30 Saniyede Özet
Onkoloğunuz Truqap ya da İtovebi adını andıysa, ilk sorunuz büyük olasılıkla "SGK öder mi?" olacak ve yanıt şimdilik hayır. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) iki hapa Temmuz 2026'da ruhsat verdi, ama Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödemiyor. İki ilaç da hormona duyarlı ve tümörde belirli bir gen değişikliği taşıyan ileri evre meme kanseri için. Bu hastalar için SGK'nın bugün ödediği başka ilaç seçenekleri de var.
İki hap kime yazılabilir?
Tümör hücrelerinde östrojen hormonuna bağlanan alıcılar varsa meme kanseri "hormona duyarlı" sayılır. İki ilaç da bu tür kanser için onaylandı, ama yalnızca HER2 adlı büyüme proteini fazla olmayan tümörlerde. Hastalığın vücuda yayılmış ya da ameliyatla alınamayacak kadar ilerlemiş olması gerekiyor.
İtovebi, ameliyat sonrası hormon tedavisi sürerken ya da bittikten sonraki bir yıl içinde kanseri geri dönen hastalar içindir. Günde bir tablet alınır ve iki ilaçla birlikte verilir: hücre bölünmesini yavaşlatan başka bir hap ve kalçadan yapılan fulvestrant adlı hormon iğnesi. Truqap ise hormon haplarına rağmen ilerleyen hastalıkta kullanılır. Bu kez yalnız hormon iğnesiyle birleştirilir; tabletler haftada dört gün sabah ve akşam alınır, üç gün ara verilir.
İki ilaçtan önce tümörde gen testi yapılır. Testte aranan ana değişiklik, hücre büyümesini düzenleyen PIK3CA adlı gendedir; Truqap, aynı yoldaki iki komşu gende değişiklik bulunanlara da verilebilir. İtovebi için test, tümör dokusunun yanı sıra kan örneğinden de yapılabilir.
Tabletler ne kadar zaman kazandırıyor?
İki ilaç da büyük, kurayla yapılmış çalışmalarda etkisiz bir hapla karşılaştırıldı; kimin hangisini aldığını ne hasta ne de doktor biliyordu.
İtovebi eklenen hastaların yarısında hastalık 15 aydan uzun süre ilerlemedi; eklenmeyenlerde bu süre 7 ay kadardı. Yaşam süresinde de fark çıktı: İtovebi alanların yarısı 34 aydan uzun yaşadı, almayanlarda bu süre 27 aydı.
Truqap'ın sonucu, gen değişikliği taşıyan hastalarda ölçüldü. Bu grupta Truqap alanların yarısında hastalık 7 aydan uzun süre durdu, etkisiz hap alanlarda 3 ay kadar. Truqap'ın yaşam süresine etkisi ise ilk değerlendirmede netleşmedi.
Kan şekeri, ishal, ağız yarası: Evde nelere dikkat?
Bu ilaçların en önemli yan etkisi kan şekerinin yükselmesidir. İtovebi alan her 10 hastadan 6'sında şeker yükseldi ve iki ilaçta da hayatı tehdit eden ağır tablolar bildirildi. Bu yüzden şeker ölçümü tedaviden önce başlar ve tedavi boyunca sürer. Diyabetiniz varsa bunu en baştan söyleyin: Türkiye'deki ürün bilgisine göre İtovebi'nin diyabet tanısı olanlarda kullanımı önerilmiyor, Truqap ise yalnız şekeri kontrol altındaki hastalara veriliyor.
Aşırı susama, çok sık idrara çıkma, bulanık görme, zihin bulanıklığı ya da nefes darlığı olursa beklemeden acile başvurun. İştah artarken kilo kaybetmek de aynı alarm işaretlerinden biridir.
Truqap alanların 10'da 7'sinde ishal görüldü. İlk sulu dışkıda doktorunuzun verdiği ishal ilacına başlayın ve bol sıvı için. İtovebi alanların yarısında ağız yaraları çıktı; alkollü ya da oksijenli su içeren gargaralar yarayı ağırlaştırabilir, bunlardan uzak durun.
