چرا بیشتر اقدامات به تعویق می‌افتند؟
انجام آزمایش روی زنان باردار برای بررسی ایمنی داروها و اقدامات پزشکی در بارداری از نظر اخلاقی پذیرفتنی نیست. به همین دلیل برای بیشتر محصولات و دستگاه‌هایی که با هدف زیبایی به کار می‌روند، دادهٔ ایمنی در دوران بارداری و شیردهی یا وجود ندارد یا بسیار محدود است.
اقدامات زیبایی معمولاً ضروری نیستند و چند ماه به تعویق افتادنشان از نظر سلامت زیانی ایجاد نمی‌کند. صبر کردن به جای پذیرفتن خطری ناشناخته، محتاطانه‌ترین گزینه هم برای مادر و هم برای نوزاد است. به همین دلیل بسیاری از پزشکان و کلینیک‌ها ترجیح می‌دهند در دوران بارداری و شیردهی اقدام زیبایی انجام ندهند.
پوست هم در دوران بارداری تغییر می‌کند: به دلیل هورمون‌ها ممکن است لک شدن، آشکار شدن رگ‌ها، تورم و حساسیت افزایش یابد. در اقداماتی که در این دوره انجام می‌شوند، خطر عوارض جانبی و پیش‌بینی‌پذیری نتیجه هم ممکن است متفاوت باشد.
کدام اقدامات معمولاً به تعویق می‌افتند؟
| اقدام | رویکرد کلی | چرا |
|---|---|---|
| توکسین بوتولینوم | به پس از بارداری و شیردهی موکول می‌شود | در این دوره دادهٔ کافی دربارهٔ ایمنی آن وجود ندارد |
| فیلر هیالورونیک اسید و فیلرهای دیگر | به تعویق می‌افتد | دادهٔ ایمنی وجود ندارد؛ تورم دوران بارداری ارزیابی نتیجه را دشوار می‌کند |
| مزوتراپی، PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) و تزریق‌های جوان‌سازی پوست | به تعویق می‌افتد | دادهٔ مربوط به محتوا و ایمنی ناکافی است |
| لیزر، IPL و لیزر موهای زائد | معمولاً به تعویق می‌افتد | دادهٔ ایمنی محدود است؛ به دلیل هورمون‌ها ممکن است خطر لک و اسکار افزایش یابد |
| لایه‌برداری شیمیایی متوسط و عمیق | به تعویق می‌افتد | دربارهٔ مادهٔ جذب‌شده و مشکلات بهبود، داده ناکافی است |
| روش‌های مبتنی بر انرژی مانند هایفو، رادیوفرکانسی و کرایولیپولیز | به تعویق می‌افتد | دربارهٔ ایمنی آن‌ها در بارداری داده‌ای وجود ندارد |
| لیفت با نخ و اقدامات تهاجمی مشابه | به تعویق می‌افتد | در این دوره از اقدامات تهاجمی غیرضروری پرهیز می‌شود |
برای اطلاعات مفصل دربارهٔ هر یک از این اقدامات به مقاله‌های «توکسین بوتولینوم (در زبان عامه 'بوتاکس')»، «فیلر هیالورونیک اسید» و «لایه‌برداری شیمیایی» مراجعه کنید.
اگر پیش از آگاه شدن از بارداری خود اقدام زیبایی انجام داده‌اید، نگران نشوید. وضعیت را به پزشکی که اقدام را انجام داده و متخصص زنان و زایمانی که بارداری شما را پیگیری می‌کند اطلاع دهید؛ دانستن اینکه کدام اقدام و کی انجام شده و چه محصولی به کار رفته، برای ارزیابی مفید است.
مراقبت‌هایی که معمولاً مناسب دانسته می‌شوند
در دوران بارداری و شیردهی، ساده نگه داشتن مراقبت پوست برای بیشتر افراد کافی است. گام‌های زیر معمولاً مناسب دانسته می‌شوند؛ با این حال در انتخاب محصول می‌توانید با پزشک خود مشورت کنید.
