Yeni kan sulandırıcılar (apiksaban, rivaroksaban, edoksaban, dabigatran) kullanırken yeşillik yasak mı?

Neden etkileşir?

Varfarinin etkisi, yeşil yapraklı sebze, nohut ve karaciğer gibi K vitamini yönünden zengin besinlerden etkilenir. Bu yüzden varfarin kullananlardan bu besinleri düzenli ve benzer miktarda yemeleri istenir; doz da INR testiyle ayarlanır.

NHS’ye göre bu yiyecek ve içecek kısıtlamaları apiksaban, dabigatran, edoksaban ve rivaroksaban için genellikle geçerli değildir. Bu ilaçlarda INR takibi için düzenli kan testi de gerekmez. Yani ıspanak, brokoli ve diğer yeşil yapraklı sebzeler için miktar takibi yapmanız gerekmez.

Buna karşın bu ilaçların bazıları başka ilaç ve bitkisel ürünlerle etkileşebilir. Sarı kantaron bunların başında gelir.

Hangi besin ve içecekler?

Dikkat edilmesi gerekenler:

• sarı kantaron (St. John’s wort) içeren bitkisel ürünler ve çaylar
• fazla alkol (edoksaban için yan etki riskini artırabileceği belirtilir)
• başka kan sulandırıcılar ve aspirin gibi reçetesiz ilaçlar
• bitkisel ürünler, vitaminler ve takviyeler (başlamadan önce hekime danışın)

Yemekle ilişki:

• rivaroksaban normalde yemekle alınır
• apiksaban ve edoksaban yemekle ya da yemeksiz alınabilir
• dabigatran ve apiksaban suyla yutulur

Ne yapmalısınız?

• Sağlıklı, meyve ve sebze yönünden zengin beslenmeye devam edin; yeşil sebzeleri kısıtlamanız gerekmez.
• Rivaroksaban kullanıyorsanız ilacı yemekle birlikte alın.
• Sarı kantaron içeren bitkisel ürünleri kullanmayın.
• Yeni bir ilaç, bitkisel ürün ya da takviyeye başlamadan önce hekiminize ya da eczacınıza kan sulandırıcı kullandığınızı söyleyin.
• Alkolü ölçülü tutun.
• Kan sulandırıcı kartınızı yanınızda taşıyın; diş hekimi dahil her işlem öncesi gösterin.
• İlacınızı her gün aynı saatte alın ve kendiliğinizden bırakmayın.
• Emin olmadığınız bir durumda hekiminize, kan sulandırıcı kliniğinize ya da eczacınıza danışın.

Yanlış bilinenler

Yanlış: Kan sulandırıcı kullanan herkes ıspanaktan ve brokoliden uzak durmalı.

Doğru: Bu kural varfarin içindir. NHS’ye göre bu yiyecek ve içecek kısıtlamaları yeni kan sulandırıcılarda genellikle geçerli değildir.

Yanlış: Greyfurt bütün kan sulandırıcılarla yasaktır.

Doğru: Greyfurt ve kızılcık suyu varfarin için açıkça uyarılan içeceklerdir. NHS’nin apiksaban, rivaroksaban ve edoksaban sayfalarında greyfurt uyarısı yoktur. Emin değilseniz eczacınıza sorun.

Türkiye’de

Türkiye’de sarı kantaron aktarlarda tek başına ya da bitki çayı karışımlarında satılır ve çoğu zaman “doğal, zararsız” diye bilinir. Yeni kan sulandırıcı kullanıyorsanız kantaron içeren çay, kapsül ve karışımları kullanmadan önce eczacınıza danışın; karışım çayların içeriğini sorun.

Bağlantılı sayfalar