SGK bugün hangi ilaçları karşılıyor?
Yeni haplar, SGK'nın 25 Eylül'e kadar yayımladığı ödeme listelerinde yok. Ama hormona duyarlı, HER2 fazlası olmayan ileri evre meme kanserinde SGK'nın ödediği ilaçlar da var. Kemoterapi gibi tedaviler de SGK kapsamında. Aşağıdaki liste, hormon tedavisine eklenen başlıca seçenekleri gösteriyor. Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) bunları belirli şartlarla ve tıbbi onkoloğun yer aldığı bir sağlık kurulu raporuyla karşılıyor:
- Yayılmış hastalık için henüz hormon tedavisi almadıysanız ya da ameliyat sonrası hormon tedavisi bittikten bir yıldan uzun süre sonra kanser geri döndüyse: Hücre bölünmesini yavaşlatan bir hap, bir hormon hapıyla birlikte ilk tedavi olarak ödeniyor (palbosiklib ya da ribosiklib).
- İlk hormon hapınızı altı aydan uzun kullandıktan sonra hastalık ilerlediyse: Aynı hap, bu kez hormon iğnesiyle birlikte ödeniyor. Ameliyat sonrası hormon hapını en az bir yıl kullanmış olup, bu hap sürerken ya da bıraktıktan sonraki bir yıl içinde kanseri geri dönenler de kapsamda. Daha önce hormon iğnesi almamış olmanız gerekiyor.
- Menopozdan sonra, bir kemoterapi ve bir hormon hapından sonra ilerlediyse: Hedefe yönelik bir hap, başka bir hormon hapıyla birlikte ödeniyor (everolimus ve eksemestan). Kanserin iç organlarda belirti veren bir yayılım yapmamış olması şart.
- Hormon tedavisi sırasında ya da sonrasında kanser geri döndüyse: Hormon iğnesi tek başına da ödeniyor.
İtovebi ile aynı gen değişikliğini hedefleyen daha eski bir hap da Türkiye'de ruhsatlı, ama o da SGK listesinde yok. Size hangi seçeneğin uyduğunu, daha önce aldığınız ilaçların sırası belirler. Bu yüzden onkoloğunuza tedavi geçmişinizi tarihleriyle birlikte götürün.
Liste dışı bir ilaca başka nasıl ulaşılır?
SUT'a göre SGK'nın ödeme listesinde adı olmayan bir ilacın bedeli ödenmez. Ruhsat almak da ilacın hemen eczaneye çıktığı anlamına gelmez. Önünüzde dört yol var:
- Bedeli kendiniz ödemek: İlaç satışa çıktıysa, onkoloğunuzun reçetesiyle eczaneden alınabilir. Satışta olup olmadığını ve güncel fiyatını hastanenizin eczanesine sorun.
- Özel sağlık sigortası: Poliçenizin ilaç teminatının bu ilacı kapsayıp kapsamadığını sigorta şirketinizden yazılı olarak isteyin.
- Yurt dışından getirtmek: Piyasada bulunmayan ilaçlar, Sağlık Bakanlığı izniyle Türk Eczacıları Birliği aracılığıyla getirtilebilir. SGK bunu yalnız ilaç yurt dışı ilaç listesindeyse öder; 29 Ağustos 2026 tarihli listede ikisi de yok.
- Klinik çalışma: ClinicalTrials.gov kayıtlarına göre İtovebi'nin etken maddesiyle yapılan iki meme kanseri çalışması, Eylül 2026'da Türkiye'de hasta alıyor.
Bu çalışmalardan biri, yayılmış hastalık için ilk tedaviye başlayacak hastaları alıyor ve katılanların bir kısmına etkisiz hap veriliyor. Diğeri, önceki hormon tedavisine rağmen hastalığı ilerleyenler için. Merkezler Ankara, İstanbul, İzmir, Adana ve Mersin'de. Uygun olup olmadığınıza ancak çalışmayı yürüten ekip karar verebilir; onkoloğunuzdan bu merkezlerden birine yönlendirme isteyebilirsiniz.
