Anneannenizin uyarısı yarı doğru. Islak saç ya da soğuk hava tek başına hasta etmez; soğuk algınlığı için bir virüsle karşılaşmak şart. Yüzlerce virüs tipi bunu yapar, en sık rinovirüs. Ama soğuk masum da değil. Yale…
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Soğuk algınlığını soğuk değil virüs yapar. Ama üşümek tamamen masum da değil: Burun içi sıcaklığı düştüğünde rinovirüs daha hızlı çoğalıyor ve savunma zayıflıyor. Sonbaharda gerçek risk nerede?
Anneannenizin uyarısı yarı doğru. Islak saç ya da soğuk hava tek başına hasta etmez; soğuk algınlığı için bir virüsle karşılaşmak şart. Yüzlerce virüs tipi bunu yapar, en sık rinovirüs. Ama soğuk masum da değil. Yale araştırmacıları rinovirüsün 33 derecedeki burun içinde, 37 derecedeki akciğere göre daha hızlı çoğaldığını ve soğukta bağışıklık yanıtının zayıfladığını gösterdi. Cardiff'te ayakları soğuk suda bekletilen kişilerde sonraki günlerde belirti daha sık görüldü. Sonuç: virüs yoksa üşümek hasta etmez; virüs varsa üşümek işini kolaylaştırabilir.
Hasta kişinin öksürük ve hapşırık damlacıklarıyla ya da virüs bulaşmış yüzeylere dokunup yüze götürmekle. Sonbaharda vakaların artmasının ana nedeni kapalı alanda kalabalıklaşmadır. Okullar açılır, pencereler kapanır, havalandırma azalır. Çocuklar virüsü eve taşır.
İki mekanizma öne çıkıyor. Birincisi virüsün kendisiyle ilgili. Yale'de yapılan çalışmada rinovirüs, burun sıcaklığına yakın 33 derecede daha iyi çoğaldı. Aynı sıcaklıkta hücrelerin antiviral savunması (interferon yanıtı) zayıfladı. Soğuk hava soluduğunuzda burun içi daha da serinler.
İkincisi dolaşımla ilgili. Cardiff Soğuk Algınlığı Merkezi 180 gönüllünün ayaklarını 20 dakika soğuk suda bekletti. Sonraki dört-beş günde bu grupta soğuk algınlığı belirtileri kontrol grubuna göre belirgin daha sıktı. Araştırmacıların açıklaması: üşüme burun damarlarını daraltır, savunma hücrelerinin bölgeye ulaşması azalır ve sessiz taşınan virüs fırsat bulur.
Islak saç vücut ısısını hızla düşürür; başınız üşür. Bu, yukarıdaki mekanizmayı tetikleyebilir. Ama saçınız ıslakken virüsle karşılaşmadıysanız hastalanmazsınız. Tersine, kuru saçla kalabalık bir otobüste hasta birinin yanında durmak çok daha risklidir.
Üşümemek yine de makul bir öneri. Soğuk hava astım ve KOAH'ı tetikler, kalp hastalarında damarları daraltır. Yaşlılarda ve bebeklerde vücut ısısı hızla düşer. Islak saçı kurutmak zarar vermez; sadece hastalanmamak için tek başına yeterli değildir.
Düzenli alım genel nüfusta önlemez; süreyi az miktarda kısaltabilir. Belirti başladıktan sonra almanın kanıtlanmış faydası yoktur.
Grip aniden başlar; yüksek ateş, kas ağrısı ve halsizlik belirgindir. Soğuk algınlığı burun akıntısı ve boğaz ağrısıyla yavaş ilerler.
Klima virüs üretmez. Kuru hava burun mukozasını kurutarak savunmayı zayıflatabilir; filtre bakımı ve nem dengesi önemlidir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.