Gebelikte ağrı kesici ve ateş düşürücü olarak en sık tercih edilen ilaçların başında gelen parasetamolün (asetaminofen), doğacak çocuklarda otizm veya Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) riskini artırdığı yönündeki yıllarca süren korkular son buldu. İsveç'teki Karolinska Enstitüsü ve ABD'deki Drexel Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü ve tıp dünyasında büyük rahatlama yaratan devasa büyüklükteki yeni bir çalışma, bu iki unsur arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi olmadığını bilimsel olarak kanıtladı.
Geçmişte yapılan bazı araştırmalar, hamilelik sırasında bu etken maddeye maruz kalan çocuklarda nörogelişimsel bozuklukların daha sık görüldüğünü iddia etmiş ve bu durum dünya genelindeki anne adayları arasında büyük bir endişe dalgasına yol açmıştı. Ancak önceki çalışmaların en büyük eksikliği, aile içindeki genetik yatkınlıkları ve çevresel faktörleri tam olarak hesaba katamamış olmasıydı. Araştırmacılar bu açığı kapatmak amacıyla, İsveç'te 1995 ile 2019 yılları arasında doğan 2,4 milyondan fazla çocuğun sağlık verilerini titizlikle incelemeye aldı.
Çalışmayı benzersiz ve kesin kılan en önemli unsur ise "kardeş analizi" yönteminin kullanılması oldu. Uzmanlar, aynı anneden doğan ve biri anne karnındayken parasetamole maruz kalmış, diğeri ise kalmamış olan öz kardeşlerin verilerini birbiriyle kıyasladı. Sonuçlar oldukça çarpıcıydı; hamilelikte ilaç kullanan annelerin çocuklarında ilk bakışta otizm ve DEHB oranları hafif yüksek görünse de, öz kardeşler karşılaştırıldığında bu risk artışının tamamen ortadan kalktığı saptandı. Yani çocuklardaki risk farkının ilaçtan değil, aileden gelen genetik faktörlerden ve annenin hamilelik sürecindeki genel sağlık durumundan kaynaklandığı anlaşıldı.
Tıp dünyasının en saygın yayınlarından JAMA dergisinde yayımlanan bu keşif, dünya genelindeki gebelik takibi ve ağrı yönetimi kılavuzları için bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Uzmanlar, hamilelik döneminde tedavi edilmeyen yüksek ateş ve şiddetli ağrıların bebek sağlığı için çok daha somut ve ciddi riskler barındırdığını hatırlatıyor. Bilim insanları, anne adaylarının hekim kontrolünde olmak kaydıyla parasetamol içeren ilaçları güvenle kullanabileceğini belirtirken, bu sonuçların milyonlarca kadını büyük bir vicdan azabı ve endişeden kurtaracağını vurguluyor.
