Endometriozis, rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında büyümesidir. Dünya genelinde her 10 kadından yaklaşık birini etkiler. En büyük sorun tanıdaki gecikmedir; birçok kadın yıllarca "ağrı normaldir"…
Endometriozis tanısı ortalama yıllar sonra konur. Çünkü ağrı 'normal' sayılır. Hangi belirtiler araştırma gerektirir? Kanıta dayalı rehber.
Endometriozis, rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında büyümesidir. Dünya genelinde her 10 kadından yaklaşık birini etkiler. En büyük sorun tanıdaki gecikmedir; birçok kadın yıllarca "ağrı normaldir" cevabı duyar. Oysa okuldan veya işten alıkoyan adet ağrısı normal değildir. Ağrınız hayatınızı kısıtlıyorsa ısrarcı olun. Erken tanı hem ağrıyı hem doğurganlığı korur.
Rahim iç zarına benzeyen doku, yumurtalıklarda, karın zarında veya bağırsak yüzeyinde yerleşir. Bu doku da hormonlara yanıt verir; her ay kanar.
Ancak bu kanın çıkacak yolu yoktur. Ortaya iltihap, yapışıklık ve kronik ağrı çıkar.
Belirti şiddeti hastalığın yaygınlığıyla her zaman orantılı değildir. Küçük odaklar çok ağrı yapabilir.
Üç neden öne çıkar. Birincisi, adet ağrısının kültürel olarak normalleştirilmesi. İkincisi, ultrasonun her odağı göstermemesi. Üçüncüsü, belirtilerin bağırsak hastalıklarıyla karışması.
Bu yüzden şikâyetinizi net anlatın. "Ağrım var" demek yerine, ağrının hayatınızı nasıl kısıtladığını somut örnekle söyleyin. Bu cümle hekimin yönlendirmesini değiştirir.
Tek bir doğru tedavi yok. Yaş, ağrı düzeyi ve gebelik isteği yolu belirler.
Tedavi hastalığı tümüyle ortadan kaldırmaz. Ama ağrıyı belirgin biçimde azaltır ve yaşam kalitesini yükseltir.
Not: İnternette "endometriozisi tamamen bitiren" diyet veya bitkisel karışım satan hiçbir kaynağa güvenmeyin. Böyle kanıtlanmış bir ürün bulunmuyor.
Endometriozisli kadınların önemli bir bölümü doğal yolla gebe kalır. Hastalık gebeliği zorlaştırabilir ama imkânsız kılmaz.
Gebelik planınız varsa bunu hekiminize erken söyleyin. Tedavi planı bu isteğe göre değişir.
Kesin tanı nasıl konur? Görüntüleme yol gösterir; kesin tanı çoğu zaman laparoskopiyle konur.
Menopozda geçer mi? Belirtiler genelde hafifler ama her zaman tamamen kaybolmaz.
Kanser riski var mı? Endometriozis kanser değildir. Bazı yumurtalık kanseri tiplerinde riski hafif artırır; bu artış küçüktür.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.