yapılarından biri olan İspanya’daki Menga Dolmeni’nden gelen çarpıcı haberle çalkalanıyor. Yeni yapılan kapsamlı antik DNA analizleri, yaklaşık 6.000 yıl önce bu devasa anıtı inşa eden toplumun karmaşık aile bağlarını ve sosyal hiyerarşisini gün yüzüne çıkardı. Araştırmacılar, devasa taş blokların altına gömülen bireylerin genetik haritasını çıkararak, bu topluluğun sanılanın aksine çok daha organize ve köklü bir soya dayandığını saptadı.
Araştırma, dolmende bulunan onlarca iskeletin genom dizilimini inceleyerek bu insanların birbirleriyle olan akrabalık ilişkilerini deşifre etti. Elde edilen bulgular, Menga’da gömülü olan bireylerin sıkı bir genetik bağa sahip olduğunu ve bu devasa anıtın nesiller boyu aynı aile veya klan tarafından bir "krallık mezarı" gibi kullanıldığını kanıtladı. Bilim insanları, bu denli büyük taşların taşınması ve yerleştirilmesi için gereken iş gücünün, sadece geçici bir topluluk değil, binlerce yıl süren yerleşik ve güçlü bir sosyal yapı tarafından yönetildiğini ifade ediyor.
Çalışmanın en dikkat çekici yönü, toplumdaki kadınların oynadığı merkezi rol oldu. DNA verileri, Menga topluluğunda soyun anne tarafı üzerinden takip edildiğine dair güçlü ipuçları (matrilineal yapı) sunuyor. Bu durum, Neolitik dönem Avrupa'sında kadınların sosyal hiyerarşide ve aile yönetiminde sanılandan çok daha baskın bir konuma sahip olduğunu gösteriyor. Anıtın içine gömülen yüksek statülü kadınların varlığı, bu antik toplumun "anaerkil" temeller üzerine inşa edilmiş olabileceği tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Ayrıca, araştırmacılar bölgedeki genetik çeşitliliğin zaman içindeki değişimini de ele alıyor. Menga’yı inşa edenlerin, dışarıdan gelen gruplarla sınırlı bir etkileşime girdiği ve kendi genetik kimliklerini uzun süre korudukları saptandı. Uzmanlar, dolmenin sadece bir mezar değil, aynı zamanda bu klanın gücünü ve toprak üzerindeki hak iddiasını temsil eden "taşlaşmış bir hafıza" olduğunu vurguluyor. Taş blokların dizilimi ve astronomik hizalanması, bu toplumun mühendislik kadar kozmoloji konusunda da ileri düzeyde bilgi sahibi olduğunu kanıtlıyor.
Menga Dolmeni'ndeki bu genetik keşif, insanlık tarihinin karanlıkta kalmış bir dönemine ışık tutuyor. Araştırma ekibi, antik DNA’nın sadece biyolojik veriler değil, aynı zamanda o dönemin inanç sistemleri ve cinsiyet rolleri hakkında da paha biçilemez bilgiler sunduğunu belirtiyor. Avrupa’nın bu en büyük megaliti, artık sadece mimari bir şaheser olarak değil, insanlığın sosyal evrimindeki "anaerkil" köklerin de bir simgesi olarak görülüyor.
