Sık Kullandığımız Antidepresanlar Antibiyotik Direncine Mi Neden Oluyor?

Son yıllarda tıp dünyasını sık meşgul eden konulardan olan antibiyotik direncinde, antibiyotik dışındaki ilaçlarında rol oynadığı ortaya çıktı.

Bakterilerle en güçlü silahımız olan antibiyotiklere son yıllarda gelişen direnç sorun olmaya teşkil ederken bu direnç için tek suçlunun antibiyotik olmadığı ortaya çıktı. Avustralya’dan Queensland Üniversitesi’nden araştırmacılar Prozac ve Sarafem gibi antidepresanların ana maddesi olan serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) fluoksetin’in dirençten sorumlu olduğunu keşfettiler. Araştırmacılar antibiyotiklere dirençli bakterilerin sayısındaki yükselişi sadece antibiyotiklerin tetiklemediğini göstermek için bu çalışmayı yaptıklarını söylüyorlar. Araştırmacılardan Jianhua Guo “Bir önceki çalışmamızda diş macunu ve el sabunlarında yaygın olarak bulunan triclosan adlı maddenin antibiyotik direncini direkt olarak tetiklediğini göstermiştik” dedi.

Jianhua Guo “fluoxetine gibi antibiyotik sınıfından olmayan ilaçlarında direkt olarak antibiyotik direncini tetikleyip tetiklemediğini merak ettik” diyor. Test, Escherichia coli (veya E. coli ) bakterisinin 30 gün boyunca günlük olarak değiştirilen vücut sıcaklığında banyolarda farklı konsantrasyonlarda fluoksetine maruz bırakma esasına dayanıyor. Daha sonra, mutasyona uğramış bakteriler, antibiyotik içeren agar plakalarına aktarılmış. Araştırmacılar bu bakterilerin Kloramfenikol, Amoksisilin ve Tetrasiklin gibi antibiyotiklere karşı kontrol grubuna göre 50 kat fazla direnç gösterdiklerini tespit etmişler. Fluoksetin konsantrasyonu ne kadar güçlü olursa, bakterilerin mutasyona uğrama hızının da o kadar arttığı görülmüş.

Araştırmacılar bahsedilen antibiyotiklere direnci olan mutant bakterileri incelendiğinde, fluoroquinolone, aminoglikozit, β-lactams, tetrasiklin ve kloramfenikol gibi antibiyotiklere karşı da çoklu direnç gösterdiğini tespit ettiler. Araştırmacılara göre, ilaçlarda yer alan fluoxetine’nin yüzde 11’i vücutta değişime uğramadan dolaşıyor ve hasta idrara çıktığında ise kanalizasyon sistemi yolu ile bu madde çevreye yayılıyor. Guo, "Bu keşif, fluoksetinin genetik mutasyon yoluyla çoklu antibiyotik direncine doğrudan neden olduğuna dair güçlü kanıtlar sunmaktadır." diyor.

Araştırmanin laboratuarda yapıldığını ve ilacın insan vücudundaki mikrobiyomu nasıl etkilediğin henüz araştırılmadığını göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Öte yandan araştırma sonuçları bu ilacı kullanan kişilerin ilacı hemen bırakması anlamına gelmiyor; birçok insan için, fluoxetine hayat kurtaran inanılmaz bir ilaç.

Kaynak: https://www.sciencealert.com/