Kemik iliği biyopsisi ve aspirasyonu: ne beklemeli?

Kimler için?

Hekiminiz bu testi şu durumlarda isteyebilir:

• tam kan sayımında (hemogram) kırmızı kan hücresi, beyaz kan hücresi ya da trombositlerin sayısı veya türü anormal çıktığında
• bazı kansızlık (anemi) türlerinin nedenini bulmak için
• bazı enfeksiyonların tanısında
• lösemi, lenfoma, miyelom gibi kan kanserlerinden ya da başka kan hastalıklarından şüphelenildiğinde
• bilinen bir kanserin kemik iliğine yayılıp yayılmadığını görmek için
• bilinen bir hastalığı izlemek ve tedavinin ne kadar işe yaradığını anlamak için

Bu testin istenmesi, kanser olduğunuz anlamına gelmez. Test çoğu zaman anormal bir kan sonucunun nedenini araştırmak için yapılır. Neden istendiğini ve sonucun neyi değiştireceğini hekiminize sorabilirsiniz.

Süreç nasıl işler?

İşlemden önce şunları ekibinize söyleyin:

• kan sulandırıcı ilaç kullanıp kullanmadığınızı; ilacı bırakmanız gerekip gerekmediğine ve ne zaman yeniden başlayacağınıza ekip karar verir, kendi kendinize kesmeyin
• ilaç ya da lokal anestezik alerjiniz olup olmadığını
• daha önce kanama ya da pıhtılaşma sorunu yaşayıp yaşamadığınızı
• gebe olup olmadığınızı ve kullandığınız bütün ilaçları

Aç gelmeniz gerekip gerekmediği merkeze göre değişir. Çoğu zaman yiyip içebilirsiniz. Sakinleştirici ilaç verilecekse birkaç saat önceden yemeyi ve içmeyi bırakmanız istenebilir. Size verilen talimata uyun. İşlemden önce size bilgi verilir ve onayınız istenir.

İşlem çoğu zaman günübirlik birimde ya da serviste yapılır ve genellikle uyanık olursunuz. Çoğunlukla yan yatar, dizlerinizi karnınıza doğru çekersiniz. Biyopsi parçası genellikle kalça kemiğinin arka kısmından alınır; sıvı örnek bazen göğüs kemiğinden de alınabilir. Cilt antiseptikle temizlenir; bu soğuk gelebilir. Ardından uyuşturucu iğne yapılır; kısa bir batma ve yanma hissedebilirsiniz. Kemiğin içi tam uyuşturulamadığı için bir miktar rahatsızlık olabilir. İğne kemiğe girerken baskı hissedersiniz. Sıvı ilik çekilirken birkaç saniye süren keskin bir ağrı ya da çekilme hissi olabilir. Biyopsi parçası alınırken daha çok baskı hissedilir.

Deneyim kişiden kişiye değişir. Bazı merkezler sakinleştirici bir tablet ya da solunarak alınan ağrı azaltıcı bir gaz sunabilir. Ağrınız çok artarsa ekibe hemen söyleyin.

Örneğin alınması birkaç dakika sürer. İşlemin tamamı genellikle 20–30 dakika kadardır. Hazırlık ve kısa dinlenmeyle birlikte hastanede yaklaşık bir saat ayırmanız istenebilir.

Sonrasında

İğnenin girdiği yere bir süre bastırılır ve üzerine steril bir pansuman yapılır. Kendinizi iyi hissediyorsanız genellikle aynı gün evinize dönebilirsiniz.

Sonraki günler için genel öneriler aşağıdadır. Kendi ekibinizin talimatı her zaman önce gelir.

• pansumanı genellikle 24 saat yerinde tutun; bazı merkezler 2–3 gün bekletmenizi ister
• bölgeyi kuru tutun; bir NHS hastanesinin broşürü 24 saat sonra duş almayı, 48 saat boyunca küvette banyo ve yüzmeden kaçınmayı öneriyor
• az miktarda kanama olursa üzerine bastırın ve pansumanı değiştirin
• kalçanızda ya da bacağınızda birkaç gün süren ağrı, hassasiyet, morarma veya karıncalanma olabilir
• hafif ağrı kesiciler işe yarayabilir; hangisini kullanabileceğinizi ekibinize sorun

Sakinleştirici verildiyse sizi eve birinin götürmesi ve gece yanınızda kalması gerekir. İlk 24 saat araç kullanmayın, alkol almayın ve makine çalıştırmayın.

Sonuçlar işlem günü çıkmaz. Bazı temel sonuçlar 1–2 gün içinde hazır olabilir. Tam sonuçlar çoğu zaman 1–2 hafta, bazı özel testlerde birkaç hafta sürebilir. Sonuçlar genellikle bir kontrol randevusunda sizinle konuşulur.

Türkiye’de

Türkiye’de Hasta Hakları Yönetmeliği’ne göre tıbbi bir işlemden önce rızanız alınır. Size işlemi kimin, nerede, nasıl ve yaklaşık ne kadar sürede yapacağı, olası komplikasyonlar ve başka seçenekler anlatılır. Hastane rıza formu kullanıyorsa form iki nüsha imzalanır ve bir nüshası size verilir. İşlemi kabul etmeme hakkınız da vardır; bu durumda olası sonuçlar size anlatılır. Sonuç raporu dahil sağlık kayıtlarınızı inceleyebilir ve bir örneğini alabilirsiniz.

Bağlantılı sayfalar