Lityum kullanırken tuz ve su neden önemli? Az tuzlu diyet, sıcak hava, ishal ve kusma

Neden etkileşir?

Lityum vücuttan böbrekler yoluyla atılır. Vücuttaki tuz (sodyum) ve su dengesi değiştiğinde lityumun kanda kalan miktarı da değişir.

Az tuzlu beslenmek kandaki lityum düzeyini yükseltebilir ve yan etki olasılığını artırabilir. Susuz kalmak da düzeyi etkiler. Çok terlemek, ishal, kusma, yüksek ateş ya da yeterince yiyip içememek vücudun su kaybetmesine yol açar. Grip ve soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlar da sıvı kaybettirebilir. Alkol de sıvı kaybını artırarak aynı yönde etki edebilir.

Hangi besin ve içecekler?

Lityum düzeyini etkileyebilen durumlar ve ürünler:

• birden başlanan az tuzlu (az sodyumlu) diyet
• yetersiz sıvı alımı, sıcak hava ve çok terleme
• ishal, kusma, yüksek ateş, idrar yolu enfeksiyonu, grip ve soğuk algınlığı
• alkol (sıvı kaybettirir; özellikle tedavinin ilk günlerinde uyku hâlini artırabilir)
• çay, kahve ve kola dahil günlük içecek düzeninizde büyük değişiklikler (hekiminizle konuşun)
• ibuprofen, diklofenak gibi ağrı kesiciler (eczaneden de alınabilir)

Ne yapmalısınız?

• Her gün düzenli ve yeterli sıvı için; sıcak havada ve egzersizde daha dikkatli olun.
• Tuz alımınızı birden azaltmayın ya da artırmayın. Tansiyon ya da kilo için diyete başlayacaksanız önce hekiminize söyleyin.
• Çay ve kahve dahil içecek alışkanlığınızı birden değiştirmeyin; sorularınızı hekiminize sorun.
• Alkolü az tutun; tedavinin ilk günlerinde ve doz artırıldığında içmeyin.
• İshal, kusma, ateş, idrar yolu enfeksiyonu ya da yeterince yiyip içemediğiniz bir hastalıkta hemen hekiminize haber verin.
• Ağrı kesici dahil yeni bir ilaç başlamadan önce eczacınıza lityum kullandığınızı söyleyin.
• Lityum kayıt defterinizi her kontrolde yanınızda taşıyın.
• İlacınızın dozunu kendiniz değiştirmeyin.

Yanlış bilinenler

Yanlış: Az tuz herkes için sağlıklıdır, lityum kullanan da tuzu kesmeli.

Doğru: Lityum kullanırken az tuzlu diyetten kaçınılması önerilir, çünkü lityum düzeyini yükseltebilir. Tuzla ilgili her değişikliği hekiminizle birlikte planlayın.

Yanlış: Ne kadar çok su içersem o kadar iyi.

Doğru: Amaç susuz kalmamak ve sıvı alımını düzenli tutmaktır. Sıvı alımınızda büyük değişiklikler de düzeyi etkileyebilir; ne kadar içmeniz gerektiğini hekiminize sorun.

Türkiye’de

Türkiye’de yaz aylarında sıcaklar uzun sürer; Ramazan’da gün boyu su içilmez. Lityum kullanıyorsanız oruç tutmayı düşünüyorsanız önce hekiminizle konuşun. Yaz aylarında ve sıcak bölgelerde su içmeyi aksatmayın, ayran ve çorba gibi tuzlu ve sulu yiyecekleri her zamanki düzeninizde tüketin.

Bağlantılı sayfalar