Şeker hastası kavun yer mi?
Kavun diyabette porsiyonu ölçülerek yenebilir; bir porsiyon küçük bir kase ya da ince birkaç dilimdir. Böbrek hastalığında kavun potasyumu yüksek meyveler arasındadır.
Kısa cevap
Evet, porsiyonu ölçerek. Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre bir porsiyon kavun, kibrit kutusu büyüklüğünde dört beş dilim ya da üç parmak genişliğinde iki dilimdir.
Kavun tatlı ve sulu olduğu için yaz akşamlarında porsiyon kolayca büyür. Böbrek hastalığında potasyum kısıtlaması varsa kavun dikkat edilmesi gereken meyvelerdendir.
Kavun: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (Kibrit kutusu büyüklüğünde 4–5 dilim ya da 1 küçük kase küp, 150 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 34 kcal | 51 kcal |
| Karbonhidrat | 8,2 g | 12,2 g |
| Şeker (doğal dahil) | 7,9 g | 11,8 g |
| Lif | 0,9 g | 1,4 g |
| Protein | 0,8 g | 1,3 g |
| Yağ | 0,2 g | 0,3 g |
| Doymuş yağ | 0,1 g | 0,1 g |
| Sodyum | 16 mg | 24 mg |
| Potasyum | 267 mg | 401 mg |
| Fosfor | 15 mg | 23 mg |
| Kalsiyum | 9 mg | 14 mg |
| Demir | 0,2 mg | 0,3 mg |
| K vitamini | 3 µg | 4 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 0,5 | 0,8 |
USDA kaydı: Melons, cantaloupe, raw (#169092). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
Diabetes UK’ye göre bütün meyvenin içindeki şeker, azaltılması önerilen serbest şeker sayılmaz ve diyabeti olan birinin meyve ve sebze tüketimini azaltması büyük olasılıkla gerekmez. Yine de meyve karbonhidrat içerir ve kan şekerini yükseltir; Diabetes UK, tek seferde çok karbonhidrat almamak için meyveyi gün içine yaymayı önerir.
CDC, meyve suyunun kan şekerini bütün meyveden daha hızlı yükselttiğini belirtir. Türkiye Beslenme Rehberi de meyve suyunda posadan yararlanılamadığını belirterek meyve suyu yerine meyvenin kendisini önerir.
İngiltere’de de 5 cm kalınlığında bir dilim kavun bir porsiyon sayılır. Kavunu öğünün ardından büyük bir tabakta değil, ölçülü bir kasede yiyin; aynı öğünde başka meyve eklemeyin.
Diabetes UK ↗CDC ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗NHS ↗Böbrek hastalığında
ABD Ulusal Böbrek Vakfı (NKF) kavunu (kantalup ve bal kavunu) potasyumu yüksek meyveler arasında sayar. Potasyum kısıtlaması önerildiyse porsiyonun büyüklüğü çok önemlidir; NKF, düşük potasyumlu bir besinin bile büyük miktarda yenince yüksek potasyumlu hale gelebileceğini de vurgular.
Kaç porsiyon yiyebileceğinizi kan değerlerinize göre hekiminiz ya da diyetisyeniniz belirler. Diyetisyeniniz sevdiğiniz besinlerdeki potasyumu tanımanıza da yardım edebilir.
National Kidney Foundation ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Kavun Türkiye’de Temmuz–Eylül arası mevsimindedir.
- Kavunu dilimleyip kabuğundan ayırdıktan sonra bekletmeden yiyin; Türkiye Beslenme Rehberi doğranan meyvenin bekletilmeden tüketilmesini önerir.
- Türkiye Beslenme Rehberi meyvelerin gerekirse sert bir fırçayla, zedelemeden fırçalanarak yıkanmasını önerir; kavunu kesmeden önce kabuğunu böyle yıkayın.
- Aynı rehber sebze ve meyvelerin besin ögesi ve ekonomi açısından mevsiminde tüketilmesini önerir.
Sık sorulan sorular
Kavun karpuzdan daha mı şekerli?
İki meyvenin değerlerini bu sayfadaki ve karpuz sayfasındaki tablolardan karşılaştırabilirsiniz. Her ikisinde de önemli olan porsiyonu ölçülü tutmaktır.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Böbrek hastası kavun yiyebilir mi?
Kavun potasyumu yüksek meyveler arasındadır. Potasyum kısıtlamanız varsa miktarı diyetisyeninizle belirleyin.
National Kidney Foundation ↗Günde kaç porsiyon meyve yiyebilirim?
Türkiye Beslenme Rehberi yetişkinler için günde iki ile üç porsiyon meyve önerir. Diyabette bu porsiyonların gün içine nasıl dağılacağını kendi şeker ölçümlerinize göre diyetisyeninizle belirleyin.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Meyveyi yemekten sonra mı, ara öğünde mi yemeliyim?
Önemli olan meyveyi gün içine yaymak ve tek seferde birkaç porsiyon yememektir. Yemekten sonra yiyecekseniz o öğündeki ekmek ya da pilavı biraz azaltın; meyve de tabağın karbonhidrat bölümüne sayılır.
Diabetes UK ↗CDC ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- Diabetes UK · Fruit, vegetables and diabetes ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü:
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- NHS · 5 A Day portion sizes ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022-07-19
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Beslenme rehberleri
İlaç–besin etkileşimleri
Sağlık rehberleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri