçer. Ama uyuşma aniden başlar, vücudun bir yarısını tutar ya da konuşma bozukluğuyla gelirse vakit kaybetmeyin. Bu yazıda hangi işaretlerin acil olduğunu sade bir dille ayırıyoruz.
Acil: Tek taraflı uyuşmaya yüz kayması, kol güçsüzlüğü ya da konuşma bozukluğu eklenirse hemen 112'yi arayın. Bunlar inme (felç) işareti olabilir.
Karıncalanma Neden Olur?
Tıp dilinde bu hisse parestezi (uyuşma-karıncalanma) denir. En sık nedeni, bir sinire geçici baskıdır. Bacak bacak üstüne attığınızda ayağın uyuşması bunun klasik örneğidir.
Geçici nedenler genelde zararsızdır. Pozisyonu değiştirince his birkaç dakika içinde döner. Tekrarlayan ya da kalıcı uyuşma ise altta yatan bir soruna işaret edebilir.
Sık Görülen Nedenler
Birçok günlük durum elde veya ayakta his değişikliği yapar. İşte en yaygın olanlar:
- Karpal tünel sendromu (el bileğinde sinir sıkışması), elde gece uyuşması yapar
- Şeker hastalığına bağlı sinir hasarı, genelde iki ayakta birden başlar
- B12 vitamini eksikliği, el ve ayakta yaygın karıncalanmaya yol açar
- Boyun ya da bel fıtığı, sinir köküne baskıyla kola veya bacağa yayılır
- Tiroit bezinin az çalışması, ellerde uyuşma hissini artırabilir
Ne Zaman Hekime Gitmelisiniz?
Bazı durumlar acil olmasa da değerlendirme gerektirir. Şu işaretler varsa randevu alın: uyuşma haftalardır sürüyor, giderek artıyor ya da elinizin gücü azalıyor. Düğme iliklemek veya bardak tutmak zorlaşıyorsa bunu erteleme.
Şeker hastalığınız varsa ayaklardaki his kaybını ciddiye alın. Hissi azalmış ayakta yaralar fark edilmeden büyüyebilir. Hekiminize ayak kontrolü yaptırın.
Acil İşaretler
Şu tabloda vakit kaybetmeyin ve 112'yi arayın:
- Vücudun bir yarısında ani uyuşma veya güçsüzlük
- Konuşmada bozulma, ağız-yüz kayması
- Ani görme kaybı veya çift görme
- Bilinç bulanıklığı, dengesizlik
Bu belirtiler birlikte gelirse beyne giden kan akışı bozulmuş olabilir. Erken müdahale beyni korur.
Sık Sorulan Sorular
Geceleri elim uyuşup uyandırıyor, neden? En sık neden el bileğindeki sinir sıkışmasıdır. Bileğe destek atel ve hekim değerlendirmesi yardımcı olur.
B12 eksikliği uyuşma yapar mı? Evet. Basit bir kan testiyle bakılır ve eksiklik takviyeyle düzelir. Belirtiler erken dönemde geri döner.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Ellerde ve ayaklarda uyuşma ya da karıncalanma çoğu zaman geçicidir. Hangi belirtiler hekim muayenesini gerektirir, basit bir dille anlatıyoruz.