Gebelikte hangi yiyeceklere dikkat edilmeli? Peynir, çiğ köfte, ciğer, yumurta ve balık

Temel ilkeler

• Et, tavuk ve köfteyi pembe yeri ve kanlı suyu kalmayana kadar pişirin. Renk her zaman güvenilir bir işaret değildir; varsa et termometresi kullanın.
• Süt ve süt ürünlerinde pastörize olanları seçin.
• Sucuk, salam, pastırma gibi kürlenmiş etleri ve soğuk tütsülenmiş balığı ancak buharı çıkana kadar pişirerek yiyin.
• Yumurtayı akı ve sarısı katılaşana kadar pişirin.
• Ciğer ve ciğerli ürünleri yemeyin.
• Kılıç balığı ve köpekbalığından kaçının; ton balığını sınırlı tutun.
• Meyve, sebze ve yeşillikleri akan suyun altında iyice yıkayın.
• Çiğ et için ayrı bir kesme tahtası kullanın; tahtayı, bıçağı ve tezgâhı her kullanımdan sonra sıcak ve sabunlu suyla yıkayın. Ellerinizi sabunla yıkayın.
• Alkol almayın.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

Türk mutfağında dikkat edilecek başlıca yiyecekler:

• Çiğ köfte: Geleneksel, çiğ etle yoğrulan çiğ köfteyi yemeyin. Çiğ et toksoplazma taşıyabilir. Etsiz hazırlanan çiğ köftede bu risk yoktur ama soğuk saklanmış ve taze olmasına dikkat edin.
• Köy peyniri, tulum, otlu peynir ve sokakta satılan süt: Etiketsiz ya da pastörize olmayan sütten yapılmış olabilir. Pastörize olduğundan emin değilseniz soğuk yemeyin; tost, börek ya da pide içinde buharı çıkana kadar pişirin.
• Pastörize beyaz peynir, kaşar ve lor: Güvenli kabul edilir.
• Küflü ve yumuşak kabuklu peynirler (rokfor, gorgonzola, brie, camembert): Pişirmeden yemeyin.
• Ciğer sote, arnavut ciğeri, ciğer ezmesi: Yemeyin. Ciğer çok yüksek miktarda A vitamini içerir ve bu bebeğe zarar verebilir. Et ya da sebze ezmelerini buzdolabında saklayın ve son tüketim tarihinden önce yiyin.
• Sucuk, salam, pastırma: Sucuklu ya da pastırmalı yumurta gibi iyice pişmiş biçimde yiyin.
• Rafadan yumurta, ev yapımı mayonez, tiramisu, çiğ yumurtalı tatlı ve hamurlar: Yumurta iyice pişmiyorsa kaçının.
• Füme somon ve lakerda: Soğuk yemeyin; füme balığı yemeğin içinde buharı çıkana kadar pişirin. Çiğ balıklı suşiden de kaçının.
• Balık: Hamsi, istavrit, sardalya, somon, levrek ve alabalık gibi cıvası düşük balıkları iyi pişirerek yiyin. Kılıç balığı ve köpekbalığını yemeyin. Ton balığında haftada en fazla dört kutu konserve ya da iki dilim taze ton sınırı önerilir.
• Midye dolma ve diğer kabuklu deniz ürünleri: Çiğ ya da az pişmiş olanları yemeyin.
• Filiz ve enoki mantarı: Buharı çıkana kadar pişirin.
• Hazır salatalar ve kesilmiş kavun, karpuz: Buzdolabında saklayın, son tüketim tarihinden önce yiyin.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Çiğ etli çiğ köfte yerine: etsiz çiğ köfte ya da iyi pişmiş ızgara köfte.
• Pastörize olmayan köy peyniri yerine: pastörize beyaz peynir, kaşar ya da lor.
• Soğuk sucuk, salam ve pastırma yerine: sucuklu yumurta, tavuk göğsü ya da haşlanmış yumurta.
• Ciğer yerine: kırmızı et, tavuk ya da mercimek yemeği.
• Rafadan yumurta yerine: katı haşlanmış yumurta ya da iyi pişmiş menemen.
• Ev yapımı mayonezli salata yerine: zeytinyağlı ya da yoğurtlu salata.
• Kılıç balığı yerine: hamsi, istavrit, levrek ya da alabalık.
• Soğuk füme somon yerine: fırında somon.
• Meyan kökü şerbeti ve çok sayıda bitki çayı yerine: su, ayran ya da süt.

Alışveriş ve etiket okuma

Buzdolabı ve mutfakta:

• Buzdolabını 4 derece ya da altında tutun. Listeria buzdolabında da çoğalabilir; bu yüzden hazır soğuk ürünleri son tüketim tarihinden önce bitirin.
• Bozulabilen yiyecekleri pişirdikten sonra en geç iki saat içinde buzdolabına koyun; hava çok sıcaksa bu süre bir saate iner.
• Dondurulmuş eti tezgâhta değil, buzdolabında, soğuk suda ya da mikrodalgada çözdürün.
• Artan yemekleri buharı çıkana kadar ısıtın.
• Çiğ tavuğu yıkamayın; su sıçraması mikrobu mutfağa yayar.
• Peynir ve süt ürünlerinde etikette pastörize ibaresini arayın.

Kedi ve bahçe:

• Mümkünse kedi kumunu başka biri temizlesin. Siz temizliyorsanız eldiven giyin, kumu her gün değiştirin ve ellerinizi yıkayın.
• Bahçe ve toprak işinde eldiven kullanın.

Özel durumlar

İçecekler:

• Alkol: Bebeğe uzun süreli zarar verebilir; gebelikte içmeyin.
• Kafein: Yüksek kafein alımı düşük ve ölü doğum riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre günlük sınır, yaklaşık 2 fincan hazır kahve ya da 4–5 bardak çay kadardır. Kahve, çay, kola, enerji içeceği ve çikolatanın hepsi bu sınıra sayılır; filtre kahve daha fazla kafein içerebilir.
• Bitki çayları: Gebelikte güvenliğine ilişkin bilgi sınırlıdır. Az miktarda tutun ve kullanmadan önce hekiminize ya da ebenize danışın. Meyan kökü çayı ve şerbetini içmeyin.

Yanlışlıkla riskli bir şey yediyseniz:

• Hastalanmadıysanız az bir miktarın bebeği etkilemesi olası değildir.
• Kaygınız varsa ebenizle ya da hekiminizle konuşun.

Kronik hastalığınız ya da bağışıklığınızı baskılayan bir ilacınız varsa, çoğul gebelikte ya da şiddetli kusmanız varsa beslenme planınızı hekiminiz ve ebenizle birlikte gözden geçirin.

Bağlantılı sayfalar