- محافظت از آفتاب: ترجیح دادن ضدآفتاب با طیف گسترده، کلاه و سایه. برخی پزشکان در این دوره محصولات با فیلتر معدنی (حاوی اکسید روی، دی‌اکسید تیتانیوم) را توصیه می‌کنند.
- شست‌وشوی ملایم: پاک‌کننده‌ای بدون عطر که تحریک نکند
- مرطوب کردن: مرطوب‌کننده‌های ساده و بدون عطر برای خشکی و خارش
- امتحان کردن محصولات تازه به تعداد کم و یکی‌یکی: در بارداری پوست ممکن است حساس‌تر باشد.
شواهد دربارهٔ اینکه کرم‌هایی که برای ترک‌های پوستی شایع در بارداری به کار می‌روند از ایجاد ترک پیشگیری می‌کنند، محدود است. مرطوب کردن ممکن است برای خارش و خشکی مفید باشد؛ اما نباید انتظار داشت از ترک‌ها پیشگیری کند.
در دوران بارداری و شیردهی، به تعویق انداختن بیشتر اقدامات زیبایی، چون دادهٔ ایمنی کافی نیست، محتاطانه‌ترین راه است. در این دوره محافظت از آفتاب و مراقبتی ملایم اغلب کافی است؛ اگر احتمال بارداری دارید، حتماً آن را بگویید.
Dr. Hamza Gemiciمدیر پزشکی Doktorclub · پزشک زیبایی
موادی که باید دربارهٔ آن‌ها با پزشک خود صحبت کنید
برخی مواد مراقبتی و درمانی پوست در بارداری معمولاً توصیه نمی‌شوند یا باید با احتیاط به کار روند. ترکیبات محصولاتی را که استفاده می‌کنید به پزشک خود نشان دهید؛ محصولی را خودسرانه شروع نکنید یا درمانی تجویزی را خودسرانه قطع نکنید.
- رتینوئیدها: داروهای خوراکی از مشتقات ویتامین A مانند ایزوترتینوئین ممکن است باعث نقایص مادرزادی جدی شوند و در بارداری به هیچ وجه مصرف نمی‌شوند؛ کسانی که این داروها را مصرف می‌کنند باید از بارداری پیشگیری کنند. رتینوئیدهای موضعی به شکل کرم (از جمله رتینول) نیز در بارداری و هنگام برنامه‌ریزی برای بارداری استفاده نمی‌شوند؛ در دوران شیردهی پیش از استفاده با پزشک خود مشورت کنید.
- سالیسیلیک اسید با غلظت بالا: توصیه می‌شود از محصولاتی با غلظت بالا که روی ناحیهٔ وسیعی زده می‌شوند، مانند لایه‌برداری، پرهیز شود. استفاده از شوینده‌هایی با غلظت کم باید با پزشک شما در میان گذاشته شود.
- هیدروکینون: این ماده که در درمان لک به کار می‌رود، چون ممکن است نسبتاً زیاد از پوست جذب شود، در بارداری و شیردهی معمولاً توصیه نمی‌شود.
- کرم‌های تجویزی و داروهای خوراکی: برخی داروهایی که برای جوش، روزاسه و لک به کار می‌روند در بارداری مناسب نیستند؛ تغییر تنها باید با توصیهٔ پزشک انجام شود.
- فراورده‌های گیاهی و 'طبیعی': 'طبیعی' بودن به معنای ایمن بودن در بارداری نیست؛ روغن‌های اسانسی و مخلوط‌های گیاهی را هم باید با پزشک در میان گذاشت.
برای مشکلاتی مانند جوش یا روزاسه در بارداری، پزشک شما ممکن است گزینه‌هایی را پیشنهاد کند که استفاده از آن‌ها در این دوره مناسب‌تر دانسته می‌شود. اینکه کدام گزینه مناسب است، بسته به فرد و مرحلهٔ بارداری متفاوت است.
