Anne sütü nasıl saklanır? Oda sıcaklığı, buzdolabı ve dondurucuda kaç gün durur?

• Türkiye Beslenme Rehberi: Sağılmış süt oda ısısında (15–25 °C) 3–8 saat, buzdolabında (4 °C) 3–4 gün, dondurucuda (-18 °C ya da daha soğuk) 3–6 ay saklanabilir (TÜBER, 2022).
• ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC): Oda sıcaklığında 4 saat, buzdolabında 4 gün; dondurucuda yaklaşık 6 ay en iyisi, 12 aya kadar kabul edilebilir (CDC, 2026).
• İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS): Buzdolabı 4 °C ya da daha soğuksa 8 güne kadar; buzdolabı daha sıcaksa ya da sıcaklığından emin değilseniz 3 gün (NHS, 2026).
• Buzdolabında 4 gün: Yenidoğan yoğun bakımda 36 süt örneğiyle yapılan küçük bir çalışmada 4 °C'de 96 saat saklanan sütte bakteri sayısı artmadı, koruyucu proteinlerden laktoferrin ve salgısal IgA anlamlı biçimde değişmedi (Slutzah ve ark., 2010).
• Süt izni: Kadın işçiye bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir ve bu süre çalışma süresinden sayılır (4857 sayılı İş Kanunu md. 74, 2026); memurlarda kural farklıdır.

"Bu yazının önerisi" sütunu Doktorclub editörlerinin önerisidir: kaynakların çoğunun birleştiği süreleri seçtik. Her satırda en kısa süre değildir; TÜBER oda sıcaklığında 3 saatten, dondurucuda 3 aydan başlayan bir aralık verir. Çözülmüş sütte ve artan sütte en kısa süreyi (NHS) aldık. Süreler sağlıklı, zamanında doğmuş bebek ve temiz koşullarda sağılmış süt içindir.

Neden NHS'nin 8 gününü değil 4 günü önerdik? Evdeki buzdolabının kapısı gün içinde sık açılır ve iç sıcaklığı çoğu zaman ölçülmez. NHS de sıcaklıktan emin değilseniz sütü 3 gün içinde kullanmanızı ister. TÜBER ve CDC'nin üst sınırı 4 gündür; bu sınır yukarıdaki yoğun bakım çalışmasıyla da uyumludur.

Taze sağılmış süt 25 °C'ye kadar olan bir odada 4 saat bekleyebilir (CDC). TÜBER 3–8 saatlik bir aralık verir; biz bu aralığın içinde kalan CDC süresini öneriyoruz. Kaynaklar 25 °C'nin üstü için süre vermez. Yazın oda sıcaklığı bunu aşıyorsa sütü sağar sağmaz buzdolabına koyun (Doktorclub editörlerinin ihtiyatlı önerisi). Bebeğiniz 4 saat içinde içmeyecekse sütü baştan buzdolabına koymak en güvenlisidir.

CDC, sütü sıcaklık değişikliklerinden korumak için kapı rafına değil, dolabın iç kısmına koymanızı ister. NHS de sterilize bir kapta ya da süt saklama poşetinde, buzdolabının arka tarafında saklamayı önerir. Dolabınızın sıcaklığından emin değilseniz NHS'nin 3 günlük sınırını kullanın. Ayrıntı için buzdolabı kaç derece olmalı yazımıza bakabilirsiniz.

Taze sütü buzdolabında 4 gün içinde kullanmayacağınızı düşünüyorsanız CDC hemen dondurmanızı önerir; birkaç gün buzdolabında bekletip son gün dondurmak yerine bunu baştan yapın.

• Kap: Anne sütü saklama poşeti ya da sıkı kapanan, temiz ve gıdaya uygun cam veya plastik kap kullanın. CDC, tek kullanımlık biberon içi poşetlerin ve anne sütü için üretilmemiş sıradan plastik poşetlerin kullanılmamasını ister.
• Miktar: Bir öğünlük miktarda dondurun. CDC yaklaşık 60–120 mililitrelik porsiyonlar önerir (hesap: kaynaktaki "2–4 ounces" mililitreye çevrildi). Küçük porsiyon israfı azaltır.
• Boşluk: Süt donarken genleşir; kabın üstünde yaklaşık 2,5 santimetre boşluk bırakın (hesap: kaynaktaki "1 inch").
• Etiket: Her kabın üzerine sağdığınız tarihi yazın; önce en eski sütü kullanın. Bakıcıya ya da kreşe gönderiyorsanız çocuğun adını da yazın.
• Yer: NHS, buzdolabının içindeki küçük buzluk bölmesinde en fazla 2 hafta saklamaya izin verir. Daha uzun saklama için -18 °C ya da daha soğuk bir dondurucu kullanın.

Donmuş yiyeceklerin genel saklama ve çözdürme kuralları için dondurucu yazımıza bakabilirsiniz; anne sütü için bu yazıdaki süreler geçerlidir.

