Σύντομη απάντηση: η υαλουρονιδάση είναι ένζυμο που διασπά το υαλουρονικό οξύ. Ενώ διαλύει το τζελ του filler, μπορεί για λίγο να επηρεάσει και το φυσικό υαλουρονικό οξύ της περιοχής· το υαλουρονικό οξύ του δέρματός σας όμως διασπάται και ξαναπαράγεται έτσι κι αλλιώς συνεχώς. Δεν διαλύει ιστούς όπως οι μύες, το λίπος ή τα οστά. Οι γνωστές παρενέργειες είναι κυρίως προσωρινές· σπάνια μπορεί να εμφανιστεί αλλεργία. Η θεραπεία έχει αποτέλεσμα μόνο στα fillers υαλουρονικού οξέος και πρέπει να γίνεται από γιατρό.
Από πού προέρχεται ο ισχυρισμός;
Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του filler υαλουρονικού οξέος είναι ότι μπορεί να διαλυθεί όταν χρειαστεί. Για τον σκοπό αυτό ο γιατρός ενίει στην περιοχή ένα ένζυμο που ονομάζεται υαλουρονιδάση. Μετά τη διάλυση, ορισμένοι άνθρωποι έχουν την εντύπωση ότι η περιοχή φαίνεται πιο άδεια ή βαθουλωμένη από ό,τι πριν από το filler. Από εδώ γεννιέται η πεποίθηση ότι το ένζυμο διαλύει όχι μόνο το filler αλλά και τον ίδιο τον ιστό του προσώπου.
Ο ισχυρισμός έχει κάποια βάση: στο δέρμα και στον συνδετικό ιστό μας υπάρχει φυσιολογικά υαλουρονικό οξύ και το ένζυμο δεν ξεχωρίζει το υαλουρονικό οξύ του filler από εκείνο του οργανισμού. Ο μύθος γίνεται λανθασμένος όταν, ξεκινώντας από αυτή την πληροφορία, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επίδραση είναι μη αναστρέψιμη και καταστροφική.
Πώς δρα η υαλουρονιδάση;
Η υαλουρονιδάση είναι μια ομάδα ενζύμων που υπάρχει και φυσιολογικά στον οργανισμό μας. Ο ρόλος της είναι να διασπά τις μακριές αλυσίδες του υαλουρονικού οξέος σε μικρότερα κομμάτια. Στην ιατρική χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια, για παράδειγμα για να διευκολύνει τη διασπορά ορισμένων φαρμάκων στους ιστούς. Στην αισθητική ιατρική χρησιμοποιείται για τη διάλυση του filler υαλουρονικού οξέος.
Το ένζυμο στοχεύει κυρίως το υαλουρονικό οξύ. Δεν διαλύει δομές όπως οι μύες, το λίπος, τα οστά ή το κολλαγόνο, τις υποστηρικτικές ίνες του δέρματος. Επιπλέον αδρανοποιείται γρήγορα στον ιστό· γι' αυτό η δράση του περιορίζεται στην περιοχή όπου εφαρμόζεται και σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Τι συμβαίνει με το υαλουρονικό οξύ του οργανισμού;
Εργαστηριακές και μικρές κλινικές μελέτες έδειξαν ότι η υαλουρονιδάση που ενίεται μπορεί να διασπάσει και το φυσικό υαλουρονικό οξύ του ιστού. Δηλαδή αυτό το μέρος του ισχυρισμού δεν είναι εντελώς αβάσιμο.
Το υαλουρονικό οξύ του οργανισμού μας όμως δεν είναι μια ουσία που μένει σταθερή. Σύμφωνα με επιστημονικές πηγές, περίπου το ένα τρίτο του υαλουρονικού οξέος στον οργανισμό ενός ενήλικα διασπάται και ξαναπαράγεται κάθε μέρα· στο δέρμα ο κύκλος αυτός ολοκληρώνεται σε σύντομο διάστημα, μερικών ημερών. Γι' αυτό αναμένεται η επίδραση του ενζύμου στο φυσικό υαλουρονικό οξύ να είναι προσωρινή.
Εδώ πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: οι μελέτες που μετρούν σε υγιές ανθρώπινο πρόσωπο πόσο ακριβώς χρόνο χρειάζεται το φυσικό υαλουρονικό οξύ για να επανέλθει στο προηγούμενο επίπεδο μετά τη διάλυση είναι περιορισμένες. Οι σημερινές γνώσεις δεν δείχνουν μη αναστρέψιμη απώλεια ιστού· για ακριβείς χρόνους όμως χρειάζεται περισσότερη έρευνα.
Η υαλουρονιδάση είναι ένα ένζυμο που χρησιμοποιείται για τη διάλυση του filler υαλουρονικού οξέος· το υαλουρονικό οξύ του ίδιου του οργανισμού ανανεώνεται συνεχώς. Η θεραπεία αυτή πρέπει να γίνεται από γιατρό και όταν χρειάζεται.
Dr. Hamza GemiciΙατρικός διευθυντής του Doktorclub · Γιατρός αισθητικής ιατρικής
Γιατί μπορεί η περιοχή να φαίνεται βαθουλωμένη μετά τη διάλυση;
Η εντύπωση αυτή έχει διάφορες εξηγήσεις. Πρώτα απ' όλα, ο άνθρωπος έχει συνηθίσει για μήνες ή χρόνια την εμφάνιση με το filler· όταν το filler φύγει, η περιοχή φαίνεται πιο άδεια σε σχέση με αυτό που είχε συνηθίσει. Επιπλέον, όσο διάστημα υπήρχε το filler, το πρόσωπο συνέχισε να γερνά και η εμφάνιση που προκύπτει μπορεί να διαφέρει από τις φωτογραφίες πριν από το filler.
Το πρήξιμο τις πρώτες ημέρες μετά τη διάλυση, και στη συνέχεια η υποχώρησή του, κάνουν επίσης την εμφάνιση να μεταβάλλεται. Ορισμένοι γιατροί περιγράφουν μια βραχυχρόνια μείωση όγκου μετά τη διάλυση· τα δεδομένα για το πόσο συχνά συμβαίνει και πόσο διαρκεί είναι περιορισμένα. Για να αξιολογηθεί η τελική εικόνα της περιοχής συνήθως περιμένει κανείς κάποιο διάστημα, και αν εξετάζεται νέο filler, η χρονική στιγμή σχεδιάζεται μαζί με τον γιατρό.
Ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι;
Και η υαλουρονιδάση είναι φάρμακο και έχει παρενέργειες. Οι συχνότερες είναι προσωρινό πρήξιμο, ερυθρότητα, ευαισθησία και κνησμός στο σημείο της ένεσης. Έχουν αναφερθεί αντιδράσεις αλλεργικού τύπου στο ένζυμο· οι περισσότερες είναι τοπικές και ήπιες. Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, όπως εκτεταμένη κνίδωση ή πρήξιμο στα χείλη ή τη γλώσσα, είναι σπάνιες. Επειδή ο κίνδυνος μπορεί να είναι μεγαλύτερος σε όσους έχουν αλλεργία σε τσίμπημα μέλισσας ή σφήκας, οπωσδήποτε να το πείτε στον γιατρό σας. Ορισμένοι γιατροί μπορεί να κάνουν ένα μικρό δερματικό τεστ πριν από τη θεραπεία· το τεστ αυτό όμως δεν μπορεί πάντα να προβλέψει αλλεργικές αντιδράσεις που ξεκινούν αργότερα.
Σε μια επείγουσα κατάσταση όπως η αγγειακή απόφραξη, ο χρόνος είναι πολύ σημαντικός και το όφελος που μπορεί να προσφέρει το ένζυμο συνήθως υπερτερεί του κινδύνου πιθανών παρενεργειών. Την απόφαση αυτή την παίρνει ο γιατρός που αξιολογεί την επείγουσα κατάσταση. Για τα επείγοντα σημάδια που σχετίζονται με filler, δείτε το άρθρο μας «Πότε είναι επείγον μετά από filler».
Αν μετά τη διάλυση εμφανίσετε τα παρακάτω, καλέστε αμέσως το 112 (ή τον τοπικό αριθμό έκτακτης ανάγκης) χωρίς να περιμένετε
- Δύσπνοια, συριγμό ή δυσκολία στην κατάποση
- Πρήξιμο στα χείλη, τη γλώσσα, τον λαιμό ή το πρόσωπο που αυξάνεται γρήγορα
- Εκτεταμένη κνίδωση και κνησμό στο σώμα
- Ζάλη, αίσθημα λιποθυμίας ή αίσθημα παλμών
Για τις άλλες μορφές αλλεργίας και το τι πρέπει να κάνετε, μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο μας «Αλλεργική αντίδραση σε αισθητικές θεραπείες».
Ποια fillers μπορούν να διαλυθούν;
Η υαλουρονιδάση διαλύει μόνο τα fillers υαλουρονικού οξέος. Τα μόνιμα fillers ή όσα είναι φτιαγμένα από άλλες ουσίες εκτός του υαλουρονικού οξέος δεν διαλύονται με αυτό το ένζυμο. Γι' αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζετε τον τύπο του filler που έχετε κάνει στο παρελθόν. Για τους τύπους filler και τα πιθανά προβλήματα, δείτε τα άρθρα μας «Filler υαλουρονικού οξέος» και «Επιπλοκές από fillers».
Γιατί πρέπει να την κάνει μόνο γιατρός;
- Πρώτα πρέπει να διαπιστωθεί με εξέταση αν το πρόβλημα οφείλεται πράγματι στο filler και ποιος είναι ο τύπος του filler.
- Η ποσότητα του ενζύμου και τα σημεία εφαρμογής σχεδιάζονται από τον γιατρό ανάλογα με το είδος του προβλήματος και την περιοχή.
- Αν εμφανιστεί αλλεργική αντίδραση, χρειάζεται περιβάλλον υγειονομικής μονάδας όπου μπορεί να γίνει άμεση παρέμβαση.
- Τα προϊόντα διάλυσης που πωλούνται στο διαδίκτυο ή οι εφαρμογές στο σπίτι μπορεί να περιέχουν προϊόντα αγνώστου προέλευσης και ενέχουν σοβαρό κίνδυνο· μην τα χρησιμοποιείτε.
Συμπέρασμα
Δεν υπάρχουν δεδομένα ότι, όταν διαλύεται το filler, ο ίδιος ο ιστός του προσώπου χάνεται ανεπανόρθωτα. Το ένζυμο στοχεύει το υαλουρονικό οξύ και μπορεί να επηρεάσει προσωρινά το φυσικό υαλουρονικό οξύ της περιοχής· ο οργανισμός όμως ανανεώνει συνεχώς αυτή την ουσία. Οι πραγματικοί κίνδυνοι είναι κυρίως προσωρινές παρενέργειες και σπάνια αλλεργία. Η απόφαση για διάλυση πρέπει να παίρνεται μαζί με τον γιατρό σας μετά από εξέταση.
Ερωτήσεις για τον γιατρό σας
- Τι τύπος filler μού έχει γίνει· μπορεί να διαλυθεί με υαλουρονιδάση;
- Γιατί χρειάζεται η διάλυση στη δική μου περίπτωση, υπάρχει εναλλακτική;
- Έχω αλλεργία στο τσίμπημα μέλισσας· ενέχει κίνδυνο αυτή η θεραπεία για μένα;
- Θα γίνει δερματικό τεστ πριν από τη θεραπεία;
- Ποια συμπτώματα είναι φυσιολογικά μετά τη διάλυση και ποια είναι προειδοποιητικά σημάδια;
- Πόσο πρέπει να περιμένω για να δω την τελική εικόνα της περιοχής;
- Αν σκεφτώ νέο filler, πότε μπορούμε να το συζητήσουμε;
Συχνές ερωτήσεις
Θα φαίνεται το πρόσωπό μου χειρότερο από πριν όταν διαλυθεί το filler;
Δεν υπάρχουν ισχυρά δεδομένα γι' αυτό. Η εμφάνιση μετά τη διάλυση συχνά συγκρίνεται με την εικόνα με το filler και γι' αυτό μπορεί να φαίνεται πιο άδεια· επιπλέον, όσο υπήρχε το filler, η ηλικία προχώρησε. Μπορεί να υπάρξουν βραχυχρόνιες αλλαγές· για να αξιολογηθεί η τελική εμφάνιση, πρέπει να περιμένετε το διάστημα που προτείνει ο γιατρός σας.
