Τι είναι η κυτταρίτιδα;
Η κυτταρίτιδα είναι η εμφάνιση με βαθουλώματα και κυματισμούς που δημιουργείται όταν ο λιπώδης ιστός ακριβώς κάτω από το δέρμα προβάλλει προς το δέρμα ανάμεσα στις λεπτές ταινίες συνδετικού ιστού που συνδέουν το δέρμα με τους υποκείμενους ιστούς. Εμφανίζεται συχνότερα στους γλουτούς, στους μηρούς, στην κοιλιά και στην πίσω πλευρά των βραχιόνων.
Από ιατρική άποψη η κυτταρίτιδα δεν είναι νόσος και δεν βλάπτει την υγεία. Στη μεγάλη πλειονότητα των γυναικών μετά την εφηβεία υπάρχει κυτταρίτιδα σε κάποιο βαθμό. Γι’ αυτό πολλοί ειδικοί δεν βλέπουν την κυτταρίτιδα ως πρόβλημα, αλλά ως ένα φυσιολογικό χαρακτηριστικό του σώματος· η επιθυμία για θεραπεία είναι καθαρά προσωπική επιλογή.
Γιατί εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες;
Στις γυναίκες οι ταινίες συνδετικού ιστού κάτω από το δέρμα έχουν κυρίως κάθετη διάταξη· η δομή αυτή διευκολύνει την προβολή του λιπώδους ιστού προς το δέρμα. Στους άνδρες οι ταινίες σχηματίζουν ένα πιο λοξό δίκτυο και γι’ αυτό η κυτταρίτιδα είναι πολύ σπανιότερη. Θεωρείται ότι ρόλο παίζουν επίσης οι ορμόνες, ιδίως τα οιστρογόνα.
Άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν το πόσο ορατή είναι η κυτταρίτιδα είναι οι εξής:
- Γενετική προδιάθεση και οικογενειακό ιστορικό
- Λέπτυνση του δέρματος και μείωση της ελαστικότητάς του με την ηλικία
- Αύξηση βάρους ή διακυμάνσεις του βάρους
- Καθιστική ζωή και μείωση της μυϊκής μάζας
- Εγκυμοσύνη και ορμονικές αλλαγές
Η κυτταρίτιδα εμφανίζεται και σε αδύνατα άτομα και σε όσους αθλούνται τακτικά. Το ότι έχετε κυτταρίτιδα δεν σημαίνει ότι ζείτε ανθυγιεινά.
Τι μπορεί να βοηθήσει;
Δεν είναι γνωστή μέθοδος που να εξαλείφει εντελώς την κυτταρίτιδα. Ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορεί να επηρεάσουν κάπως την εμφάνιση:
- Διατήρηση σταθερού βάρους: Το περιττό βάρος μπορεί να κάνει την κυτταρίτιδα πιο εμφανή. Η απώλεια βάρους όμως δεν μειώνει την κυτταρίτιδα σε όλους· σε ορισμένα άτομα η εμφάνιση μπορεί να μην αλλάξει λόγω χαλαρότητας του δέρματος.
- Τακτική άσκηση και ενδυνάμωση των μυών: Η ενδυνάμωση των μυών των ποδιών και των γλουτών μπορεί να βοηθήσει την περιοχή να φαίνεται πιο σφιχτή.
- Προστασία από τον ήλιο και αποφυγή του καπνίσματος: Βοηθούν στη διατήρηση της δομής του δέρματος.
- Λοσιόν αυτομαυρίσματος: Δεν μειώνουν την κυτταρίτιδα· χάρη στη διαφορά χρώματος όμως τα βαθουλώματα μπορεί να τραβούν λιγότερο την προσοχή.
Τι μπορούν να κάνουν οι κρέμες και το μασάζ;
Για την κυτταρίτιδα πωλούνται πολλές κρέμες, τζελ και συσκευές μασάζ. Για ένα σημαντικό μέρος τους η δράση δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά ή τα δεδομένα είναι αδύναμα.
- Κρέμες με καφεΐνη: Σφίγγοντας προσωρινά το δέρμα και αλλάζοντας την ισορροπία υγρασίας του, μπορεί να βελτιώσουν την εμφάνιση για λίγο. Δεν υπάρχουν δεδομένα για μακροχρόνια δράση· η δράση χάνεται όταν σταματά η χρήση.
- Κρέμες με ρετινόλη: Υπάρχουν περιορισμένες μελέτες που δείχνουν ότι, με μακροχρόνια τακτική χρήση, μπορεί να παχύνουν λίγο το δέρμα και να επηρεάσουν ελαφρά την εμφάνιση. Τα δεδομένα είναι περιορισμένα· μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό.
- Μασάζ και συσκευές μασάζ: Το μασάζ, μειώνοντας προσωρινά το πρήξιμο στην περιοχή, μπορεί να βελτιώσει την εμφάνιση για λίγο· η δράση του δεν κρατά πολύ.
- Προϊόντα που διαφημίζονται ότι 'καίνε λίπος', 'λιώνουν την κυτταρίτιδα' ή 'αποβάλλουν τοξίνες': Δεν υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα που να στηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς.
Είναι διαδεδομένη η πεποίθηση ότι η κυτταρίτιδα σχηματίζεται λόγω 'συσσώρευσης τοξινών'· δεν υπάρχουν όμως επιστημονικά δεδομένα που να στηρίζουν αυτή την άποψη. Τα προϊόντα και οι κούρες 'αποτοξίνωσης' δεν συνιστώνται για την κυτταρίτιδα.
Η κυτταρίτιδα δεν είναι νόσος, αλλά ένα συχνό χαρακτηριστικό του ιστού που εμφανίζεται στη μεγάλη πλειονότητα των γυναικών. Να είστε επιφυλακτικοί απέναντι σε προϊόντα και θεραπείες που υπόσχονται ότι 'την εξαφανίζουν εντελώς'· σκεφτείτε καλά τον χρόνο και τον κόπο που θα αφιερώσετε σε μεθόδους με περιορισμένα δεδομένα.
Dr. Hamza GemiciΙατρικός διευθυντής του Doktorclub · Γιατρός αισθητικής ιατρικής
Ιατρικές μέθοδοι: τι υπάρχει και τι λένε τα δεδομένα;
Υπάρχουν διάφορες ιατρικές θεραπείες για την εμφάνιση της κυτταρίτιδας. Καμία δεν εξαλείφει εντελώς την κυτταρίτιδα· τα αποτελέσματα είναι συνήθως ήπια, διαφέρουν από άτομο σε άτομο και μπορεί να μειωθούν με τον καιρό. Για την καταλληλότητα αυτών των θεραπειών πρέπει να αποφασίσετε μαζί με τον γιατρό μετά από εξέταση.
| Μέθοδος | Στόχος | Τι δείχνουν τα δεδομένα |
|---|---|---|
| Διατομή των ταινιών συνδετικού ιστού (subcision και παρόμοιες πράξεις) | Διόρθωση έντονων μεμονωμένων βαθουλωμάτων | Σε ορισμένες μελέτες αναφέρθηκε όφελος για συγκεκριμένους τύπους βαθουλωμάτων· υπάρχει κίνδυνος για μελανιές, πρήξιμο και ανωμαλίες |
| Ραδιοσυχνότητες, ακουστικά κύματα και παρόμοιες μέθοδοι με ενέργεια | Θέρμανση ή διέγερση του δέρματος, σύσφιξη της περιοχής | Περιορισμένα δεδομένα· η δράση είναι συνήθως ήπια και προσωρινή, συχνά χρειάζονται επαναληπτικές συνεδρίες |
| Θεραπείες με laser | Στόχευση του συνδετικού ιστού και του δέρματος | Περιορισμένα δεδομένα, που διαφέρουν ανάλογα με τη συσκευή |
| Μεσοθεραπεία και 'λιποδιαλυτικές' ενέσεις | Μείωση της εμφάνισης της κυτταρίτιδας | Ανεπαρκή δεδομένα για την κυτταρίτιδα· έχουν αναφερθεί λοιμώξεις και ανωμαλίες |
| Συσκευές μασάζ με αναρρόφηση (κενό) | Μασάζ του ιστού με αναρρόφηση | Η δράση είναι σύντομη· χρειάζεται τακτική επανάληψη |
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη μεσοθεραπεία, δείτε το άρθρο «Μεσοθεραπεία», και για τις μεθόδους με ενέργεια το άρθρο «Ραδιοσυχνότητες για σύσφιξη δέρματος και microneedling RF». Οι μέθοδοι τοπικής μείωσης λίπους δεν έχουν σχεδιαστεί για να διορθώνουν την κυτταρίτιδα.
Όποια θεραπεία κι αν εξεταστεί, έχει σημασία ποιος θα την κάνει και υπό ποιες συνθήκες. Για το θέμα αυτό, χρήσιμο οδηγό μπορεί να αποτελέσει το άρθρο «Ποιος επιτρέπεται να κάνει θεραπείες αισθητικής ιατρικής». Να είστε επιφυλακτικοί απέναντι σε θεραπείες που υπόσχονται βέβαιο αποτέλεσμα, που λένε ότι εξαφανίζουν την κυτταρίτιδα σε μία συνεδρία ή που προτείνουν ενέσεις άγνωστης σύστασης.
Η κυτταρίτιδα της εμφάνισης δεν είναι το ίδιο με τη λοιμώδη κυτταρίτιδα
Στα ελληνικά η ίδια λέξη, κυτταρίτιδα, χρησιμοποιείται και για μια εντελώς διαφορετική κατάσταση: τη λοιμώδη κυτταρίτιδα (στα αγγλικά 'cellulitis'). Η λοιμώδης κυτταρίτιδα είναι βακτηριακή λοίμωξη του δέρματος και του υποδόριου ιστού. Συνήθως εκδηλώνεται σε μία περιοχή, συχνά στο πόδι, με ερυθρότητα που μπορεί να επεκτείνεται γρήγορα, θερμότητα, πρήξιμο και πόνο· μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό και κακουχία.
Η λοιμώδης κυτταρίτιδα είναι λοίμωξη που χρειάζεται θεραπεία και δεν περνά με μασάζ, κρέμα ή ζεστά επιθέματα στο σπίτι. Μια μικρή γρατζουνιά στο δέρμα, ένα τσίμπημα εντόμου, μια μυκητίαση ή μια πρόσφατη θεραπεία μπορεί να είναι η πύλη εισόδου της λοίμωξης.
Απευθυνθείτε χωρίς καθυστέρηση σε γιατρό αν παρατηρήσετε
- Ερυθρότητα, θερμότητα, πρήξιμο και πόνο που επεκτείνονται γρήγορα στο δέρμα
- Πυρετό, ρίγη ή κακουχία μαζί με την ερυθρότητα
- Αυξανόμενο πόνο, ερυθρότητα ή πυώδες έκκριμα σε περιοχή όπου έγινε αισθητική θεραπεία ή ένεση
- Πρήξιμο και πόνο που εμφανίζονται ξαφνικά στο ένα πόδι (χρειάζεται επείγουσα εκτίμηση και για θρόμβωση φλέβας)
- Γενική κατάσταση που επιδεινώνεται γρήγορα, μαζί με μωβ χρώμα, φουσκάλες ή έντονο πόνο στο δέρμα
Πότε πρέπει να συμβουλευτείτε γιατρό;
Η εμφάνιση της κυτταρίτιδας από μόνη της δεν απαιτεί επίσκεψη σε γιατρό για λόγους υγείας. Αν όμως έχετε επίμονο πρήξιμο στα πόδια, πόνο, σκλήρυνση του δέρματος, τάση να κάνετε εύκολα μελανιές ή συμμετρική και επώδυνη συσσώρευση λίπους σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος, συνιστάται να απευθυνθείτε σε γιατρό. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι σημάδι άλλων καταστάσεων, για παράδειγμα προβλημάτων κυκλοφορίας ή μιας διαταραχής της κατανομής του λίπους που λέγεται λιποίδημα, και πρέπει να εκτιμηθούν με εξέταση.
Αν σκέφτεστε μια ιατρική θεραπεία, είναι σημαντικό να συζητήσετε ανοιχτά τις προσδοκίες σας και να ρωτήσετε τι δείχνουν τα δεδομένα για τη μέθοδο.
Ερωτήσεις για τον γιατρό σας
- Αυτό που έχω είναι κυτταρίτιδα ή κάποια άλλη κατάσταση;
- Χρειάζεται ξεχωριστή εκτίμηση για το πρήξιμο ή τον πόνο στα πόδια μου;
- Πόσο ισχυρά είναι τα δεδομένα για την κυτταρίτιδα για τη μέθοδο που προτείνετε;
- Πόσο μεγάλη είναι η ρεαλιστική αλλαγή που περιμένετε στη δική μου περίπτωση και πόσο θα διαρκέσει;
- Πόσες συνεδρίες χρειάζονται και χρειάζεται επανάληψη για να διατηρηθεί η δράση;
- Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες και οι κίνδυνοι αυτής της θεραπείας;
- Ποιος θα κάνει τη θεραπεία και σε ποιον μπορώ να απευθυνθώ αν προκύψει πρόβλημα;
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η κυτταρίτιδα νόσος;
Όχι. Η κυτταρίτιδα είναι μια διαφορά στην εμφάνιση που παρατηρείται στη μεγάλη πλειονότητα των γυναικών μετά την εφηβεία και δεν βλάπτει την υγεία. Η επιθυμία για θεραπεία είναι προσωπική επιλογή.
Αν χάσω βάρος, θα φύγει η κυτταρίτιδα;
Το περιττό βάρος μπορεί να κάνει την κυτταρίτιδα πιο εμφανή και η απώλεια βάρους μπορεί σε ορισμένα άτομα να μειώσει την εμφάνιση. Η κυτταρίτιδα όμως εμφανίζεται και σε αδύνατα άτομα και η απώλεια βάρους δεν έχει την ίδια επίδραση σε όλους.
Βοηθούν οι κρέμες για την κυτταρίτιδα;
Οι κρέμες με καφεΐνη μπορεί να δώσουν προσωρινή βελτίωση· για τη δράση των κρεμών με ρετινόλη τα δεδομένα είναι περιορισμένα. Δεν είναι γνωστή κρέμα που να εξαλείφει εντελώς την κυτταρίτιδα.
Μπορεί η κυτταρίτιδα να εξαφανιστεί για πάντα;
Δεν είναι γνωστή μέθοδος που να εξαλείφει την κυτταρίτιδα εντελώς και για πάντα. Η δράση των ιατρικών θεραπειών είναι συνήθως ήπια και μπορεί να μειωθεί με τον καιρό.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην κυτταρίτιδα της εμφάνισης και στη λοιμώδη κυτταρίτιδα;
Η κυτταρίτιδα της εμφάνισης είναι μια αβλαβής εμφάνιση του δέρματος με βαθουλώματα. Η λοιμώδης κυτταρίτιδα (στα αγγλικά 'cellulitis') είναι βακτηριακή λοίμωξη του δέρματος και του υποδόριου ιστού· εκδηλώνεται με ερυθρότητα, θερμότητα, πρήξιμο και πόνο και πρέπει να αντιμετωπιστεί από γιατρό.
Μειώνουν την κυτταρίτιδα το νερό ή η αποτοξίνωση;
Η επαρκής λήψη υγρών είναι σημαντική για τη γενική υγεία· δεν υπάρχουν όμως αξιόπιστα δεδομένα ότι το νερό ή τα προϊόντα 'αποτοξίνωσης' μειώνουν την κυτταρίτιδα.
Πηγές
- Cellulitis — NHS (Ηνωμένο Βασίλειο)
- Cellulite: a review of its physiology and treatment (Avram MM) — Journal of Cosmetic and Laser Therapy, 2004
- Cellulite: a review (Rossi AB, Vergnanini AL) — Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 2000
Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής
Το τουρκικό πρωτότυπο αυτού του άρθρου ελέγχθηκε από την Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής του Doktorclub. Η σελίδα αυτή είναι μετάφραση που συγκρίθηκε με το πρωτότυπο και δεν έχει ακόμη ελεγχθεί από ελληνόφωνο γιατρό.