• Mümkünse bir gece önceden buzdolabında çözdürün. Acil durumda kapalı kabı ılık su dolu bir kâseye koyun ya da ılık akan suyun altında tutun.
• Sütü mikrodalgada ya da ocakta ısıtmayın. NHS ve CDC'ye göre mikrodalga düzensiz ısıtır, bebeğin ağzını yakabilecek sıcak noktalar oluşturur.
• Bebek kabul ediyorsa süt soğuk ya da oda sıcaklığında da verilebilir; ısıtmak zorunlu değildir (CDC, NHS).
• Saklarken yağ ayrılıp üstte toplanabilir; CDC yağı karıştırmak için kabı hafifçe çalkalamayı önerir.
• Vermeden önce birkaç damlayı bileğinizin iç yüzünde deneyin.
• Bir kez çözülmüş sütü yeniden dondurmayın. NHS çözülen sütün hemen kullanılmasını ister; CDC buzdolabında, tamamen çözüldüğü andan itibaren 24 saate izin verir. Mümkünse hemen verin, en geç 24 saat içinde kullanın. Oda sıcaklığına gelmiş ya da ısıtılmış süt 2 saat içinde verilir (CDC).

Bebek bir biberondan içmeye başladıysa NHS bu sütün 1 saat içinde kullanılmasını ve kalanın dökülmesini önerir. CDC ise bebek biberonu bitirmediyse kalan sütün 2 saat içinde kullanılmasını, sonra atılmasını söyler. Biz kısa olanı (1 saat) öneriyoruz. Artan sütü buzdolabına geri koyup sonraki öğüne saklamayın. Az miktarda hazırlamak bu kaybı azaltır.

NHS, süt sağmadan önce pompanın ve kapların temiz ve sterilize olmasını ister. Steril gereçlere dokunmadan önce ellerinizi yıkayıp kurulayın. CDC, pompa parçalarının her kullanımdan sonra sökülüp ayrı ayrı temizlenmesini ve mikrop bulaşabileceği için doğrudan mutfak lavabosuna konmamasını önerir; ayrı bir leğen kullanın. Bebek 12 aylık olana kadar biberon ve emzik de sterilize edilir; kaynatma yöntemiyle en az 10 dakika (NHS). Ayrıntılı adımlar bebek maması hazırlama yazımızın biberon bölümünde.

İşte sağdığınız sütü buzdolabına koyun; buzdolabı yoksa buz aküsü olan yalıtımlı bir soğutucu çanta kullanın. CDC ve NHS'ye göre süt böyle bir çantada 24 saate kadar kalabilir; eve gelince hemen kullanın, buzdolabına koyun ya da dondurun. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesine göre süt izninin hangi saatlerde ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Kreşe ya da bakıcıya gönderilen sütün kabına tarih ve çocuğun adını yazın.

Emzirirken ilaç kullanıyorsanız ilacı kendiniz bırakmayın; sağdığınız sütü bebeğe vermeden önce hekiminize ya da eczacınıza danışın. Ayrıntı emzirirken ilaç kullanımı yazımızda. Annenin beslenmesi, kahve ve balık için Mutfak Tıbbı'nın emzirirken beslenme rehberine bakabilirsiniz.

• TÜBER, ilk 6 ay yalnız anne sütü, ardından tamamlayıcı besinlerle birlikte en az 2 yıl emzirmeyi önerir; Dünya Sağlık Örgütü de aynı öneriyi verir. Anne ve bebek ayrı kaldığında TÜBER sütün sağılarak verilmesini ister.
• Emzirme, süt sağma ya da süt azlığıyla ilgili sorunlarda aile hekiminize başvurabilirsiniz; bebek için MHRS üzerinden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinden randevu alınır.
• Süt izni, iş sözleşmesiyle çalışan, İş Kanunu kapsamında olan ya da olmayan her türlü işçi için uygulanır (md. 74). Doğum sonrası yarım çalışma ücretsiz izni kullanılan sürede süt izni uygulanmaz.
• Öğretmen, hemşire gibi memur annelere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesine göre analık izni bitince ilk 6 ayda günde 3 saat, ikinci 6 ayda günde 1,5 saat süt izni verilir; saatleri anne seçer.

• Memede şiş, sıcak, ağrılı ve kızarık bir alan, sertlik ya da ateş, titreme gibi grip benzeri belirtiler varsa meme iltihabı (mastit) olabilir. NHS emzirmeye ya da sağmaya devam etmeyi, belirtiler evde bakımla 12–24 saatte ya da antibiyotik başladıktan 48 saat sonra düzelmezse hekime başvurmayı önerir.
• Bebeğiniz emmiyor, çok halsiz, çok ağlıyor ya da ateşi varsa, özellikle 2 aydan küçükse beklemeden hekime götürün. Nöbet, nefes almada zorlanma ya da uyandırılamama varsa 112'yi arayın.
• Saklama süresini aşmış ya da kokusundan şüphelendiğiniz sütü bebeğe vermeyin; şüphede atın (Doktorclub editörlerinin önerisi).

22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla İş Kanunu'nun 74. maddesi değişti ve değişiklik 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi: kadın işçinin doğumdan sonra çalıştırılmayacağı süre 8 haftadan 16 haftaya, toplam analık izni 16 haftadan 24 haftaya çıktı. Bir yaşından küçük çocuk için günde 1,5 saatlik süt izni aynen sürüyor.