Διαλύει η υαλουρονιδάση τους μύες ή το λίπος;
Όχι. Το ένζυμο στοχεύει κυρίως το υαλουρονικό οξύ. Δεν διαλύει δομές όπως οι μύες, το λίπος, τα οστά ή οι ίνες κολλαγόνου.
Επανέρχεται το υαλουρονικό οξύ του δέρματός μου μετά τη διάλυση;
Ο οργανισμός διασπά και ξαναπαράγει συνεχώς υαλουρονικό οξύ· γι' αυτό αναμένεται η επίδραση του ενζύμου στο φυσικό υαλουρονικό οξύ να είναι προσωρινή. Οι μελέτες που μετρούν με ακρίβεια πόσο διαρκεί αυτό στο υγιές δέρμα του προσώπου είναι όμως περιορισμένες.
Είναι συχνή η αλλεργία στην υαλουρονιδάση;
Μπορεί να εμφανιστούν τοπικές αντιδράσεις, όπως κνησμός, ερυθρότητα ή πρήξιμο στο σημείο της ένεσης. Οι εκτεταμένες και σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι σπάνιες. Αν έχετε αλλεργία σε μέλισσα ή σφήκα ή αν έχετε αντιδράσει στο παρελθόν σε αυτό το ένζυμο, οπωσδήποτε να το πείτε στον γιατρό σας.
Μπορεί να διαλυθεί κάθε filler;
Όχι. Η υαλουρονιδάση δρα μόνο στα fillers υαλουρονικού οξέος. Τα μόνιμα fillers ή όσα είναι φτιαγμένα από άλλες ουσίες δεν διαλύονται με αυτό το ένζυμο και η αντιμετώπιση των προβλημάτων τους είναι διαφορετική και μερικές φορές δυσκολότερη.
Μπορώ να διαλύσω μόνος/μόνη μου το filler με ένα προϊόν από το διαδίκτυο;
Όχι. Η σύνθεση και η ασφάλεια τέτοιων προϊόντων είναι άγνωστες· σε περίπτωση λάθους εφαρμογής ή αλλεργίας δεν θα υπάρχει κανείς να παρέμβει. Η απόφαση και η εφαρμογή της διάλυσης πρέπει να γίνονται από γιατρό, μετά από εξέταση και σε υγειονομική μονάδα.
Πηγές
- Hyaluronidase: An overview of its properties, applications, and side effects (Jung H). Arch Plast Surg 2020;47(4):297–300 — Archives of Plastic Surgery, 2020
- Guideline for the Safe Use of Hyaluronidase in Aesthetic Medicine, Including Modified High-dose Protocol (Murray G, Convery C, Walker L, Davies E). J Clin Aesthet Dermatol 2021;14(8):E69–E75 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2021
- Hyaluronan catabolism: a new metabolic pathway (Stern R). Eur J Cell Biol 2004;83(7):317–325 — European Journal of Cell Biology, 2004
- Injected Hyaluronidase Reduces the Volume of Exogenous Hyaluronate Fillers in Mice and Results in Clinical Improvement in a Patient with Pretibial Myxedema (Menzinger S, Kaya A, Saurat JH, Kaya G). Dermatopathology (Basel) 2016;3(3):61–67 — Dermatopathology, 2016
- Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers) — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής
Το τουρκικό πρωτότυπο αυτού του άρθρου ελέγχθηκε από την Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής του Doktorclub. Η σελίδα αυτή είναι μετάφραση που συγκρίθηκε με το πρωτότυπο και δεν έχει ακόμη ελεγχθεί από ελληνόφωνο γιατρό.
