30 Saniyede Özet
"Parmak çıtlatma kireçlenme yapar" cümlesini herkes duymuştur. Ama eldeki kanıtlar bu korkuyu desteklemez. Çalışmalar, parmak çıtlatanlarla çıtlatmayanlar arasında eklem kireçlenmesi (osteoartrit) açısından anlamlı fark bulmadı. O tanıdık ses, eklem sıvısındaki küçük gaz kabarcıklarından çıkar. Yine de çıtlatırken ağrı, şişlik ya da güç kaybı olursa bu farklıdır ve değerlendirilmelidir.
O ses neden çıkıyor?
Eklemlerinizin içinde kayganlaştıran bir sıvı vardır. Bu sıvıda çözünmüş gazlar bulunur.
Parmağı çektiğinizde eklem içindeki basınç düşer. Gaz aniden küçük bir kabarcık oluşturur. Duyduğunuz "çıt" sesi işte bu ani değişimdir. Bu, kemiğin sürtünmesi değildir.
Kireçlenme yapar mı?
Bu sorunun cevabı için uzun süreli gözlemler var. Bulgular rahatlatıcıdır.
Parmaklarını yıllarca çıtlatan kişilerde bile kireçlenme oranı artmadı. Yani alışkanlığın kendisi eklem kıkırdağını aşındırmaz. Kireçlenmenin asıl nedenleri yaş, genetik, önceki yaralanma ve aşırı yüktür.
Yine de dikkat edilecekler
Sesin zararsız olması her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmez. Bazı durumlar farklıdır.
- Çıtlatırken keskin ağrı oluyorsa.
- Eklem şişiyor ya da kilitleniyorsa.
- Kavrama gücünüz azalıyorsa.
Bu bulgular altta yatan bir sorunu gösterebilir. O zaman bir hekime görünün.
Ne yapmalısınız?
Ağrısız parmak çıtlatma için endişelenmenize gerek yok. Alışkanlık sizi rahatsız ediyorsa ellerinizi meşgul edecek başka bir uğraş deneyin. Eklemde ağrı ya da şişlik varsa değerlendirme isteyin.
Kaynaklar
- Harvard Health Publishing — Knuckle cracking: Annoying and harmful, or just annoying?: https://www.health.harvard.edu/blog/knuckle-cracking-annoying-and-harmful-or-just-annoying-2018051413797
- Cleveland Clinic — Is Cracking Your Knuckles Bad for You?: https://health.clevelandclinic.org/is-cracking-your-knuckles-bad-for-you
- Arthritis Foundation — Osteoarthritis: https://www.arthritis.org/diseases/osteoarthritis
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Parmak çıtlatmanın eklem kireçlenmesine yol açtığı çok duyulur. Peki o ses neden çıkar ve gerçekten zararlı mı? Kanıtlar ne diyor?
