Geriatri haberleri "yaşlılık kaderdir" yaklaşımı yerine fonksiyonel kapasiteyi koruma, ilaç sadeleştirme ve ev güvenliğini ön plana çıkarır.
Aşılar sadece çocukluk dönemine ait değildir. Yaş ilerledikçe bağışıklık sistemi zayıflar. Bu yüzden 65 yaş üstü erişkinler için bazı aşılar hayati önem taşır. Zona aşısı acı verici döküntüyü önler.
50 yaşından sonra kas kaybı hızlanır. Bu kayba sarkopeni (yaşa bağlı kas erimesi) denir. Kuvvet antrenmanı bu süreci yavaşlatır, durdurur ve hatta geri çevirir.
Kolon kanseri en sık görülen kanserlerden biridir. İyi haber şu: erken yakalanırsa tedavisi çoğu zaman başarılıdır. Hatta tarama kanseri henüz oluşmadan, polip aşamasında durdurabilir.
Tansiyon kaç olmalı sorusunun tek bir cevabı yoktur. Çoğu yetişkin için genel hedef 130/80'in altıdır. Ama hedef yaşa ve sağlık durumuna göre değişir.
Koroner kalsiyum skoru (CAC), kalp damarlarındaki kireçlenmiş plağı ölçen basit bir testtir. Düşük doz bir tomografi (BT) ile yapılır. Skor sıfırdan binlere kadar değişir. Sıfır skor düşük risk anlamına gelir.
Menopozda hormon tedavisi yıllarca tartışıldı. Bugün tablo daha net. Hormon tedavisi ateş basması ve gece terlemesi için en etkili tedavidir. Kemik erimesini de önler. Anahtar nokta zamanlamadır.
PSA testi prostat sağlığını değerlendiren basit bir kan testidir. Prostat kanseri taramasında kullanılır. Ancak tarama herkes için otomatik bir öneri değildir.
Erkekte bel çevresi sağlığın güçlü bir işaretidir. Göbek bölgesindeki yağ, deri altındaki yağdan çok daha tehlikelidir. Bu yağa visseral yağ (organların arasındaki derin yağ) denir.
Kolajen cildi sıkı ve dolgun tutan ana proteindir. Yaklaşık 30 yaşından sonra üretimi yavaşlar. Kayıp kaçınılmazdır ama hızı sizin elinizdedir. En güçlü kanıt güneş korumasını işaret eder.
Cildinizin görünür yaşlanmasının büyük kısmı güneşten gelir. Dermatologlara göre kırışıklık, leke ve sarkmanın çoğu UV ışınına bağlıdır. Bu sürece fotoyaşlanma (güneşe bağlı cilt yaşlanması) denir.
Yüksek tansiyon sadece kalbi değil, beyni de yıpratır. Özellikle orta yaşta (40-60 yaş) yüksek seyreden tansiyon, ileri yaşta demans (bunama) riskini artırır. Yüksek basınç beyindeki küçük damarları yavaşça hasarlar.
İşitme kaybı sadece bir kulak sorunu değildir. Beyin sağlığıyla da yakından bağlantılıdır. 2024 Lancet Komisyonu işitme kaybını demansın en büyük önlenebilir risk faktörlerinden biri olarak gösterdi.
Düşmeler, ileri yaşta kırık ve bağımsızlık kaybının en sık nedenidir. İyi haber şu: çoğu düşme basit önlemlerle engellenebilir.
Testosteron, erkekte enerji, kas ve cinsel sağlığı etkileyen ana hormondur. Düzeyi yaşla bir miktar azalır; bu doğaldır. Belirgin düşüklük yorgunluk, isteksizlik ve kas kaybı yapabilir.
Pankreas kanseri, sindirim ve şeker dengesini sağlayan bir organda gelişir. Erken evrede genelde belirti vermez; bu yüzden tanı çoğu zaman gecikir.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yalnızca çocukluğa özgü değildir. Birçok yetişkinde odaklanma güçlüğü, erteleme ve dağınıklık olarak sürer.
Menopoz, adet dönemlerinin kalıcı olarak sona ermesidir. Genelde 45-55 yaş arasında görülür ve doğal bir geçiştir. Sıcak basması, uyku bozukluğu ve ruh hâli dalgalanması en sık şikâyetlerdir.
Şekerli içecekler hızlı bir kalori ve şeker yükü getirir. Doyurmadıkları için fazladan alınan bu enerji kilo ve diyabet riskini artırır. Bir kutu gazozda günlük önerilen şekerin tamamı bulunabilir.
