Geriatri haberleri "yaşlılık kaderdir" yaklaşımı yerine fonksiyonel kapasiteyi koruma, ilaç sadeleştirme ve ev güvenliğini ön plana çıkarır.
Paketlenmiş ve endüstriyel olarak üretilmiş aşırı işlenmiş gıdaların (UPF) kalp hastalıkları, tip 2 diyabet ve kanser gibi kronik rahatsızlıklarla ilişkisi uzun süredir biliniyordu.
Vücudumuzda bir iç saat vardır. Buna sirkadiyen ritim denir. Bu saat, uykuyu ve metabolizmayı gündüz-gece düzenine göre ayarlar. Vardiyalı çalışma bu saati bozar. Gece uyanık kalmak doğal ritme ters düşer.
Uyku sadece dinlenme değildir. Metabolizmayı da düzenler. Yetersiz uyku kan şekerini ve insülini bozar. Şaşırtıcı olan hız: tek gece bile fark yaratabilir.
Yaşlanma karşıtı takviyeler büyük bir sektör oldu. NMN, NAD+ ve resveratrol en çok konuşulanlardır. Reklamlar "genç kalma" vaat eder. Ama kanıt bu vaatlerin gerisindedir.
Uyku yaşla birlikte değişir. Bu değişimlerin bir kısmı normaldir. İleri yaşta uyku hafifler ve daha sık bölünür. Derin uyku azalır ve gece uyanmalar artar. Bu, doğal yaşlanmanın bir parçasıdır.
Yalnızlık bir duygu gibi görünür. Ama sağlık üzerinde gerçek bir etkisi vardır. Araştırmalar bunu çarpıcı biçimde gösterir. Sosyal izolasyon, erken ölüm riskini belirgin artırır.
İşitme kaybı sadece bir kulak sorunu değildir. Beyin sağlığıyla derin bir bağı vardır. Araştırmalar bu bağı güçlü biçimde gösterir. İşitme kaybı, demans riskini belirgin artırabilir.
Yüksek sesli horlama masum görünebilir. Ama bazen uyku apnesinin işaretidir. Uyku apnesinde solunum gece defalarca durur. Her durakta kan oksijeni düşer ve kalp zorlanır. Bu tekrar eden stres damarları yıpratır.
Statin, kolesterol düşüren en çok kullanılan ilaç grubudur. Herkese değil, riski yüksek kişilere yarar sağlar. Kalp krizi veya inme geçirmiş kişilerde belirgin fayda gösterir.
Gebelik, kadının kalbi için bir "stres testi" gibidir. Bu dönemde ortaya çıkan bazı sorunlar geleceğe işaret eder. Preeklampsi, gebelik tansiyonu ve gebelik diyabeti bunlardandır.
Erkekler tip 2 diyabete kadınlardan daha yatkındır. İlginç olan şudur: bu genellikle daha düşük kiloda olur. Sebep, yağın nerede biriktiğidir. Erkekler yağı çoğunlukla karın içine depolar.
Erkek tipi saç dökülmesi çok yaygındır. Çoğu zaman sadece kozmetik bir konu sanılır. Ancak bazı araştırmalar başka bir şeye işaret eder.
Lazer, cilde kontrollü ısı vererek çalışır. Bu ısı, ciltte küçük ve düzenli mikro hasar alanları oluşturur. Cilt bu hasarı onarırken yeni kolajen (cildi diri tutan protein) üretir.
Cilt bakımı sadece kremle bitmez. Tabağınız da cildinizi şekillendirir. Omega-3 yağları iltihabı azaltır ve cilt bariyerini güçlendirir. Polifenoller ve antioksidanlar cildi serbest radikallerden korur.
Kısa süreli stres normaldir ve zararsızdır. Sorun, stresin uzun sürüp kronikleşmesidir. Vücut stres sırasında kortizol salgılar. Kortizol kısa vadede yardımcıdır. Ancak sürekli yüksek kalırsa hafızayı yıpratır.
Aralıklı oruç son yıllarda beyin sağlığıyla anıldı. Fikir basit: yemeği belli saatlere sıkıştırmak. Hayvan çalışmaları umut verir. Oruç, hücre temizliği (otofaji) ve BDNF adlı beyin proteinini artırabilir.
Depresyon, isteğe bağlı bir mutsuzluk ya da karakter zayıflığı değildir. Beyni, bedeni ve düşünceleri etkileyen yaygın ve tedavi edilebilir bir sağlık durumudur.
Panik atak, aniden gelen yoğun bir korku dalgasıdır ve dakikalar içinde bedeninizi sarar. Kalbiniz hızlanır, nefesiniz daralır ve kontrolü kaybettiğinizi düşünürsünüz.
