Bebekte İnek Sütü Alerjisi: Hangi Belirtiler Uyarı Verir?

Bu alerjide bağışıklık sistemi sütteki kazein ve peynir altı suyu (whey) proteinlerini zararlı sanır. Sonuçta ciltte, sindirim sisteminde ya da solunum yollarında belirtiler çıkar. Bir yaş altındaki bebeklerin yaklaşık yüzde 2-3'ünde görülür.

Anne sütü alan bebeklerde de alerji olabilir. Annenin tükettiği süt proteinleri az miktarda anne sütüne geçebilir. Ailede alerji, astım ya da egzama öyküsü olması da dikkat çekici olabilir.

IgE aracılı alerji (bağışıklığın anında tepki verdiği tür), sütten birkaç dakika ile iki saat sonra başlar. Bu bebeklerde şu belirtiler görülebilir.

• Kurdeşen (kabarık, kaşıntılı kırmızı döküntü)
• Dudak, göz ya da yüzde şişlik
• Kusma
• Öksürük, hırıltı veya nefes almada zorluk
• Burun akıntısı ve hapşırma

Nefes darlığı ya da solukluk ve gevşeklik ağır bir tepki olabilir. Bu durumda beklemeden 112'yi arayın.

IgE dışı alerjide belirtiler daha sinsidir. Genellikle sütten 2 saat sonra başlar ve 72 saate kadar gecikebilir. Belirtiler sık görülen bebek sorunlarına benzediği için tanı zorlaşabilir.

• Sümüksü ya da kan çizgili kaka, ishal
• Reflüye benzer sık kusma ve beslenme sonrası huzursuzluk
• Egzamanın (kaşıntılı, kuru cilt iltihabı) başlaması ya da alevlenmesi
• Kolik benzeri uzun ağlama nöbetleri
• Beslenmeyi reddetme ve yetersiz kilo alma

Bu belirtilerden biri tek başına alerji anlamına gelmez. Birkaçı birlikte görülüyorsa bebeğinizi hekime götürün.

Bir beslenme ve belirti günlüğü tutmak işinizi kolaylaştırır. Bebeğin ne zaman, ne kadar beslendiğini ve kakanın görünümünü yazın. Kakada kan ya da sümük görürseniz fotoğrafını çekip hekime gösterin.

Hayır, ikisi farklı sorunlardır. Laktoz intoleransında bağırsak süt şekerini (laktozu) sindiremez. Şişkinlik, gaz ve sulu ishal görülür. Bebeklerde nadirdir ve genellikle bir mide-bağırsak enfeksiyonundan sonra geçici olarak görülür.

Süt alerjisinde sorun şeker değil, proteindir. Laktozsuz ürünler hâlâ süt proteini içerir. Bu yüzden alerjisi olan bebeğe uygun değildir.

Hızlı tepkilerde hekim deri testi ya da kan testi isteyebilir. Gecikmeli tepkilerde bu testler çoğu zaman olumsuz çıkar. Bu durumda tanı, eleme ve yeniden deneme yöntemiyle konur. İnek sütü proteini genellikle 4-6 hafta boyunca diyetten çıkarılır.

Belirtiler düzelirse süt, hekimin planına göre yeniden denenir. Belirtiler geri dönerse tanı güçlenir. Ağır tepki öyküsü olan bebekte deneme yalnızca sağlık kuruluşunda yapılır.

Eleme döneminde belirtiler bir anda değil, birkaç hafta içinde azalabilir. Bu sürede sabırlı olun ve diyeti hekimin önerdiği süre boyunca sürdürün.

Anne sütü veriyorsanız emzirmeyi bırakmayın. Hekim, sizden süt ve süt ürünlerini diyetinizden çıkarmanızı isteyebilir. Hekim önermedikçe süt ürünlerini kendi başınıza kesmeyin. Böyle bir diyette kalsiyum ve D vitamini ihtiyacınızı hekiminizle ya da diyetisyenle konuşun.

Mama ile beslenen bebeklerde özel mamalar kullanılır.

• Yoğun hidrolize mama (proteinleri çok küçük parçalara bölünmüş mama)
• Amino asit bazlı mama (süt proteini içermeyen, ağır durumlarda seçilen mama)

Kısmen hidrolize mamalar gerçek anlamda alerjiye uygun kabul edilmez. Evde hazırlanan mama karışımları da güvenli değildir. Hangi mamanın uygun olduğuna hekiminiz karar verir.

Etiket okumayı alışkanlık hâline getirin. Kazein, peynir altı suyu, tereyağı ve süt tozu içeren ürünler süt proteini taşır. Ek gıdaya geçerken bisküvi, ekmek ve hazır mamalardaki gizli süte dikkat edin. Bu dönemde bir diyetisyenden destek almak faydalı olur.

Keçi ve koyun sütü proteinleri inek sütüne çok benzer. Bu yüzden alerjili bebeklerin çoğu bu sütlere de tepki verir. Pirinç, yulaf ya da badem içecekleri bebek maması yerine geçmez. Bu içecekler iki yaşından önce ana içecek olarak da verilmemelidir. Soya bazlı mama altı aydan küçük bebeklere önerilmez, daha büyüklerde de yalnızca hekim önerirse kullanılır.

Çoğu çocuk zamanla inek sütüne tolerans geliştirir. Kuzeybatı İngiltere Alerji Ağı'na (NHS) göre her 5 çocuktan 4'ü okul çağına kadar alerjiyi yener. Alerjinin ne zaman geçeceği her çocukta farklıdır.

Hekiminiz uygun zamanda sütü kontrollü şekilde yeniden denemeyi planlar. Onun planı dışında kendi başınıza deneme yapmayın. Kontrol randevularını aksatmayın, çünkü büyüme ve kilo takibi bu süreçte önemlidir.