ملاسما در بارداری (ماسک بارداری)
ملاسما لک‌های قهوه‌ای است که به‌ویژه روی پیشانی، گونه‌ها و لب بالا ظاهر می‌شود. در بارداری به دلیل تغییرات هورمونی شایع است و در زبان عامه 'ماسک بارداری' هم نامیده می‌شود. نور آفتاب لک‌ها را به‌طور آشکاری بیشتر می‌کند.
ملاسمایی که در بارداری ظاهر می‌شود، در برخی افراد در ماه‌های پس از زایمان خودبه‌خود کم می‌شود؛ در برخی دیگر ادامه پیدا می‌کند. رویکرد اساسی در این دوره محافظت منظم و دقیق از آفتاب است. درمان‌هایی مانند کرم‌های رفع لک، لایه‌برداری و لیزر معمولاً به پس از بارداری و شیردهی موکول می‌شوند. برای جزئیات به مقالهٔ «لک‌های پوست و ملاسما» مراجعه کنید.
در دوران شیردهی
در دوران شیردهی هم دادهٔ ایمنی برای اقدامات زیبایی و برخی محصولات محدود است. اینکه ماده‌ای وارد شیر مادر می‌شود یا نه و آیا بر نوزاد اثر می‌گذارد، اغلب معلوم نیست. به همین دلیل بسیاری از پزشکان توصیه می‌کنند اقداماتی مانند تزریق، لیزر و لایه‌برداری به پس از شیردهی موکول شوند.
اگر در دوران شیردهی روی ناحیهٔ سینه کرم یا محصولی می‌زنید، فراموش نکنید که ممکن است با دهان نوزاد تماس پیدا کند. دربارهٔ محصولات و داروهایی که استفاده می‌کنید با پزشک خود یا پزشک کودکی که نوزاد شما را پیگیری می‌کند مشورت کنید.
اگر احتمال بارداری دارید
پیش از هر اقدام زیبایی، پزشک شما باید دربارهٔ احتمال بارداری، برنامهٔ بارداری یا شیردهی شما بپرسد. حتی اگر پرسیده نشد، خودتان این اطلاعات را در میان بگذارید. اگر برای بارداری برنامه‌ریزی می‌کنید، مفید است از پیش دربارهٔ زمان‌بندی اقدامات و محصولاتی که استفاده می‌کنید با پزشک خود گفت‌وگو کنید.
برای نکاتی که هنگام انتخاب کلینیک و پزشک برای اقدامی ایمن باید رعایت کرد، می‌توانید از مقالهٔ «فهرست ایمنی 10 ماده‌ای برای انتخاب کلینیک و پزشک در پزشکی زیبایی» کمک بگیرید.
در بارداری در صورت بروز این علائم پوستی بی‌درنگ به پزشک خود مراجعه کنید
- خارشی که به‌ویژه از کف دست و کف پا شروع می‌شود، رفته‌رفته بیشتر می‌شود و شب‌ها شدت می‌گیرد
- بثورات گسترده، تاول‌دار یا به‌سرعت در حال گسترش در پوست
- بثوراتی که همراه با تب ظاهر می‌شوند
- درد، قرمزی، تورم یا ترشح چرکی رو به افزایش در ناحیه‌ای که اقدام یا تزریق در آن انجام شده است
- تورم و دردی که ناگهان در یک پا ظاهر می‌شود
ابزار مرتبط با این مقالهفهرست اطلاعات پیش از مشاوره
به پزشک خود بگویید (0)
هیچ موردی را علامت نزده‌اید. با این حال، در مشاوره همهٔ داروها و مکمل‌هایی را که مصرف می‌کنید و سابقهٔ پزشکی خود را به پزشک بگویید.
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- باردارم یا ممکن است باردار باشم؛ کدام یک از محصولات مراقبت پوستی را که استفاده می‌کنم باید کنار بگذارم؟
- ضدآفتاب مناسب برای من در این دوره باید چگونه باشد؟
- برای اقدامی که پیش از آگاه شدن از بارداری‌ام انجام دادم، آیا باید کاری انجام دهم؟
- برای لک‌هایی که در بارداری ایجاد شده‌اند، اکنون چه می‌توانم بکنم و کی می‌توانیم به درمان فکر کنیم؟
- آیا داروهای تجویزی‌ای که برای جوش یا روزاسه مصرف می‌کنم، در بارداری مناسب‌اند؟
- در دوران شیردهی از کدام محصولات و اقدامات نباید استفاده کنم؟
- پس از پایان شیردهی، برای اقدامات چقدر باید صبر کنم؟
- برای بارداری برنامه‌ریزی می‌کنم؛ داروهایی را که مصرف می‌کنم کی باید کنار بگذارم؟
پرسش‌های متداول
آیا در بارداری می‌توانم توکسین بوتولینوم یا فیلر تزریق کنم؟
دربارهٔ ایمنی تزریق توکسین بوتولینوم و فیلر در دوران بارداری و شیردهی دادهٔ کافی وجود ندارد. به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود به پس از این دوره موکول شوند.
آیا لیزر موهای زائد در بارداری ممکن است؟
دادهٔ مربوط به ایمنی لیزر موهای زائد در بارداری محدود است و معمولاً توصیه می‌شود به تعویق بیفتد. چون در بارداری به دلیل هورمون‌ها رویش مو و لک شدن هم ممکن است تغییر کند، صبر کردن تا پس از زایمان رویکردی محتاطانه‌تر است.
آیا در بارداری می‌توانم از ضدآفتاب استفاده کنم؟
محافظت از آفتاب در بارداری هم مهم است و به‌ویژه به پیشگیری از ملاسما کمک می‌کند. برخی پزشکان در این دوره محصولات با فیلتر معدنی را توصیه می‌کنند؛ در انتخاب محصول می‌توانید با پزشک خود مشورت کنید.
پیش از آگاه شدن از بارداری‌ام کرم رتینول‌دار زده‌ام، چه کنم؟
استفاده را کنار بگذارید و وضعیت را به پزشکی که بارداری شما را پیگیری می‌کند اطلاع دهید. داروهای رتینوئید خوراکی اما وضعیتی متفاوت و جدی‌تر دارند؛ اگر آن‌ها را مصرف کرده‌اید، بی‌درنگ به پزشک خود خبر دهید.
آیا لک‌هایی که در بارداری ایجاد می‌شوند برطرف می‌شوند؟
ملاسمایی که در بارداری ظاهر می‌شود، در برخی افراد در ماه‌های پس از زایمان کم می‌شود و در برخی دیگر ادامه پیدا می‌کند. مهم‌ترین گام در این دوره محافظت منظم از آفتاب است؛ درمان معمولاً به پس از بارداری و شیردهی موکول می‌شود.
آیا در دوران شیردهی می‌توانم اقدام زیبایی انجام دهم؟
در دوران شیردهی هم برای بسیاری از اقدامات و محصولات دادهٔ ایمنی محدود است. بسیاری از پزشکان توصیه می‌کنند این اقدامات به پس از شیردهی موکول شوند؛ تصمیم باید همراه با پزشک شما گرفته شود.
منابع
- Safety of skin care products during pregnancy (Bozzo P, Chua-Gocheco A, Einarson A) — Canadian Family Physician, 2011
- A review of the safety of cosmetic procedures during pregnancy and lactation (Trivedi MK, Kroumpouzos G, Murase JE) — International Journal of Women's Dermatology, 2017
- Safety of cosmetic dermatologic procedures during pregnancy (Lee KC و همکاران) — Dermatologic Surgery, 2013
هیئت متخصصان پزشکی زیبایی
متن اصلی ترکی این مقاله توسط هیئت متخصصان پزشکی زیبایی Doktorclub بررسی شده است. این صفحه ترجمه‌ای است که با متن اصلی مقایسه شده و هنوز توسط پزشکی فارسی‌زبان بررسی نشده است.
