30 Saniyede Özet
Ürtiker, ciltte aniden çıkan kaşıntılı ve kabarık kızarıklıklardır. Halk arasında kurdeşen denir. Bu kabarıklıklar yer değiştirir ve genelde saatler içinde solar. Çoğu atak zararsızdır ve kendiliğinden geçer. Ama dudak-göz şişmesi ya da nefes darlığı eklenirse durum acildir. Bu yazıda nedenleri ve rahatlama yollarını anlatıyoruz.
Acil: Döküntüye dudak, dil veya boğazda şişme ya da nefes darlığı eklenirse hemen 112'yi arayın.
Ürtiker Nedir?
Ürtikerde ciltteki hücreler histamin adlı bir madde salar. Bu madde küçük damarları geçirgen yapar ve deri kabarır. Sonuç, kaşıntılı ve sınırları belirgin kızarıklıklardır.
Tipik özellik, lekelerin gezmesidir. Bir bölge solarken başka yerde yenisi çıkar. Çoğu kabarıklık bir gün içinde iz bırakmadan kaybolur.
Sık Görülen Tetikleyiciler
Birçok etken ürtikeri başlatabilir. En yaygın olanlar şunlardır:
- Bazı besinler (kabuklu deniz ürünü, fındık, yumurta)
- İlaçlar, özellikle ağrı kesiciler ve antibiyotikler
- Enfeksiyonlar, çoğu çocukta en sık nedendir
- Arı sokması ve böcek ısırığı
- Sıcak, soğuk, basınç ya da stres gibi fiziksel etkenler
Akut mu, Kronik mi?
Ürtiker altı haftadan kısa sürerse akut kabul edilir. Bu tip genelde bir enfeksiyon ya da besinle ilişkilidir ve kısa sürede geçer. Çoğu kişi belirgin bir neden bulamadan iyileşir.
Şikâyet altı haftayı aşarsa kronik ürtiker denir. Bu durumda hekiminiz altta yatan nedenleri araştırır ve düzenli tedavi planlar.
Nasıl Rahatlarsınız?
Hafif ataklarda basit önlemler işe yarar. Şunları deneyin: serin duş alın, gevşek pamuklu giysi giyin ve kaşımaktan kaçının. Hekiminizin önerdiği antihistaminik haplar kaşıntıyı azaltır.
Tetikleyiciyi fark ederseniz ondan uzak durun. Yeni bir ilaç sonrası başladıysa hekiminize haber verin. Kendi kararınızla ilacı kesmeden önce sorun.
Sık Sorulan Sorular
Ürtiker bulaşıcı mı? Hayır. Ürtiker bir alerjik-iltihabi yanıttır, kişiden kişiye geçmez.
Stres kurdeşen yapar mı? Yoğun stres bazı kişilerde atakları tetikleyebilir ya da artırabilir. Uyku ve gevşeme yardımcı olur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Kaşıntılı, kabarık döküntüler ürtiker (kurdeşen) belirtisi olabilir. Neden çıkar, ne zaman tehlikelidir ve nasıl rahatlarsınız? Sade bir rehber.