Nefes Alırken Sırt Ağrısı: Nedenleri ve Acil İşaretler

Akciğerleriniz kaburgaların, kasların ve ince bir zarın içinde çalışır. Her nefeste göğüs kafesi genişler ve bu yapılar birlikte hareket eder. Bunlardan biri zorlanır veya iltihaplanırsa derin nefes ağrıyı tetikler. Hekimler bu tabloya plöritik ağrı (nefesle artan batıcı ağrı) der.

Ağrının kaynağı her zaman sırtın kendisi değildir. Mayo Clinic, akciğer zarından gelen ağrının omuzlara ve sırta yayılabileceğini belirtir. Bu yüzden sırtta hissedilen her batma kas ağrısı anlamına gelmez.

En sık nedenler neyse ki zararsız olanlardır. Yine de listeyi bilmek, ne zaman endişelenmeniz gerektiğini anlamanıza yardım eder.

• Kas zorlanması: Ağır kaldırma, ani dönme ya da şiddetli öksürük sonrası başlar. Bastırınca ve hareket edince artar.
• Kostokondrit (kaburga kıkırdağı iltihabı): Göğüs önünde başlar, derin nefes ve öksürükle artar. Genellikle birkaç haftada kendiliğinden geçer.
• Plörit (akciğer zarı iltihabı): Nefes, öksürük veya hapşırıkla artan keskin ağrı yapar. Nefesi tutunca ağrı azalabilir.
• Zatürre (akciğer enfeksiyonu): Ateş, öksürük ve balgamla birlikte görülür. Plöritin sık nedenlerinden biridir.
• Kaburga kırığı: Düşme veya darbe sonrası noktasal, şiddetli ağrı yapar.

Grip gibi viral enfeksiyonlar da akciğer zarını iltihaplandırabilir. Bu nedenle soğuk algınlığından birkaç gün sonra nefesle artan ağrı görülebilir.

Bazı durumlar daha nadir olsa da hayati risk taşır. Amerikan Aile Hekimleri Akademisi (AAFP), bu tür ağrıda önce düşünülmesi gereken altı ciddi neden sayar. Zatürre bunlardan biridir, diğerleri aşağıdadır. Aynı kaynağa göre nefesle artan göğüs ağrısıyla acile gelenlerin yüzde 5-21'inde akciğerde pıhtı bulunur.

• Pulmoner emboli (akciğer damarında pıhtı): Ani nefes darlığı, nefesle artan göğüs ağrısı ve kan tükürme yapabilir. Baldırda şişlik ve ağrı eşlik edebilir.
• Pnömotoraks (akciğer sönmesi): Ani göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla başlar. Uzun boylu, zayıf genç erkeklerde ve sigara içenlerde daha sık görülür.
• Kalp krizi ve perikardit (kalp zarı iltihabı): Ağrı sırta, kola, boyna veya çeneye yayılabilir.
• Aort diseksiyonu (ana atardamar duvarının yırtılması): Göğüste veya sırtta ani, yırtılır tarzda ağrı yapar.

Bazı belirtiler beklemeyi kaldırmaz. NHS, ani başlayan nefes darlığını ve kan tükürmeyi akciğerde pıhtının belirtileri arasında sayar. Aşağıdakilerden biri varsa 112'yi arayın ve kendiniz araç kullanmayın.

• Aniden başlayan veya hızla artan nefes darlığı
• Kan tükürme
• Göğüste baskı, sıkışma veya kola, çeneye yayılan ağrı
• Çok hızlı kalp atışı, bayılma hissi, soğuk terleme
• Tek bacakta ağrı, kızarıklık veya şişlik

Ateş, öksürük ve balgamla gelen ağrıda aynı gün hekime başvurun. Ağrı bir haftayı geçiyorsa ya da her gün artıyorsa da muayene olun. Kendi kendinize kas ağrısı tanısı koymayın.

Hekim önce ağrının nasıl başladığını ve neyle arttığını sorar. Ardından akciğerlerinizi dinler, kaburgalara bastırarak hassasiyete bakar. Johns Hopkins Medicine, nedeni bulmak için görüntüleme ve kan testlerinin kullanıldığını belirtir.

• Akciğer grafisi (röntgen)
• Kan testleri ve enfeksiyon göstergeleri
• EKG (kalbin elektrik kaydı)
• Pıhtı şüphesinde bilgisayarlı tomografi
• Sıvı birikiminde ultrason

Tedavi nedene göre değişir. Bakteriyel zatürrede antibiyotik gerekir. Akciğer sönmesinde küçük vakalar izlenir, büyük vakalarda göğse tüp takılabilir. Kas zorlanması ise çoğu zaman dinlenmeyle düzelir.

Ağrınız hafifse, ateşiniz yoksa ve rahat nefes alıyorsanız birkaç gün izleyebilirsiniz. Yakın zamanda ameliyat, doğum, uzun yolculuk veya uzun yatak istirahati olduysa beklemeyin. Bu durumlar pıhtı riskini artırır, aynı gün hekime başvurun. Kas kaynaklı ağrıda şu adımlar işe yarayabilir.

• Ağır kaldırma ve ani dönmelerden birkaç gün kaçının.
• Soğuk veya ılık kompres deneyin.
• Reçetesiz ağrı kesicileri kutudaki talimata göre kullanın.
• NHS'nin kaburga yaralanmaları için önerdiği gibi, öksürürken göğsünüze bir yastık bastırın.
• Nefesinizi tutmayın, yavaş ve düzenli nefes alın.

Mide, böbrek veya kalp hastalığınız varsa ya da kan sulandırıcı kullanıyorsanız ağrı kesici almadan önce hekiminize veya eczacınıza sorun. Sigara içiyorsanız bırakmak için iyi bir zaman. Mayo Clinic, sigaranın akciğer sönmesi riskini artırdığını belirtir.