Bilimsel Gündem
Milyonlarca İnsan Yanlış Kolesterol Testi Yaptırıyor Olabilir

Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Dünya genelinde milyonlarca insanın kalp krizi ve felç riskini değerlendirmek için her yıl yaptırdığı standart LDL (kötü kolesterol) testlerinin, gerçek risk oranını belirlemede yetersiz kalabileceği ortaya çıktı. Northwestern Üniversitesi tarafından yürütülen ve prestijli JAMA dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, mevcut kolesterol ölçüm yöntemlerinin hastaların kardiyovasküler risklerini tam olarak yansıtamadığını gösterdi. Bilim insanları, bunun yerine "apolipoprotein B" (apoB) adı verilen farklı bir kan testinin çok daha doğru sonuçlar verdiğini saptadı.
Geliştirilen bilgisayar tabanlı bir simülasyon modeliyle yürütülen çalışmada, üç farklı kolesterol izleme stratejisi hastaların yaşam süreleri boyunca analiz edildi. Sonuçlar; standart LDL veya HDL dışı kolesterol testleri yerine apoB testine göre tedavi süreçlerinin (statinler ve diğer ilaçlar dahil) yoğunlaştırılmasının, çok daha fazla kalp krizi ve felci önleyebileceğini ortaya koydu. Uzmanlar, bazı hastaların rutin testlerinde LDL seviyeleri normal görünse bile, damar tıkanıklığına yol açan tehlikeli parçacıkların sayısını ölçen apoB seviyesinin yüksek çıkabileceğine dikkat çekiyor.
Klasik LDL testleri damarlardaki kolesterolün sadece toplam "ağırlığını" ölçebilirken, apoB testi damar duvarında birikerek plak oluşturan zararlı kolesterol parçacıklarının doğrudan "sayısını" hedef alıyor. Bu durum, apoB'yi kalp damar hastalıkları riskini tahmin etmede çok daha kesin ve doğrudan bir gösterge haline getiriyor. Üstelik araştırmacılar, Amerikan sağlık sistemi verilerine dayanarak yaptıkları maliyet analizinde, apoB testinin ek bir harcama gerektirmesine rağmen, önlediği hayati rahatsızlıklar göz önüne alındığında son derece ekonomik ve sürdürülebilir bir değer sunduğunu belirledi.
Amerikan Kalp Derneği (AHA) ve 10 büyük sağlık kuruluşu tarafından güncellenen kılavuzlar da halihazırda birçok insanın kolesterol düşürücü tedavilere daha genç yaşlarda başlaması gerektiğini öneriyor. Araştırmanın başyazarı Dr. Ciaran Kohli-Lynch, apoB testinin rutin muayenelerde henüz yaygınlaşmamasının nedeninin ek bir kan tahlili zahmeti ve maliyeti olduğunu belirtiyor; ancak bu yöntemin erken teşhisle kurtaracağı hayatlar düşünüldüğünde harcanan her kuruşa değeceğini vurguluyor.
Kaynaklar
- Luebbe S, Sniderman AD, Moran AE, Wilkins JT, Kohli-Lynch CN. Cost-Effectiveness of ApoB, Non-HDL-C, and LDL-C Goals for Primary Prevention Lipid-Lowering Therapy. JAMA 2026;335:1507-1514. PMID 41949879. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Sniderman AD, Williams K, Contois JH ve ark. A meta-analysis of low-density lipoprotein cholesterol, non-high-density lipoprotein cholesterol, and apolipoprotein B as markers of cardiovascular risk. Circ Cardiovasc Qual Outcomes 2011;4:337-345. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Mach F, Baigent C, Catapano AL ve ark. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardiovascular risk. Eur Heart J 2020;41:111-188. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Blumenthal RS, Morris PB, Gaudino M ve ark. 2026 ACC/AHA/AACVPR/ABC/ACPM/ADA/AGS/APhA/ASPC/NLA/PCNA Guideline on the Management of Dyslipidemia. J Am Coll Cardiol 2026;87:2624-2757. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD). Dislipidemi Tanı ve Tedavi Kılavuzu. 2021 (güncel son sürüm). file.temd.org.tr (yeni pencerede açılır)
- Yazan
- DoktorClub Yayın Kurulu
- Tıbbi gözetim
- DoktorClub Yayın Kurulu
- Güncelleme
- 2 Ekim 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası

