Gebelik şekerinde (gestasyonel diyabet) beslenme nasıl olmalı?

Temel ilkeler

• Düzenli yiyin. Genellikle günde üç ana öğün yenir; öğün atlamayın.
• Karbonhidratı güne yayın. Tek seferde büyük bir porsiyon yerine, karbonhidratı öğünlere ve ara öğünlere bölmek şekeri daha dengeli tutar. Şekere etki eden en önemli şey miktardır.
• Yavaş emilen nişastaları seçin: tam buğday makarnası, kepekli pirinç, baklagiller, yulaf lapası ve tam tahıllı ekmek.
• Kahvaltıya dikkat edin. Kahvaltıdaki karbonhidrat şekeri kolayca hedefin üzerine çıkarabilir. Birçok ekip kahvaltıda karbonhidratı az tutmayı ve kalanını birkaç saat sonraki ara öğüne bırakmayı önerir; miktarı diyetisyeniniz belirler.
• Meyve ve sebzeyi bol tüketin; günde en az beş porsiyon hedefleyin. Meyveyi öğün aralarında yiyin, meyve suyu ve smoothie’den kaçının.
• Şekerli yiyecek ve içecekleri sınırlayın. Şekerli içecek, enerji içeceği ve meyve suyu yerine su ya da kafeinsiz çay ve kahve için.
• Balık gibi yağsız protein ekleyin ve gebelikte kaçınılması gereken besinleri bilin.
• Hareket edin. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde aktivite ve haftada iki gün güçlendirici egzersiz önerilir; örneğin yemekten sonra 30 dakika yürüyüş. Hangi egzersizin sizin için güvenli olduğunu ekibinize sorun.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

Türk mutfağıyla örnek bir gün:

• Kahvaltı: İyice pişmiş yumurta ya da omlet, pastörize sütten yapılmış beyaz peynir, bol domates-salatalık-biber, küçük bir dilim tam tahıllı ekmek. Çay demli değil açık, şekersiz.
• Ara öğün: Bir porsiyon meyve ve birkaç ceviz ya da badem.
• Öğle: Nohut ya da kuru fasulye yemeği, bol salata, yanında az miktarda bulgur ya da bir dilim tam tahıllı ekmek.
• Ara öğün: Bir kase yoğurt ve birkaç dilim salatalık.
• Akşam: İyice pişmiş fırın balık ya da tavuk, zeytinyağlı sebze, küçük bir porsiyon tam buğday makarnası. Yemekten sonra kısa bir yürüyüş.

Bu örnek, karbonhidratı üç ana öğün ve iki ara öğüne yaymanın bir yoludur. Kendi öğün sayınızı ve porsiyonlarınızı diyetisyeninizle belirleyin. Aynı yemeğin sizde şekeri ne kadar yükselttiğini öğünden bir saat sonraki ölçümler gösterir; porsiyonu bu sonuçlara göre ekibinizle ayarlayın.

Türkiye’ye özgü dikkat noktaları:

• Köy peyniri, çiğ süt ve pastörize edilmemiş süt ürünlerinden kaçının. Beyaz kabuklu yumuşak peynirler ancak iyice pişirildiğinde yenebilir.
• Çiğ köfte, az pişmiş et ve sakatat, özellikle ciğer gebelikte önerilmez.
• Rafadan ya da az pişmiş yumurta yerine iyice pişmiş yumurta tercih edin.
• Kafeini günde 200 miligramın altında tutun. Çay ve kahvenin toplamını sayın.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Meyve suyu, smoothie, gazlı içecek yerine: su, maden suyu, kafeinsiz çay ya da kahve.
• Tatlı atıştırmalık, bisküvi, kek yerine: meyve, ceviz, badem ya da kabak çekirdeği gibi tohumlar.
• Beyaz ekmek ve pirinç yerine: tam tahıllı ekmek, bulgur, kepekli pirinç ya da tam buğday makarnası.
• Kahvaltıda bol ekmek ve reçel yerine: yumurta, peynir ve sebze, az ekmek.
• "Diyabetik" etiketli ürünler yerine: normal besinlerden küçük porsiyon. Bu ürünlerin özel bir sağlık yararı yoktur.
• "Şeker ilavesiz" yazan içecekler yerine: su. Bu içecekler de şeker açısından yüksek olabilir; etiketi okuyun.

Özel durumlar

Doğumdan sonra:

• Gebelik şekeri için kullanılan şeker düşürücü tedavi genellikle doğumdan hemen sonra kesilir.
• Doğumdan 6–13 hafta sonra açlık kan şekeri ile diyabet olup olmadığınız kontrol edilir; bu yapılamazsa 13. haftadan sonra açlık şekeri ya da HbA1c bakılabilir.
• Sonuç normal çıksa bile ileride tip 2 diyabet riskiniz artmıştır. Kilo kontrolü, beslenme ve egzersizle ilgili önerileri sürdürmeniz ve her yıl HbA1c testi yaptırmanız önerilir.
• Sonraki gebeliklerinizde şeker takibinin erken başlaması gerekir; gebelik planlıyorsanız bunu hekiminize söyleyin.

Bağlantılı sayfalar