Selülit nedir?
Selülit, derinin hemen altındaki yağ dokusunun, deriyi alttaki dokulara bağlayan ince bağ dokusu bantları arasından deriye doğru kabarmasıyla oluşan çukurlu ve dalgalı görünümdür. En sık kalça, uyluk, karın ve kol arka yüzünde görülür.
Selülit tıbbi açıdan bir hastalık değildir ve sağlığa zarar vermez. Ergenlik sonrası kadınların büyük çoğunluğunda bir ölçüde selülit bulunur. Bu nedenle pek çok uzman selüliti bir sorun olarak değil, normal bir vücut özelliği olarak görür; tedavi isteği tamamen kişisel bir tercihtir.
Neden kadınlarda daha sık görülür?
Kadınlarda deri altındaki bağ dokusu bantları daha çok dikey yerleşimlidir; bu yapı yağ dokusunun deriye doğru kabarmasını kolaylaştırır. Erkeklerde bantlar daha çapraz bir ağ oluşturduğu için selülit çok daha seyrek görülür. Hormonların, özellikle östrojenin de rol oynadığı düşünülmektedir.
Selülitin görünürlüğünü etkileyebilen diğer etkenler şunlardır:
- Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
- Yaşla birlikte derinin incelmesi ve esnekliğinin azalması
- Kilo artışı veya kilo dalgalanmaları
- Hareketsiz yaşam ve kas kütlesinde azalma
- Gebelik ve hormonal değişiklikler
Selülit zayıf kişilerde ve düzenli spor yapanlarda da görülür. Selülitiniz olması, sağlıksız yaşadığınız anlamına gelmez.
Ne yardımcı olabilir?
Selüliti tamamen ortadan kaldıran bir yöntem bilinmemektedir. Bazı yaşam tarzı değişiklikleri görünümü bir miktar etkileyebilir:
- Kilonuzu dengede tutmak: Fazla kilo selülit görünümünü artırabilir. Ancak kilo vermek herkeste selüliti azaltmaz; bazı kişilerde deri gevşekliği nedeniyle görünüm değişmeyebilir.
- Düzenli egzersiz ve kas güçlendirme: Bacak ve kalça kaslarının güçlenmesi bölgenin daha sıkı görünmesine yardımcı olabilir.
- Güneşten korunma ve sigaradan uzak durma: Deri yapısının korunmasına yardımcı olur.
- Bronzlaştırıcı losyonlar: Selüliti azaltmaz; ancak renk farkı sayesinde çukurlar daha az dikkat çekebilir.
Kremler ve masaj ne yapabilir?
Selülit için satılan pek çok krem, jel ve masaj aleti bulunmaktadır. Bunların önemli bir kısmının etkisi bilimsel olarak gösterilmemiştir ya da kanıt zayıftır.
- Kafein içeren kremler: Deriyi geçici olarak sıkılaştırıp nem dengesini değiştirerek görünümü kısa süreliğine düzeltebilir. Uzun süreli etkisine dair kanıt yoktur; etkisi kullanım bırakılınca kaybolur.
- Retinol içeren kremler: Uzun süre düzenli kullanımda deriyi biraz kalınlaştırarak görünümü hafifçe etkileyebileceğini gösteren sınırlı çalışmalar vardır. Kanıt sınırlıdır; tahriş yapabilir.
- Masaj ve masaj aletleri: Masaj, bölgedeki şişliği geçici olarak azaltarak görünümü kısa süreliğine düzeltebilir; etkisi uzun sürmez.
- «Yağ yakan», «selüliti eriten» ya da «toksin atan» olarak tanıtılan ürünler: Bu iddiaları destekleyen güvenilir kanıt yoktur.
Selülitin «toksin birikmesi» nedeniyle oluştuğu yaygın bir inanıştır; ancak bu görüşü destekleyen bilimsel kanıt yoktur. «Detoks» ürünleri ve kürleri selülit için önerilmez.
Selülit bir hastalık değil, kadınların büyük çoğunluğunda görülen yaygın bir doku özelliğidir. ‘Tamamen yok eder’ vaadi veren ürün ve işlemlere temkinli yaklaşın; kanıtı sınırlı yöntemler için harcayacağınız zamanı ve emeği iyi değerlendirin.
Dr. Hamza GemiciDoktorclub Medikal Direktörü · Medikal Estetik Hekimi
Tıbbi yöntemler: neler var, kanıt ne durumda?
Selülit görünümüne yönelik çeşitli tıbbi işlemler bulunmaktadır. Hiçbiri selüliti tamamen gidermez; sonuçlar çoğunlukla ılımlıdır, kişiden kişiye değişir ve zamanla azalabilir. Bu işlemlerin uygunluğuna muayene sonrası hekimle birlikte karar verilmelidir.
| Yöntem | Amaç | Kanıt durumu |
|---|---|---|
| Bağ dokusu bantlarının kesilmesi (subsizyon ve benzeri işlemler) | Belirgin tek tek çukurları düzeltmek | Belirli çukur tipleri için bazı çalışmalarda yarar bildirilmiş; morarma, şişlik ve düzensizlik riski var |
| Radyofrekans, akustik dalga ve benzeri enerji tabanlı yöntemler | Deriyi ısıtmak veya uyarmak, bölgeyi sıkılaştırmak | Kanıt sınırlı; etki genellikle ılımlı ve geçici, çoğu zaman tekrar seans gerekir |
| Lazer uygulamaları | Bağ dokusunu ve deriyi hedeflemek | Kanıt sınırlı ve cihaza göre değişken |
| Mezoterapi ve «yağ eritici» enjeksiyonlar | Selülit görünümünü azaltmak | Selülit için kanıt yetersiz; enfeksiyon ve düzensizlik bildirilmiştir |
| Vakumlu masaj cihazları | Dokuyu emerek masaj yapmak | Etkisi kısa süreli; düzenli tekrar gerekir |
Mezoterapi hakkında daha fazla bilgi için “Mezoterapi” yazısına, enerji tabanlı yöntemler için “Radyofrekans ile Cilt Sıkılaştırma ve İğneli Radyofrekans” yazısına bakabilirsiniz. Bölgesel yağ azaltma yöntemleri selüliti düzeltmek için tasarlanmamıştır.
Hangi işlem düşünülürse düşünülsün, işlemi kimin ve hangi koşullarda yapacağı önemlidir. Bu konuda “Medikal Estetik Uygulamaları Kimler Yapabilir” yazısı yol gösterici olabilir. Kesin sonuç vaat eden, tek seansta selüliti bitirdiğini söyleyen ya da bilinmeyen içerikli enjeksiyonlar öneren uygulamalara karşı temkinli olun.
Selülit ile selülitis aynı şey değildir
Adları birbirine benzese de selülitis bambaşka bir durumdur. Selülitis, deri ve deri altı dokunun bakteriyel enfeksiyonudur. Genellikle tek bir bölgede, çoğu zaman bacakta, hızla yayılabilen kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ağrı ile kendini gösterir; ateş ve halsizlik eşlik edebilir.
Selülitis tedavi gerektiren bir enfeksiyondur ve evde masaj, krem ya da sıcak uygulama ile geçmez. Deride küçük bir çizik, böcek ısırığı, mantar enfeksiyonu veya yakın zamanda yapılmış bir işlem enfeksiyonun giriş yolu olabilir.
Şu durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurun
- Deride hızla yayılan kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ağrı
- Kızarıklığa eşlik eden ateş, titreme veya halsizlik
- Bir estetik işlem veya enjeksiyon yapılan bölgede artan ağrı, kızarıklık ya da iltihaplı akıntı
- Tek bacakta aniden ortaya çıkan şişlik ve ağrı (damar tıkanıklığı açısından da acil değerlendirme gerekir)
- Deride morarma, su toplama veya şiddetli ağrı ile birlikte hızla kötüleşen genel durum
Ne zaman hekime danışmalısınız?
Selülit görünümü tek başına sağlık açısından bir hekime gitmeyi gerektirmez. Ancak bacaklarda sürekli şişlik, ağrı, deride sertleşme, morarma kolaylığı ya da vücudun belirli bölgelerinde simetrik ve ağrılı yağ birikimi varsa bir hekime başvurmanız önerilir. Bu belirtiler selülitten farklı durumların, örneğin dolaşım sorunlarının veya lipödem adı verilen yağ dağılımı bozukluğunun işareti olabilir ve muayene ile değerlendirilmelidir.
Tıbbi bir işlem düşünüyorsanız, beklentilerinizi açıkça konuşmanız ve yöntemin kanıt durumunu sormanız önemlidir.
Hekiminize sorabileceğiniz sorular
- Bendeki görünüm selülit mi, yoksa başka bir durum mu?
- Bacaklarımdaki şişlik veya ağrı için ayrıca bir değerlendirme gerekir mi?
- Önerdiğiniz yöntemin selülit için kanıtı ne kadar güçlü?
- Benden beklediğiniz gerçekçi değişiklik ne kadar ve ne kadar sürer?
- Kaç seans gerekir ve etkisini korumak için tekrar gerekir mi?
- Bu işlemin olası yan etkileri ve riskleri nelerdir?
- İşlemi kim yapacak ve bir sorun çıkarsa kime ulaşabilirim?
Sık sorulan sorular
Selülit bir hastalık mı?
Hayır. Selülit, ergenlik sonrası kadınların büyük çoğunluğunda görülen ve sağlığa zarar vermeyen bir görünüm farkıdır. Tedavi isteği kişisel bir tercihtir.
Kilo verirsem selülitim geçer mi?
Fazla kilo selülit görünümünü artırabilir ve kilo vermek bazı kişilerde görünümü azaltabilir. Ancak selülit zayıf kişilerde de görülür ve kilo vermek herkeste aynı etkiyi yapmaz.
Selülit kremleri işe yarar mı?
Kafein içeren kremler geçici bir düzelme sağlayabilir; retinol içeren kremlerin etkisine dair kanıt sınırlıdır. Selüliti tamamen gideren bir krem bilinmemektedir.
Selülit sonsuza kadar yok edilebilir mi?
Selüliti tamamen ve sürekli olarak ortadan kaldıran bir yöntem bilinmemektedir. Tıbbi işlemlerin etkisi çoğunlukla ılımlıdır ve zamanla azalabilir.
Selülit ile selülitis arasındaki fark nedir?
Selülit, deride zararsız bir çukurlu görünümdür. Selülitis ise deri ve deri altı dokunun bakteriyel enfeksiyonudur; kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ağrı ile seyreder ve hekim tarafından tedavi edilmesi gerekir.
Su içmek veya detoks selüliti azaltır mı?
Yeterli sıvı almak genel sağlık için önemlidir; ancak su içmenin veya detoks ürünlerinin selüliti azalttığını gösteren güvenilir kanıt yoktur.
Kaynaklar
- Cellulitis — NHS (Birleşik Krallık)
- Cellulite: a review of its physiology and treatment (Avram MM) — Journal of Cosmetic and Laser Therapy, 2004
- Cellulite: a review (Rossi AB, Vergnanini AL) — Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 2000
Medikal Estetik Uzman Kurulu
Bu yazı Doktorclub Medikal Estetik Uzman Kurulu tarafından denetlenmiştir.