Şeker çocukları gerçekten hiperaktif yapar mı?

Yöntem basit ama güçlüydü. Çocuklara ya şeker ya da tatlandırıcı içeren aynı görünümde içecek verildi. Ne çocuk ne aile ne de gözlemci hangisinin verildiğini biliyordu. Buna çift kör düzenek denir.

Ardından davranış ve dikkat standart ölçeklerle değerlendirildi. Şeker verilen ve verilmeyen günler arasında anlamlı fark çıkmadı.

Değerlendirmeye normal gelişim gösteren çocuklar da, ailesinin "şekere duyarlı" dediği çocuklar da dahil edildi. Sonuç iki grupta da aynıydı.

Üç açıklama bir arada çalışıyor.

Beklenti etkisi. Çarpıcı bir araştırmada annelere çocuklarına şeker verildiği söylendi; oysa verilmemişti. Bu anneler çocuklarını belirgin şekilde daha hareketli değerlendirdi. Bilgi, gözlemi değiştirdi.

Ortam. Doğum günü partisi demek kalabalık, müzik, oyun ve uyaran bombardımanı demek. Bir çocuğun coşması için pastaya gerek yok.

Uyku ve rutin. Bu etkinlikler genellikle uyku saatini geciktirir. Yorgun çocuk sakinleşmez, tam tersine hareketlenir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) şekerden kaynaklanmaz. Kökeninde güçlü bir genetik ve nörogelişimsel zemin bulunur.

Şekeri kesmek DEHB belirtilerini tedavi etmez. Buna karşın dengeli beslenme, düzenli uyku ve hareket her çocuğun dikkat kapasitesini destekler.

Çocuğunuzda dikkat ve hareketlilik sorunu sürüyorsa beslenmeyi suçlamak yerine değerlendirme isteyin. Okul çağında öğretmen gözlemi tanıda değerlidir.

Gerekçeler gerçek ve net:

• Diş çürüğü. Şeker, çocukluk çağı diş çürüğünün başlıca nedenidir.
• Kilo ve metabolik risk. Şekerli içecekler doygunluk vermeden yoğun kalori taşır.
• Beslenme kalitesi. Şekerle dolan mide, protein ve sebzeye yer bırakmaz.
• Damak tadı alışkanlığı. Erken yaşta yerleşen tatlı tercihi yıllarca sürer.

Dünya Sağlık Örgütü eklenmiş şekerin günlük enerjinin yüzde 10'unu geçmemesini öneriyor. Yüzde 5'in altına inmenin ek fayda sağlayabileceğini de belirtiyor.

Yasak koymak çoğu zaman ters teper. Şunlar daha iyi sonuç verir:

• Şekerli içecek yerine su ve sade sütü varsayılan seçenek yapın.
• Tatlıyı öğün sonrasına bağlayın; ara öğünde serbest bırakmayın.
• Evde bulundurmadığınız şeyi tartışmak zorunda kalmazsınız.
• Meyveyi meyve suyu olarak değil, bütün halde verin.
• Etiketlerde "glikoz şurubu" ve benzeri adları tanıyın.