Kalçadan başlayıp bacağın arkasına doğru çakan, elektrik çarpması gibi bir ağrı siyatiğin en tipik işaretidir. En sık neden bel fıtığıdır. Çoğu kişi birkaç hafta içinde kendiliğinden düzelir. Yatakta kalmak yerine…
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Belden bacağa inen yanıcı, elektrik çarpması gibi ağrı siyatik olabilir. Nedenleri, evde yapılacaklar ve acil servise gitmeniz gereken belirtiler burada.
Kalçadan başlayıp bacağın arkasına doğru çakan, elektrik çarpması gibi bir ağrı siyatiğin en tipik işaretidir. En sık neden bel fıtığıdır. Çoğu kişi birkaç hafta içinde kendiliğinden düzelir. Yatakta kalmak yerine hareketli kalmak iyileşmeye yardım eder. Makat bölgesinde uyuşma veya idrar ve dışkı kontrolünde kayıp varsa vakit kaybetmeden acile gidin.
Acil: Genital bölge veya makatta uyuşma, idrar yapamama, idrar ya da dışkıyı tutamama veya bacaklarda hızla artan güçsüzlük varsa hemen 112'yi arayın.
Siyatik tek başına bir hastalık adı değildir, bir belirti tablosudur. Siyatik sinir, belden çıkıp kalçadan geçen ve bacağın arkasından aşağı inen kalın bir sinirdir. Bu sinir sıkıştığında ya da tahriş olduğunda siyatik ağrısı ortaya çıkar. Ağrı genellikle tek bacakta hissedilir.
Sancı çoğu zaman kalçadan başlar ve bacağın arkasından aşağı yayılır. Bazı kişilerde ayağa ve parmaklara kadar ulaşır. Bel ağrısı eşlik edebilir, ama bacaktaki ağrı çoğu zaman daha rahatsız edicidir.
Hastalar bu ağrıyı çoğu zaman yanma, bıçak saplanması veya elektrik çarpması gibi tarif eder. Şiddeti hafif bir sızıdan dayanılmaz bir ağrıya kadar değişebilir. Öksürmek, hapşırmak ve uzun süre oturmak ağrıyı artırabilir. Ağrıya şu belirtiler de eşlik edebilir.
Mayo Clinic ve NHS, bel fıtığını en sık neden olarak gösterir. Fıtıkta omurlar arasındaki diskin yumuşak iç kısmı, dış katmandaki bir yırtıktan dışarı taşar. Taşan parça yakındaki sinir kökünü sıkıştırır. Diğer olası nedenler şunlardır.
Mayo Clinic'e göre bel fıtığı en çok 20-50 yaş arasında görülür. Fazla kilo, ağır kaldırma ve uzun süre araç kullanmayı gerektiren işler riski artırır. Hareketsiz yaşam ve diyabet de risk etkenleri arasındadır.
İyi haber şu ki çoğu siyatik ağrısı kendi kendine geçer. Cleveland Clinic'e göre birçok vaka dört ila altı hafta içinde tedavisiz düzelir. NHS ise iyileşmenin birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebileceğini belirtir. Ağrı bir süre sonra yeniden başlayabilir.
Ağrı birkaç haftada azalmıyorsa hekiminize görünün. Giderek artıyorsa ya da günlük işlerinizi engelliyorsa da muayene gerekir.
Uzun süre yatakta kalmak iyileşmeyi hızlandırmaz. NHS, günlük işlerinize olabildiğince devam etmenizi önerir. Şu adımlar işinize yarayabilir.
Buzu veya sıcak torbayı doğrudan cilde koymayın. Araya ince bir bez koyun ve uygulamayı kısa tutun.
Tanı çoğunlukla muayeneyle konur. Hekiminiz yürüyüşünüzü izler ve bacaklarınızdaki kas gücünü değerlendirir. Düz bacak kaldırma testi de sık kullanılır. Bu testte siz sırtüstü yatarken hekim bacağınızı düz olarak kaldırır.
Belirtiler şiddetliyse ya da kötüleşiyorsa MR, röntgen veya BT istenebilir. Tedavide fizik tedavi, egzersiz ve ilaçlar ilk sırada yer alır. Geçmeyen ağrıda omurgaya iğne (epidural enjeksiyon) uygulanabilir. Ameliyat, ağır ve diğer tedavilere yanıt vermeyen vakalar için düşünülür.
Kauda equina sendromu (omuriliğin alt ucundaki sinir demetinin sıkışması) nadir ama ciddi bir durumdur. Cleveland Clinic'e göre her yıl 30.000 ila 100.000 kişiden birinde görülür. Belirtiler yeni başladıysa 24-48 saat içinde ameliyat gerekebilir. Hızlı müdahale kalıcı sinir hasarını önleyebilir.
Şu belirtilerden biri varsa hemen 112'yi arayın ya da acil servise gidin.
Trafik kazası veya düşme sonrası başlayan şiddetli bel ve bacak ağrısında da acile başvurun.
Uzun süre yatmak genellikle önerilmez. Ağrı çok şiddetliyse kısa bir süre dinlenebilirsiniz. Ardından mümkün olan en kısa sürede hafif hareketlere dönün.
İkisi de siyatik siniri etkiler ama sıkışmanın yeri farklıdır. Siyatikte baskı genellikle beldeki fıtık veya darlıktan kaynaklanır. Piriformis sendromunda ise kalçadaki piriformis kası siniri sıkıştırır.
Hayır. Kas zorlanması veya kalça eklemi sorunları da bacak ağrısına yol açabilir. Ağrının kaynağını anlamak için hekim muayenesi gerekir. Baldırda ani şişlik, kızarıklık ve ısı artışı varsa pıhtı olasılığı nedeniyle aynı gün hekime görünün. Buna nefes darlığı veya göğüs ağrısı eşlik ederse hemen 112'yi arayın.
Aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapabilir. Gerekirse sizi beyin ve sinir cerrahisi, ortopedi ya da fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına yönlendirir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler: