Herpes Virüsü Alzheimer Hastalığına Neden Oluyor Mu?

Oxford Üniversitesi’nden bilim insanlarının araştırmaları neticesinde uçuğa neden olan herpes virüsünün beyinde kalıcı hasara yol açarak Alzheimer hastalığına da neden olabileceği keşfedildi.

Oxford Üniversitesi’nden Ruth F. Itzhaki yazdığı makalede Dünya’da 30 milyondan fazla insanın demansın(Bunama) en yaygın biçimlerinden olan Alzheimer hastalığından muzdarip olduğunu ve kesin tedavisi olmayan bu hastalığın ancak semptomlarını rahatlatacak ilaçların olduğunu söylüyor. Itzhaki ayrıca bulgularının bu hastalığın tedavisi için bir yöntem sunabileceğini söylüyor.  Herpes virüsü ile Alzheimer hastalığı arasındaki bağlantının bulunması Alzheimer hastalığının tedavisinde anti-viral ilaçlarını kullanımını gündeme getirdi.  Hatta bu hastalığa karşı aşılanma bile mümkün olabilir.

HSV1 tipi herpes virüsü, uçuğa yol açan virüs olarak bilinirken şimdi Alzheimer hastalığının gelişiminden de sorumlu tutuluyor. Çocukluk çağından itibaren karşılaştığımız bu virüs insan vücudunda çoğunlukla kuluçkada(beyin ve omurilik dışındaki çeperde) kalır ve bağışıklık zayıfladığında veya stesli durumlarda aktif hale gelerek uçuğa neden olur. 1991 de yapılan araştırmalarda yaşlı bireylerin beyninde çoğunlukla HSV1 tipi herpes virüsüne rastlanmıştı. APOE4 genine sahip kişilerin beyninde bu virüsün varlığında Alzheimer hastalık riskindeki artış 1997 de keşfedilmişti. APOE4 genine sahip bireyler beyinlerinde HSV1 virüsüne sahipse APOE4 geni ve virüs olmayan bireylere oranla 12 kat daha fazla Alzheimer hastalığına yakalanma riskiyle karşı karşıya kalıyor.

HSV1 virüsü hücre kültürlerine bulaştırıldığında Alzheimer hastalığının karakteristik bulgularından olan beta amiloid plakları ve anormal T proteinleri birikmesine neden olduğu görüldü.  Virüsün zaman zaman aktif olarak beyindeki hasarın artmasına ve APOE4 genine sahip kişilerde Alzheimer hastalığının ortaya çıkmasına neden olduğu düşünülüyor.  Araştırmacılara göre APOE4 geni, HSV1 virüsünün daha fazla zehirli madde yaratmasına veya oluşan hasar tamirinin daha sınırlı olmasına yol açması nedeniyle beyinde Alzheimer hastalığı oluşuyor olabilir.

Bu yeni veriler Alzheimer hastalığının tedavisinde anti-viral ilaçların kullanılmasını gündeme getiriyor. Bu ilaçlar virüsün tekrar tekrar aktif hale gelmesine engel olup onların neden olduğu hasarı sınırlayabilir. Araştırmalarda anti-viral aklovir maddesinin HSV1 virüsünü engellediği ve bu virüsün hücrelere bulaşmasıyla ortaya çıkan beta amiloid ve T proteini miktarını azalttığı görüldü. Tüm bu gelişmelere rağmen araştırmacılar virüs ve Alzheimer hastalığı arasındaki bağı ortaya koymalarına rağmen virüsün tek başına Alzheimer hastalığına neden olduğunu söyleyemiyorlar. 

Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/vert-fut-45954722