Greyfurt hangi ilaçlarla etkileşir? Kolesterol ve tansiyon ilaçlarında greyfurt

Neden etkileşir?

Birçok ilaç, ince bağırsakta CYP3A4 adlı bir enzimle parçalanır. Bu parçalanma, ilacın ne kadarının kana geçeceğini belirler. Greyfurt suyu bağırsaktaki bu enzimi engelleyebilir. Enzim çalışmayınca ilaç parçalanmadan kana geçer ve vücutta daha uzun kalır.

Bağırsaktaki enzim miktarı kişiden kişiye değişir. Bu yüzden aynı ilacı kullanan iki kişide greyfurtun etkisi farklı olabilir. Az sayıda ilaçta ise tersi olur: greyfurt suyu ilacı hücrelere taşıyan proteinleri etkiler ve ilaç daha az emilir, yani daha zayıf etki eder.

Hangi besin ve içecekler?

Etkileşime yol açabilen meyve ve içecekler:

• greyfurt ve greyfurt suyu
• içinde greyfurt suyu bulunan karışık meyve suları ve aromalı içecekler
• turunç (acı portakal; reçeli de yapılır)
• pomelo
• greyfurt ile mandalina melezi olan bazı turunçgiller

Greyfurtla etkileşebilen ilaçlara örnekler:

• bazı statinler: simvastatin, atorvastatin
• bazı kalsiyum kanal blokerleri: amlodipin, nifedipin, felodipin
• bazı organ nakli ilaçları, bazı kalp ritmi ilaçları, bazı kaygı ilaçları ve bazı alerji ilaçları

Ne yapmalısınız?

• İlacınızın prospektüsünde greyfurt uyarısı olup olmadığına bakın.
• Hekiminize ya da eczacınıza şunları sorun: İlacım greyfurttan etkilenir mi? Ne kadar greyfurt yiyebilirim? Başka hangi meyve sularından kaçınmalıyım?
• Greyfurttan kaçınmanız gerekiyorsa karışık meyve sularının ve meyve aromalı içeceklerin etiketini okuyun.
• Greyfurt yemeyi bırakmak istemiyorsanız ilacınızı kendiniz değiştirmeyin ya da bırakmayın; hekiminizle seçenekleri konuşun.
• Ara sıra yediğiniz greyfurtu kendinize göre telafi etmek için ilacınızın saatini ya da dozunu değiştirmeyin.

Yanlış bilinenler

Yanlış: İlacı sabah, greyfurtu akşam alırsam sorun olmaz.

Doğru: Kaynaklar etkileşimin bağırsak enzimi üzerinden olduğunu söyler ve ayrı saatlerde almayı bir çözüm olarak önermez. Etkilenen ilaçlarda öneri, greyfurttan kaçınmak ya da hekimin söylediği miktarı aşmamaktır.

Yanlış: Tüm statinler ve tüm tansiyon ilaçları greyfurtla etkileşir.

Doğru: Grubun her ilacı etkilenmez; etkileşimin şiddeti ilaca, kişiye ve içilen miktara göre değişir. Örneğin bir statinde greyfurt suyundan tamamen kaçınılması önerilirken, başka bir statinde yalnız fazla miktardan kaçınılması önerilir.

Türkiye’de

Türkiye’de turunç ve turunç reçeli, bazı yörelerde pomelo ve greyfurt kış aylarında sık tüketilir. Hazır meyve sularında greyfurt bazen karışımın bir parçasıdır. Greyfurttan kaçınmanız söylendiyse bu ürünlerin içeriğini de kontrol edin.

Bağlantılı sayfalar