Tüp bebekle doğan çocuklarda kanser riski: Mutlak risk düşük, yönteme göre fark var

Araştırmacılar, Danimarka'da 1996–2012 arasında canlı doğan 1.086.136 çocuğu kapsayan ülke çapındaki bir kohortu 2023'e kadar izledi. Bu çocukların 37.228'i (%3,4) yardımcı üreme teknikleriyle (İngilizce kısaltması ART) dünyaya gelmişti. Yöntemler üç gruba ayrıldı: klasik tüp bebek (IVF, yumurta ve spermin kapta buluşturulması), ICSI (spermin yumurtanın içine iğneyle verilmesi) ve dondurulmuş embriyo transferi. Ortanca izlem 20 yıldı ve bu sürede 3736 kanser tanısı kondu.

Risk artışı dondurulmuş embriyo transferinde en yüksek, ICSI'de orta düzeydeydi; klasik IVF'de fark yoktu.

• Genel: Yardımcı üreme kullanılmadan doğan çocuklarda kanser sıklığı 100.000 kişi-yılda 18,3, yardımcı üremeyle doğanlarda 23,6 idi (risk oranı, HR 1,26; %95 GA 1,07–1,48).
• Dondurulmuş embriyo: 100.000 kişi-yılda 41,1 (HR 2,18; %95 GA 1,45–3,29). Lösemi, lenfoma ve yumuşak doku sarkomlarıyla ilişki görüldü.
• ICSI: 100.000 kişi-yılda 27,9 (HR 1,48; %95 GA 1,16–1,89). Lenfoma, yumuşak doku sarkomu ve merkezi sinir sistemi tümörleriyle ilişki görüldü.
• Klasik IVF: 100.000 kişi-yılda 18,5 (HR 1,01; %95 GA 0,79–1,28); fark yok.

Karşılaştırma, kısırlık öyküsü olan annelerin çocukları ya da klasik IVF ile doğan çocuklar referans alındığında da benzer çıktı. Yazarlar bunu, riskin kısırlığın kendisinden çok işlemle ilgili etkenlere bağlı olabileceği yönünde yorumluyor ve daha fazla araştırma istiyor.

Mutlak risk düşük: genel karşılaştırmadaki fark, 100.000 çocuğun bir yıllık izleminde yaklaşık 5 ek kanser tanısına karşılık geliyor (23,6 ile 18,3 arasındaki fark). Göreli risk artışı dikkat çekici görünse de taban sıklık düşük. Yazarlar da mutlak risklerin düşük olduğunu vurguluyor. Dondurulmuş embriyo grubundaki daha yüksek sıklık da her 100.000 kişi-yılda onlu sayılarla ifade edilen bir düzeydedir.

Bu gözlemsel bir kohort çalışmasıdır; ilişkiyi gösterir, neden-sonuç kanıtlamaz. Tek tek kanser türlerinde vaka sayısı az olduğu için bazı güven aralıkları çok geniş; örneğin dondurulmuş embriyo ile yumuşak doku sarkomu ilişkisinde HR 7,63, aralık 2,82–20,62. Çalışmadaki çocuklar 1996–2012 arasında doğdu; laboratuvar ve dondurma teknikleri o yıllardan bu yana değişti. Bu haber yazar özetine dayanır; tam metindeki ayarlamalar ve finansman bilgisi incelenmedi.

SGK, Sağlık Uygulama Tebliği'nin (SUT) 2.4.4.İ maddesine göre, belirli koşullarla en fazla üç deneme için tüp bebek tedavisi giderlerini karşılıyor. Koşullar arasında sağlık kurulu raporu ve kadının 23 yaşından büyük, 40 yaşından küçük olması var. SUT'a göre ödenen bedele ICSI işlemi dahil; embriyo dondurma bedeli ise birinci veya ikinci denemeden sonra ayrıca faturalandırılabiliyor. Yani çalışmada incelenen yöntemler Türkiye'de de kamu kapsamındaki uygulamalar arasında. Türkiye'ye özgü benzer bir çocukluk çağı kanser izlem verisi bu yazı için bulunamadı.

Editoryal değerlendirme: Bulgular tüp bebek tedavisinden kaçınmak için bir gerekçe sunmuyor; çocukların büyük çoğunluğunda kanser gelişmedi. Yöntem seçimi tıbbi duruma göre yapılır ve bu bulgular üreme uzmanıyla görüşmede konuşulabilecek bir bilgi niteliğinde. Süreç hakkında genel bilgi için tüp bebek rehberimize bakabilirsiniz.