El Uyuşması: Ne Zaman Ciddi Bir Belirtidir?

Uyuşma, sinirin bir noktada baskı görmesiyle ortaya çıkar. Sinir sıkışınca beyne giden sinyal bozulur. Siz de karıncalanma, iğnelenme ya da his kaybı yaşarsınız.

En sık neden karpal tünel sendromudur (el bileğinde sinir sıkışması). Bilgisayar kullananlar, tekrarlayan el işi yapanlar ve gebelikte kadınlar risk altındadır. Belirtiler geceleri artar; ilk üç parmakta yoğunlaşır.

Şu durumlar genelde acil değildir:

• Kol üzerine yatınca oluşan ve birkaç dakikada geçen uyuşma
• Gece artan, el sallayınca hafifleyen bilek kaynaklı uyuşma
• Dirsek çarpması sonrası serçe parmağa vuran geçici karıncalanma
• Soğukta ellerin beyazlaşıp uyuşması (Raynaud fenomeni; damar büzülmesi)

Bu belirtiler tekrarlıyorsa yine de randevu alın. Acil değildir ama tedavi edilebilir bir neden vardır.

Şu işaretlerde bekletmeden hekime başvurun:

• Uyuşma iki haftadan uzun sürüyor ve sıklaşıyor
• Elde güç kaybı var; bardak düşürme, düğme ilikleyememe başladı
• Uyuşma boyundan kola doğru yayılıyor
• Şeker hastalığınız var ve iki elde birden his azalıyor

Şeker hastalarında uzun süreli yüksek şeker sinir uçlarını yıpratır. Buna diyabetik nöropati (şekere bağlı sinir hasarı) denir. Erken kontrol kalıcı hasarı önler.

İnme belirtileri aniden başlar. FAST kuralını hatırlayın: yüzde kayma, kolda güçsüzlük, konuşmada bozulma, süre kritik. Uyuşma bu tabloya eşlik ediyorsa evde beklemeyin. İlk 4,5 saat pıhtı eritici tedavi için altın penceredir.

Hekiminiz önce muayene yapar. Gerekirse EMG (sinir iletim testi) ister. Karpal tünelde ilk adım bileklik ve istirahattir. İlerlemiş sıkışmada kısa bir ameliyat kalıcı çözüm sağlar.

Kendi başınıza şunu yapın: bileği düz tutun, tekrarlayan işlerde mola verin, gece bileklik deneyin. B12 eksikliği de uyuşma yapar; kan testini hekiminize sorun.