Ροδόχρους νόσος: συμπτώματα, παράγοντες πυροδότησης και θεραπευτικές επιλογές

Τι είναι η ροδόχρους νόσος;

Η ροδόχρους νόσος είναι μια μακροχρόνια φλεγμονώδης δερματική πάθηση που προσβάλλει κυρίως το κεντρικό τμήμα του προσώπου (μάγουλα, μύτη, μέτωπο, πηγούνι). Συνήθως ξεκινά μετά την ηλικία των 30 ετών και διαγιγνώσκεται συχνότερα σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα· μπορεί όμως να εμφανιστεί σε κάθε απόχρωση δέρματος. Σε σκούρο δέρμα η ερυθρότητα γίνεται πιο δύσκολα αντιληπτή και γι' αυτό η διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει.

Η αιτία της δεν είναι πλήρως γνωστή. Θεωρείται ότι ρόλο παίζουν η γενετική προδιάθεση, το ανοσοποιητικό σύστημα και αλλαγές στα αγγεία του δέρματος, καθώς και ορισμένοι μικροοργανισμοί του δέρματος. Η ροδόχρους νόσος δεν είναι μεταδοτική και δεν οφείλεται σε κακή υγιεινή.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Παλαιότερα η ροδόχρους νόσος χωριζόταν σε συγκεκριμένους υποτύπους· σήμερα συνιστάται να αξιολογείται με βάση τα συμπτώματα που έχει το κάθε άτομο. Σε ένα άτομο μπορεί να συνυπάρχουν περισσότερα από ένα συμπτώματα.

• Εξάψεις (flushing): Σύντομο κοκκίνισμα του προσώπου μαζί με αίσθημα ζέστης
• Επίμονη ερυθρότητα: Συνεχής κοκκινίλα στο κεντρικό τμήμα του προσώπου
• Εμφανή μικρά αγγεία (τηλεαγγειεκτασίες): Λεπτά κόκκινα αγγεία στη μύτη και στα μάγουλα
• Εξανθήματα σαν σπυράκια και μικρά φλεγμονώδη επάρματα: Η διαφορά από την ακμή είναι ότι συνήθως δεν υπάρχουν μαύρα στίγματα (φαγέσωρες)
• Ευαισθησία, κάψιμο, τσούξιμο και ξηρότητα του δέρματος
• Πάχυνση του δέρματος: Σε ορισμένα άτομα, συχνότερα σε άνδρες, το δέρμα μπορεί να παχύνει, ιδίως στη μύτη, και να αλλάξει το σχήμα της
• Συμπτώματα στα μάτια: Ξηρότητα, αίσθηση άμμου, κάψιμο, ερυθρότητα στα μάτια και πρήξιμο στα βλέφαρα

Παράγοντες που πυροδοτούν τις εξάρσεις

Οι παράγοντες πυροδότησης διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Μπορεί να βοηθήσει να κρατάτε ημερολόγιο, ώστε να εντοπίσετε ποιες καταστάσεις προκαλούν έξαρση σε εσάς. Συχνά αναφερόμενοι παράγοντες πυροδότησης είναι οι εξής:

• Το ηλιακό φως
• Ο ζεστός καιρός, το ζεστό ντους ή η σάουνα· ο πολύ κρύος καιρός και ο αέρας
• Το αλκοόλ, ιδίως το κόκκινο κρασί
• Τα πικάντικα φαγητά και τα πολύ ζεστά ροφήματα
• Το συναισθηματικό άγχος
• Η έντονη άσκηση
• Προϊόντα περιποίησης δέρματος που περιέχουν αλκοόλ, άρωμα ή λειαντικές ουσίες
• Κρέμες κορτικοστεροειδών στο πρόσωπο (η μακροχρόνια χρήση μπορεί να επιδεινώσει μια εικόνα που μοιάζει με ροδόχρου νόσο)

Πότε πρέπει να δείτε γιατρό;

Αν έχετε επίμονη ερυθρότητα στο πρόσωπο, συχνές εξάψεις ή εξανθήματα που επανέρχονται, συνιστάται να απευθυνθείτε σε δερματολόγο. Η ροδόχρους νόσος μπορεί να συγχέεται με την ακμή, τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, μια αλλεργική αντίδραση ή ορισμένα συστηματικά νοσήματα. Η σωστή διάγνωση είναι σημαντική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Η ροδόχρους νόσος μπορεί να προσβάλει και τα μάτια (οφθαλμική ροδόχρους νόσος). Αν η προσβολή των ματιών δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην πρόσθια επιφάνεια του ματιού και προβλήματα όρασης. Αν έχετε συμπτώματα στα μάτια, πρέπει να σας εξετάσει και οφθαλμίατρος.

Θεραπείες που μπορεί να προτείνει ο γιατρός

Η θεραπεία σχεδιάζεται ανάλογα με τα συμπτώματα που κυριαρχούν σε εσάς, και συχνά χρησιμοποιούνται μαζί περισσότερες από μία μέθοδοι. Επειδή η ροδόχρους νόσος είναι χρόνια πάθηση, η θεραπεία είναι συνήθως μακροχρόνια· ο στόχος είναι να μειωθούν τα συμπτώματα και να προληφθούν οι εξάρσεις.

• Κρέμες και τζελ: Για τα εξανθήματα και τη φλεγμονή, ο γιατρός μπορεί να προτείνει προϊόντα με δραστικές ουσίες όπως το αζελαϊκό οξύ, η μετρονιδαζόλη ή η ιβερμεκτίνη· για την επίμονη ερυθρότητα, ορισμένες κρέμες που στενεύουν προσωρινά τα αγγεία.
• Φάρμακα από το στόμα: Σε πιο εκτεταμένα εξανθήματα ή σε εξανθήματα που δεν ανταποκρίνονται στις κρέμες, ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα όπως αντιβιοτικά της ομάδας των τετρακυκλινών για συγκεκριμένο διάστημα και συνήθως σε χαμηλές δόσεις, σε επίπεδο που μειώνει τη φλεγμονή. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστούν και άλλα φάρμακα.
• Προσβολή των ματιών: Ο καθαρισμός των βλεφάρων, οι χλιαρές κομπρέσες και, όταν χρειάζεται, οφθαλμικές σταγόνες ή φάρμακα από το στόμα σχεδιάζονται μαζί με οφθαλμίατρο.
• Πάχυνση του δέρματος: Σε έντονη πάχυνση στη μύτη μπορεί να εξεταστούν ορισμένα laser ή χειρουργικές μέθοδοι.

Κάθε ένα από αυτά τα φάρμακα έχει παρενέργειες και καταστάσεις στις οποίες δεν πρέπει να χρησιμοποιείται. Αν είστε έγκυος, σχεδιάζετε εγκυμοσύνη ή θηλάζετε, πείτε το οπωσδήποτε στον γιατρό σας. Μη χρησιμοποιείτε συνταγογραφούμενα φάρμακα περισσότερο από το διάστημα που σας συστήθηκε και μην τα ξεκινάτε μόνοι σας.

Laser και IPL για την ερυθρότητα και τα αγγεία

Η επίμονη ερυθρότητα και τα εμφανή αγγεία συνήθως ανταποκρίνονται περιορισμένα στις κρέμες. Σε αυτά τα συμπτώματα, τα laser που στοχεύουν τα αγγεία και οι θεραπείες με φως, όπως το IPL (έντονο παλμικό φως), μπορούν να μειώσουν αισθητά την ερυθρότητα και τα εμφανή αγγεία. Συνήθως χρειάζονται περισσότερες από μία συνεδρίες, και για τη διατήρηση του αποτελέσματος μπορεί κατά διαστήματα να χρειαστεί επαναληπτική συνεδρία.

Μετά από αυτές τις θεραπείες είναι συχνά η παροδική ερυθρότητα και το πρήξιμο· σπάνια μπορεί να εμφανιστούν μελανιές, κρούστες ή αλλαγή χρώματος. Σε σκούρο δέρμα ο κίνδυνος κηλίδων είναι μεγαλύτερος. Η θεραπεία πρέπει να γίνεται από έμπειρο γιατρό που αξιολογεί τον τύπο του δέρματός σας.

Προσοχή στις κοσμητικές θεραπείες

Το δέρμα των ατόμων με ροδόχρου νόσο είναι πιο ευαίσθητο. Το χημικό peeling, το microneedling, ορισμένα laser υψηλής ενέργειας και οι λειαντικές περιποιήσεις μπορούν να προκαλέσουν έξαρση, ιδίως όταν η νόσος είναι ενεργή. Πριν από οποιαδήποτε αισθητική θεραπεία, ενημερώστε τον γιατρό ότι έχετε ροδόχρου νόσο· αν η θεραπεία χρειάζεται, προτιμάται μια περίοδος κατά την οποία η νόσος είναι υπό έλεγχο.

Γι' αυτό, στη ροδόχρου νόσο η καταλληλότητα και ο χρονισμός θεραπειών όπως το filler, η αλλαντική τοξίνη (στην καθομιλουμένη 'botox') και το peeling πρέπει να αξιολογούνται εξατομικευμένα. Για γενικές πληροφορίες σχετικά με το peeling, δείτε το άρθρο μας «Χημικό peeling».

Καθημερινή περιποίηση του δέρματος

• Χρησιμοποιείτε κάθε μέρα αντηλιακό ευρέος φάσματος· για ευαίσθητο δέρμα, τα προϊόντα με ορυκτά φίλτρα (που περιέχουν οξείδιο του ψευδαργύρου ή διοξείδιο του τιτανίου) συνήθως γίνονται καλύτερα ανεκτά.
• Πλένετε το πρόσωπό σας με χλιαρό νερό και ένα ήπιο καθαριστικό χωρίς άρωμα· μην τρίβετε.
• Χρησιμοποιείτε τακτικά ενυδατική κρέμα χωρίς άρωμα.
• Αποφεύγετε τα προϊόντα που περιέχουν αλκοόλ, μενθόλη, άρωμα και λειαντικούς κόκκους.
• Δοκιμάζετε ένα νέο προϊόν πρώτα σε μια μικρή περιοχή.

Ρεαλιστικές προσδοκίες

Η ροδόχρους νόσος είναι χρόνια πάθηση και η πλήρης εξάλειψή της συνήθως δεν είναι δυνατή. Με τη θεραπεία και την αποφυγή των παραγόντων πυροδότησης όμως, τα συμπτώματα συχνά μειώνονται αισθητά. Η δράση των κρεμών συνήθως φαίνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες έως λίγους μήνες. Όταν διακοπεί η θεραπεία, τα συμπτώματα μπορεί να επανεμφανιστούν· γι' αυτό ο γιατρός σας μπορεί να σας προτείνει ένα πλάνο συντήρησης.