Şeker hastası mantar yer mi?
Kültür mantarı nişastasız sebzeler arasındadır; diyabette sote, ızgara ve güveç olarak yer alır. Yalnız kültür mantarı yiyin, doğadan toplanan mantardan kaçının.
Kısa cevap
Evet. Amerikan Diyabet Derneği mantarı nişastasız sebzeler arasında sayar; karbonhidratı azdır. Mantar sote, ızgara ya da sebzeli güveç olarak diyabet tabağının sebze bölümüne girer.
Güvenlik açısından tek kural vardır: doğadan toplanan mantar yerine kültür mantarı yiyin. Böbrek hastalığında pişmiş mantar yüksek potasyumlu sebzeler arasındadır.
Kültür mantarı: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (1 kupa ya da 1 yumruk büyüklüğünde (doğranmış), 150 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 22 kcal | 33 kcal |
| Karbonhidrat | 3,3 g | 4,9 g |
| Şeker (doğal dahil) | 2,0 g | 3,0 g |
| Lif | 1,0 g | 1,5 g |
| Protein | 3,1 g | 4,6 g |
| Yağ | 0,3 g | 0,5 g |
| Doymuş yağ | 0,1 g | 0,1 g |
| Sodyum | 5 mg | 8 mg |
| Potasyum | 318 mg | 477 mg |
| Fosfor | 86 mg | 129 mg |
| Kalsiyum | 3 mg | 5 mg |
| Demir | 0,5 mg | 0,8 mg |
| K vitamini | 0 µg | 0 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 0,2 | 0,3 |
USDA kaydı: Mushrooms, white, raw (#169251). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
Amerikan Diyabet Derneği mantarı nişastasız sebzeler listesinde sayar ve bu sebzelerin kalori ve karbonhidratının az olduğunu belirtir. CDC’nin tabak yönteminde tabağın yarısı nişastasız sebzelere ayrılır.
Mantar yemeği çoğu zaman bol tereyağı ya da kaşarla hazırlanır; bunlar kan şekerini değil, tabağın yağını ve enerjisini artırır. Az zeytinyağıyla sote ya da ızgara daha hafif seçeneklerdir.
American Diabetes Association ↗CDC ↗Böbrek hastalığında
ABD Ulusal Böbrek Vakfı (NKF) beyaz mantarı pişmiş olarak potasyumu yüksek, çiğ olarak potasyumu düşük sebzeler arasında sayar. Potasyum kısıtlaması önerildiyse porsiyonun büyüklüğü çok önemlidir; az bir besin bile büyük miktarda yenince yüksek potasyumlu hale gelebilir.
Size uygun miktarı kan değerlerinize göre hekiminiz ya da diyetisyeniniz belirler.
National Kidney Foundation ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Mantar Türk mutfağında sote, güveç, ızgara ve çorba olarak yer alır. Bir porsiyon doğranmış olarak yaklaşık bir kupa ya da bir yumruk büyüklüğündedir.
- Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre zehirli mantarların çoğu pişirme, dondurma ya da konserve yapma ile zararsız hale gelmez; mantar zehirlenmesinden korunmanın tek yolu doğadan toplanan mantarlar yerine kültür mantarı tüketmektir.
- Mantarı kısa sürede, az yağla pişirin.
- Mantarın en bol olduğu dönem Eylül–Ekim aylarıdır.
Sık sorulan sorular
Mantar kan şekerini yükseltir mi?
Mantar nişastasız bir sebzedir ve karbonhidratı azdır. Diyabette sebze olarak yenebilir; yanına eklenen yağ ve peynir miktarına dikkat edin.
American Diabetes Association ↗Köyden ya da ormandan toplanan mantar yenir mi?
Türkiye Beslenme Rehberi, zehirli mantarların pişirmeyle zararsız hale gelmediğini ve korunmanın tek yolunun kültür mantarı tüketmek olduğunu belirtir. Mantar yedikten sonra bulantı, kusma ya da ishal olursa vakit kaybetmeden 112’yi arayın.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Böbrek hastası mantar yiyebilir mi?
Potasyum kısıtlaması olanlarda pişmiş mantar yüksek potasyumlu listededir. Miktarı diyetisyeninizle belirleyin.
National Kidney Foundation ↗Konserve mantar kullanabilir miyim?
Kullanılabilir; Türkiye Beslenme Rehberi sebzelerin konserve olarak da tüketilebileceğini belirtir. Aynı rehber, kapağı şişmiş, ambalajı bozulmuş ya da sızıntı yapmış konservelerin satın alınmamasını ve kesinlikle kullanılmamasını önerir. Konservenin suyunu süzmek tuzu da azaltır.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Günde kaç porsiyon sebze yemeliyim?
Türkiye Beslenme Rehberi günde en az beş porsiyon sebze ve meyve yenmesini, bunların iki buçuk ile dört porsiyonunun sebze olmasını önerir. Amerikan Diyabet Derneği de günde en az altı porsiyon sebzeyi hedeflemeyi önerir. Kendi planınızı diyetisyeninizle yapın.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗American Diabetes Association ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- American Diabetes Association · Non-Starchy Vegetables for Blood Glucose Control ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Tarifler
Beslenme rehberleri
İlaç–besin etkileşimleri
Sağlık rehberleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri