Gerucht: “Wie botulinetoxine (in de volksmond „botox”) laat zetten, krijgt een star gezicht” — Wat zegt de wetenschap?

Kort antwoord: nee, een behandeling met botulinetoxine maakt het gezicht niet vanzelf star. Bij een behandeling met een passende dosis op de juiste plekken is het doel bepaalde rimpels te verzachten en tegelijk uw mimiek te behouden. Een starre uitstraling hangt vooral samen met een hogere dosis dan nodig, behandeling van een groot gebied of een planning die niet op de persoon is afgestemd, en het effect is tijdelijk.

Hoe werkt botulinetoxine?

Botulinetoxine vermindert tijdelijk het signaal “samentrekken” dat van de zenuw naar de spier gaat. Daardoor trekt de ingespoten spier minder samen en worden de rimpels die door de beweging van die spier ontstaan (bijvoorbeeld fronslijnen, voorhoofdsrimpels of kraaienpootjes) zachter.

Het effect treedt alleen op in de ingespoten spieren en hun directe omgeving. Ons gezicht heeft veel spieren die uitdrukkingen vormen; de behandeling richt zich meestal maar op een paar daarvan. Daarom blijven bij een goed geplande behandeling uitdrukkingen zoals lachen, de wenkbrauwen optrekken of verbaasd kijken behouden; alleen de lijnen die bij deze uitdrukkingen ontstaan, worden minder zichtbaar.

Wanneer ontstaat een “starre” uitstraling?

Bij sommige mensen ziet het gezicht er na de behandeling uitdrukkingsloos, “als een masker”, uit. Men denkt dat dit meestal samenhangt met de volgende oorzaken:

• Een hogere dosis dan nodig is voor de spierkracht en de behoefte van de persoon
• Behandeling van een te groot gebied, op een groot aantal plekken
• Het volledig stilzetten van de voorhoofdsspier; dat kan soms ook een zwaar gevoel of verzakking van de wenkbrauwen geven
• Het toepassen van een standaardschema zonder rekening te houden met de gezichtsbouw, de mimiek en de verwachting van de persoon
• Verspreiding van het product buiten de beoogde spier

Sommige mensen willen juist bewust een duidelijker effect. Een “starre” of “natuurlijke” uitstraling hangt dus in grote mate af van de planning tijdens het consult en van uw eigen verwachting.

Waarom zijn de dosis en de injectieplaatsen belangrijk?

Het effect van botulinetoxine hangt af van de dosis: een lagere dosis ontspant de spier gedeeltelijk, een hogere dosis vermindert de beweging meer. De spierkracht verschilt van persoon tot persoon; bij mannen zijn de gezichtsspieren bijvoorbeeld meestal sterker. Daarom geeft één “standaarddosis” niet bij iedereen hetzelfde resultaat.

Ook de plaats en de diepte van de injecties beïnvloeden het resultaat. Injecties op verschillende plekken in hetzelfde gebied kunnen een andere uitdrukking geven. Zo kan de stand van de wenkbrauw veranderen afhankelijk van de plekken waar in de voorhoofdsspier wordt ingespoten. Deze details laten zien waarom het belangrijk is dat de behandeling wordt uitgevoerd door een arts die de anatomie van het gezicht goed kent.

Hoe wordt een natuurlijk resultaat gepland?

Voor een natuurlijk resultaat is een open gesprek met uw arts tijdens het consult de belangrijkste stap. Het kan nuttig zijn om het volgende te bespreken:

• Welke lijnen u storen en welke uitdrukkingen u wilt behouden
• Hoe belangrijk uw mimiek is voor uw beroep of uw dagelijks leven
• Als het uw eerste behandeling is: beginnen met een gematigde dosis en zo nodig bij de controle opnieuw beoordelen
• Wat u bij eerdere behandelingen goed vond en wat niet

Het effect begint meestal binnen enkele dagen en het volledige resultaat is binnen enkele weken zichtbaar. Daarom is het beter het resultaat niet in de eerste dagen te beoordelen, maar op het controlemoment dat uw arts aanraadt.

Gaat een starre uitstraling weer over?

Ja. Het effect van botulinetoxine is tijdelijk en de spierbeweging komt na verloop van tijd terug. Het effect houdt meestal ongeveer 3–4 maanden aan; deze periode kan per persoon, gebied en dosis verschillen. Als u niet tevreden bent met het resultaat, is het raadzaam dit te bespreken met de arts die de behandeling heeft uitgevoerd en te vragen de volgende behandeling daarop af te stemmen.

Klachten zoals een duidelijk hangend ooglid, dubbelzien of moeite met slikken of ademen zijn echter geen “starre uitstraling”; dit zijn situaties die direct medische beoordeling vereisen. Bel zonder te wachten 112 (of het alarmnummer van de plek waar u zich bevindt) als u zo’n klacht krijgt.

Conclusie

Het gerucht “Wie botulinetoxine laat zetten, krijgt een star gezicht” is ontstaan uit de zichtbare resultaten van sommige behandelingen met een hogere dosis dan nodig of een planning die niet bij de persoon paste. Dit is echter geen onvermijdelijk gevolg van de behandeling. Voor uitgebreide informatie kunt u ons artikel “Botulinetoxine: wat is het, voor wie is het geschikt en waar moet u op letten?” raadplegen.