Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden araştırmacılar, farelerde diyabeti sadece birkaç hafta içinde işlevsel olarak tedavi etmek için insan kök hücrelerini kullanmanın mümkün olduğunu kanıtladılar. Tedavi, bazı farelerde hastalığı dokuz ay ila bir yıldan fazla uzak tutmayı başardı.
Nature Biotechnology dergisinde yayınlanan çalışmada, her türlü insan hücresinin şeklini alabilen insan pluripotent kök hücrelerini kullandılar. Hücreleri, insülin salgılayan pankreatik beta hücreleri üretmek için kullandılar. Çünkü diyabetli insanlar kan şekeri seviyelerini kontrol etmek için yeterli insülin üretemezler.
Farelerin, streptozotosin olarak bilinen bir madde kullanılarak ileri derecede diyabet olmaları sağlandı. Daha sonra insan hücreleri hayvanlara implante edildi. Ardından kemirgenlerin kan şekeri seviyeleri başarıyla kontrol edilmeye başlandı ve hastalığın işlevsel olarak iyileştiği görüldü.
Araştırmada görev alan, tıp ve biyomedikal mühendisliği bölümünden Doç. Dr. Jeffrey R. Millman “Farelerde, desilitre kan başına 500 miligramdan fazla kan şekeri okuması olan ve normalde bir kişi için ölümcül olabilecek seviyelerde çok şiddetli diyabet vardı. Farelere insülin salgılayan hücreler verdiğimizde, iki hafta içinde kan şekeri seviyeleri normale döndü ve aylarca bu şekilde kaldı.” açıklamasında bulundu.
Araştırmanın kilit unsuru, insülin salgılayan hücrelerin üretilmesi. Kök hücrelerin belirli bir şekilde aktive edilmesi, istenmeyen tipte hücrelerin üretimini de riske atıyor. Beta hücreleri söz konusuyken, diğer pankreas veya karaciğer hücreleri de oluşabiliyor. Araştırmalar, bu hücrelerin zararlı olmadıklarını ancak bir işe de yaramadıklarını ve tedavinin genel terapötik değerini düşürdüklerini gösteriyor.
Ekip, aktin hücre iskeletine dayanan yeni bir teknik geliştirdi. Bu sistem, hücreler için biyokimyasal ipuçları sağlıyor ve biyokimyasal işaretleri çeviriyor. Bu sürecin anlaşılmasıyla birlikte, bilim insanları yalnızca doğru hücreleri üretebilecek daha iyi bir yol buldular.
Çalışma, araştırmacılar tarafından “aktin hücre iskeletinin durumu ile pankreas soy spesifikasyonunu yönlendiren pankreas transkripsiyon faktörlerinin ifadesi arasında bağlantı kurulması” olarak tanımlanıyor.
Tedavinin insanlar üzerinde uygulanabilmesi için testlere devam edilmesi gerekiyor.
