B1 Vitamini ve Bağırsak Hareketleri: Genetik Çalışma

268.606 kişiyi inceleyen 2026 tarihli bir genetik çalışma, B1 vitamininin (tiamin) taşınması ve işlenmesiyle ilgili genleri dışkılama sıklığıyla ilişkilendirdi. Diyetle daha fazla tiamin alanlarda dışkılama daha sıktı; bu yalnızca bir ilişkidir. B1 takviyesinin kabızlığı ya da irritabl bağırsak sendromunu (IBS) düzelttiği klinik deneyle gösterilmedi.

Çalışma türü: genom çapında ilişkilendirme çalışması (GWAS) ve gözlemsel diyet analizi. Çalışma 20 Ocak 2026'da Gut dergisinde çevrimiçi yayımlandı.

• Avrupa ve Doğu Asya kökenli 268.606 kişinin genetik verisi incelendi.
• Dışkılama sıklığıyla ilişkili 21 bölge bulundu; bunların 10'u yeniydi.
• İki öne çıkan gen tiamin metabolizmasıyla ilgiliydi: SLC35F3 ve XPR1.
• UK Biobank'taki 98.449 kişide diyetle tiamin alımı, dışkılama sıklığıyla pozitif ilişkiliydi.
• Bu ilişkinin gücü, kişinin bu iki gendeki varyantlarına göre değişti.
• Dışkılama sıklığındaki farkın genlerle açıklanan payı Avrupalılarda yüzde 7,0, Doğu Asyalılarda yüzde 5,6 kadardı.

• Çalışma bir takviye denemesi değildir. Kimseye B1 vitamini verilmedi.
• Dışkılama sıklığı anketle soruldu. Bu, bağırsak hareketini yalnızca dolaylı gösterir.
• Diyet verisi gözlemseldir; tiamin alımı daha sağlıklı beslenmenin bir işareti olabilir.
• "Tiamin eksikliği kabızlığın gizli nedeni" sonucu çıkmaz. Yazarlar mekanizma ve klinik çalışmalar gerektiğini belirtiyor.
• Genetik etki küçüktür; dışkılama sıklığını büyük ölçüde başka etkenler belirler.

AGA ve ACG'nin 2023 kronik kabızlık kılavuzu lif, osmotik ve uyarıcı laksatifler gibi seçenekleri değerlendirir; tiamin bu listede yoktur. NIH'e göre erişkinlerde günlük tiamin ihtiyacı erkekte 1,2 mg, kadında 1,1 mg'dır. Alkol bağımlılığı ve obezite cerrahisi geçirmiş olmak, gerçek eksiklik riskini artırır. Ağır eksiklik, Wernicke ensefalopatisi gibi acil bir tabloya yol açabilir. Bu risk gruplarında ani bilinç bulanıklığı ya da yürürken dengesizlik başlarsa 112'yi arayın.

TÜBER 2022'ye göre B1 vitamininin zengin kaynakları tam tahıllar, kahvaltılık tahıllar, kuru baklagiller, sakatat ve kabuklu yemişlerdir. Kabızlığınız uzun sürüyorsa takviye denemek yerine aile hekiminize başvurun.

• Vitamin ve Mineral Rehberi
• Kabızlık ne zaman ciddi bir belirti?
• İrritabl bağırsak sendromu rehberi
• Kabızlıkta lif nasıl artırılır?