Patoloji raporunuzu ve varsa gen testi sonucunuzu görüşmeye götürdüğünüzde şu sorular işinizi kolaylaştırır:
- Tümörümde bu gen testi yapıldı mı, yapılmadıysa nerede yaptırabilirim?
- Tedavi geçmişime göre SGK'nın ödediği seçeneklerden hangisine uygunum?
- Türkiye'de hasta alan bu çalışmalardan birine başvurabilir miyim?
Hekimler için kısa not
- TİTCK Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi (25.09.2026): İtovebi 3/9 mg (inavolisib; Roche; 13.07.2026), Truqap 160/200 mg (kapivasertib; AstraZeneca; 31.07.2026). Alpelisib (Pimreva) ruhsatlı, EK-4/A'da yok.
- İtovebi KÜB (kısa ürün bilgisi): palbosiklib + fulvestrant ile; PIK3CA mutasyonlu, ER ≥%1, HER2 negatif lokal ileri/metastatik; adjuvan endokrin tedavi sırasında ya da bitiminden ≤12 ay içinde nüks; test tümör ya da plazmada. INAVO120 (faz 3, çift kör, n=325): PFS (progresyonsuz sağkalım) 15 vs 7,3 ay, HR 0,43 (%95 GA 0,32–0,59); OS (genel sağkalım) 34 vs 27 ay, HR 0,67 (%95 GA 0,48–0,94).
- Truqap KÜB: fulvestrant ile; ER pozitif, HER2 negatif, PIK3CA/AKT1/PTEN değişiklikli; AI (aromataz inhibitörü) sırasında, adjuvan AI bitiminden ≤12 ay içinde ya da metastatik ≥1 basamak AI sonrası progresyon; kontrolsüz diyabet yok; 400 mg günde iki kez, 4 gün al/3 gün ara. CAPItello-291 (n=708; değişiklikli alt grup 289): PFS 7,3 vs 3,1 ay, HR 0,50 (%95 GA 0,38–0,65); OS ara analizi HR 0,88 (%95 GA 0,65–1,19). Premenopozal kadın ve erkekte iki ilaçta da LHRH agonisti.
- Güvenlilik: İtovebi hiperglisemi %59,9, stomatit %51,2, diyare %48,1. Truqap diyare %72,4, döküntü %40,3. İkisinde de ölümcül seyirli ketoasidoz dahil ciddi hiperglisemi uyarısı; başlangıçta açlık glukozu ve HbA1c. Stomatitte alkolsüz kortikosteroidli gargara.
- SGK: 29.08.2026 EK-4/A tam liste, 2026/29–2026/37 haftalık değişiklik listeleri ve 25.09.2026 olağanüstü İGÖK listesinde iki ürün yok; 29.08.2026 EK-4/C'de de yok. SUT 4.2.14.C: 1. basamak palbosiklib + letrozol / ribosiklib + NSAİ (ER ≥%10, HER2–; metastatikte endokrin tedavi almamış ya da adjuvan tedavi bitiminden >12 ay sonra nüks; ribosiklibde adjuvan tamoksifen sırasında/sonrasında nüks da); fulvestrant + palbosiklib/ribosiklib (ER ≥%10, HER2–; 1. sıra AI >6 ay sonrası progresyon ya da adjuvan AI ≥12 ay sırasında/bitiminden ≤12 ay içinde nüks; önceki fulvestrant, adjuvan AI'nın ilk 12 ayında relaps ve metastatikte >1 sıra AI dışlanır); everolimus + eksemestan (postmenopozal, HR ≥%40, 1 seri kemoterapi + 1 seri NSAİ sonrası, semptomatik visseral hastalık yok).
- Türkiye'de hasta alan inavolisib çalışmaları (ClinicalTrials.gov, Eylül 2026): INAVO123 (NCT06790693; faz 3, 1. basamak, endokrine duyarlı; inavolisib ya da plasebo + CDK4/6 inhibitörü + letrozol; 6 merkez) ve optINAVO (NCT07368998; faz 2, CDK4/6i sonrası, iki doz + fulvestrant; 4 merkez). Kapivasertib için Türkiye'de hasta alan kayıtlı çalışma yok.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer ilgili yazılar:
